Khoa học Pháp Lý

( Pháp lý). Nghiên cứu từ thực tế cho thấy chế tài xử lý hình sự đối với tội “ vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” thường ít được sử dụng để xử lý hành vi lãng phí mà thường được xử lý bằng các chế tài thuộc tội danh khác như “Tội vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”; “Tội vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”...

Theo các ĐBQH, việc giao cho Viện Kiểm sát chức năng khởi kiện vụ án dân sự là cần thiết để bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của công dân.

Hai dự thảo Bộ luật Hình sự ( sửa đổi) và dự thảo luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì soạn thảo vừa qua được đưa ra lấy ý kiến cơ quan chức năng. Đáng chú ý, trong hai dự thảo luật sửa đổi, Bộ Công an đã có một số đề xuất quan trọng như hình phạt mới tù chung thân không xét giảm án và đề xuất bỏ cơ quan điều tra Viện KSND tối cao

Sáng 27/5/2025, Quốc hội thảo luận ở hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật Hình sự (BLHS). Đây là dự án luật do Bộ Công an được phân công chủ trì soạn thảo, nhận được sự đồng tình của nhiều đại biểu Quốc hội (ĐBQH) về việc thu hẹp phạm vi áp dụng hình phạt tử hình, bổ sung hình phạt tù chung thân không xét giảm án...

( Pháp lý). Bên cạnh đề xuất hình phạt mới tù chung thân không xét giảm án; tăng hình phạt tù có thời hạn với một số tội danh xâm phạm an ninh quốc gia; tội phạm về môi trường ; ma túy…Dự thảo BLHS sửa đổi còn bổ sung một số điều luật mới quy định về việc loại trừ trách nhiệm hình sự trong trường hợp thử nghiệm công nghệ mới để đáp ứng yêu cầu về đổi mới, sáng tạo; bổ sung thêm 27 tội danh vào nhóm tội danh được quy định tại khoản 2, Điều 14 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017) người chuẩn bị phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự; ….

Việc xây dựng Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân nhằm hoàn thiện hệ thống pháp luật về bảo vệ dữ liệu cá nhân của nước ta, tạo hành lang pháp lý cho công tác bảo vệ dữ liệu cá nhân; đẩy mạnh sử dụng dữ liệu cá nhân đúng pháp luật phục vụ phát triển kinh tế, xã hội...

(Pháp lý). Bộ luật tố tụng hình sự hiện hành đã có những quy định đầy đủ về xử lý vật chứng tạo cơ sở pháp lý vững chắc, giúp cơ quan, người tiến hành tố tụng nâng cao hiệu quả, chất lượng hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự. Tuy nhiên, bên cạnh những mặt tích cực, thực tiễn giải quyết các vụ án hình sự cũng đã gặp khó khăn, vướng mắc về xử lý vật chứng, đòi hỏi phải nghiên cứu, giải quyết.

VKSND Tối cao đề xuất sắp xếp lại bộ máy VKSND từ mô hình 4 cấp thành 3 cấp, đồng thời nâng số Kiểm sát viên VKSND Tối cao tối đa từ 19 người thành 27 người.

Tại dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì xây dựng dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến vào Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV năm 2025 đã đề xuất nâng mức hình phạt tù, tiền đối với một số tội danh và một số hành vi để đảm bảo tính răn đe để nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, kịp thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, công dân, phù hợp với các quy định pháp luật quốc tế. Trong đó có tội phạm về môi trường nhằm bảo vệ môi trường sống an toàn, bền vững cho các thế hệ tương lai.

Sau 07 năm triển khai thi hành, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự hiện hành đã phát huy hiệu quả tích cực trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển không ngừng của tình hình kinh tế - xã hội, yêu cầu cải cách bộ máy nhà nước, tinh gọn tổ chức và nâng cao hiệu lực quản lý, Luật hiện hành đang bộc lộ nhiều điểm không còn phù hợp, phát sinh những vấn đề mới cần thiết phải sửa đổi, bổ sung để đáp ứng tốt hơn yêu cầu công tác điều tra hình sự. Do vậy, việc ban hành Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) là cần thiết. Dự thảo Luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến vào Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV năm 2025 theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Ngày 20/4/2025, tại TP Hồ Chí Minh, Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Công an, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Thành ủy TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia "Đại thắng mùa Xuân 1975 với kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc Việt Nam".

(Pháp lý). Việc thu hồi tài sản tham nhũng là một tiêu chí quan trọng đánh giá hiệu lực, hiệu quả công tác xét xử các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế. Tuy nhiên nghiên cứu dưới góc độ thể chế pháp luật hình sự, thi hành án, tương trợ tư pháp hiện nay còn một số bất cập, hạn chế, đòi hỏi cơ quan chức năng cần sớm hoàn thiện để nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả công tác thu hồi tài sản tham nhũng trong thời gian tới.

Theo Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025, dự kiến Quốc hội sẽ cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Chín và thông qua tại Kỳ họp thứ Mười 4 dự án Luật trong lĩnh vực tương trợ tư pháp, gồm: dự án Luật Tương trợ tư pháp về dân sự, dự án Luật Tương trợ tư pháp về hình sự, dự án Luật Dẫn độ và dự án Luật Chuyển giao người đang chấp hành hình phạt tù. Thẩm tra sơ bộ 4 dự án Luật này, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, các cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ 4 dự thảo Luật được tách ra từ Luật Tương trợ tư pháp, nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa các đạo luật khi cùng được xem xét thông qua tại một kỳ họp của Quốc hội.