Khoa học Pháp Lý

Tại dự thảo Bộ luật Hình sự (sửa đổi) do Bộ Công an chủ trì xây dựng dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến vào Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV năm 2025 đã đề xuất nâng mức hình phạt tù, tiền đối với một số tội danh và một số hành vi để đảm bảo tính răn đe để nâng cao hiệu quả đấu tranh phòng, chống tội phạm, kịp thời bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, công dân, phù hợp với các quy định pháp luật quốc tế. Trong đó có tội phạm về môi trường nhằm bảo vệ môi trường sống an toàn, bền vững cho các thế hệ tương lai.

Sau 07 năm triển khai thi hành, Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự hiện hành đã phát huy hiệu quả tích cực trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Tuy nhiên, cùng với sự phát triển không ngừng của tình hình kinh tế - xã hội, yêu cầu cải cách bộ máy nhà nước, tinh gọn tổ chức và nâng cao hiệu lực quản lý, Luật hiện hành đang bộc lộ nhiều điểm không còn phù hợp, phát sinh những vấn đề mới cần thiết phải sửa đổi, bổ sung để đáp ứng tốt hơn yêu cầu công tác điều tra hình sự. Do vậy, việc ban hành Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự (sửa đổi) là cần thiết. Dự thảo Luật do Bộ Công an chủ trì soạn thảo, dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến vào Kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa XV năm 2025 theo trình tự, thủ tục rút gọn.

Ngày 20/4/2025, tại TP Hồ Chí Minh, Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Công an, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Thành ủy TP Hồ Chí Minh tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia "Đại thắng mùa Xuân 1975 với kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc Việt Nam".

(Pháp lý). Việc thu hồi tài sản tham nhũng là một tiêu chí quan trọng đánh giá hiệu lực, hiệu quả công tác xét xử các vụ án hình sự về tham nhũng, kinh tế. Tuy nhiên nghiên cứu dưới góc độ thể chế pháp luật hình sự, thi hành án, tương trợ tư pháp hiện nay còn một số bất cập, hạn chế, đòi hỏi cơ quan chức năng cần sớm hoàn thiện để nâng cao hơn nữa hiệu lực, hiệu quả công tác thu hồi tài sản tham nhũng trong thời gian tới.

Theo Chương trình xây dựng luật, pháp lệnh năm 2025, dự kiến Quốc hội sẽ cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Chín và thông qua tại Kỳ họp thứ Mười 4 dự án Luật trong lĩnh vực tương trợ tư pháp, gồm: dự án Luật Tương trợ tư pháp về dân sự, dự án Luật Tương trợ tư pháp về hình sự, dự án Luật Dẫn độ và dự án Luật Chuyển giao người đang chấp hành hình phạt tù. Thẩm tra sơ bộ 4 dự án Luật này, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp đề nghị, các cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát kỹ 4 dự thảo Luật được tách ra từ Luật Tương trợ tư pháp, nhằm bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ giữa các đạo luật khi cùng được xem xét thông qua tại một kỳ họp của Quốc hội.

(Pháp lý) – Nghiên cứu một số vụ án tham nhũng điển hình trong khu vực tư bị cơ quan bảo vệ pháp luật điều tra, xử lý trong thời gian gần đây giúp chúng ta nhận diện rõ chiêu thức, thủ đoạn tinh vi của tội phạm tham nhũng trong khu vực ngoài nhà nước cấu kết với cán bộ nhà nước, nhận rõ những hạn chế bất cập của cơ chế xử lý.... Từ đó có giải pháp, cơ chế phòng ngừa, ngăn chặn, xử lý nghiêm minh tội phạm tham nhũng trong thời gian tới.

(Pháp lý). Bài viết đưa ra những nhận thức cơ bản về dữ liệu cá nhân trên không gian mạng, phân tích thực trạng dữ liệu cá nhân trên không gian mạng, trên cơ sở đó, xác định một số vấn đề đặt ra đối với công tác của lực lượng Công an nhân dân trong thời gian tới.

(Pháp lý) - Công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, trong đó có vấn đề thu hồi tài sản tham nhũng, thất thoát thời gian qua gặp nhiều khó khăn thách thức. Nghiên cứu kinh nghiệm của một số nước trên thế giới về thủ tục và phương thức thu hồi tài sản không qua hình thức kết tội, sẽ rút ra được những bài học kinh nghiệm cho Việt Nam…

(Pháp lý). Luật Phá sản 2014 có quy định về chủ thể tham gia quản lý, thanh lý tài sản mang tư cách pháp lý độc lập với tính chất hoạt động nghề nghiệp, đó là: quản tài viên và doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản. Tuy nhiên thực tiễn thực thi các chế định này còn nhiều bất cập, vướng mắc, đòi hỏi pháp luật phá sản cần nâng cao vai trò pháp lý của các chủ thể đặc biệt này.

(Pháp lý). Nghiên cứu từ thực tiễn cho thấy trí tuệ nhân tạo ( AI ) là công nghệ quan trọng, có thể mang lại đột phá cho phát triển kinh tế. Tuy nhiên AI cũng đã bộc lộ tiềm ẩn nhiều rủi ro, tác động tiêu cực đến an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội. Ngoài ra, AI còn tạo ra các rủi ro và thách thức về an ninh mạng, điển hình là sử dụng AI để lừa đảo. Nhiều nước trên thế giới đã và đang thúc đẩy xây dựng khung pháp lý về trí tuệ nhân tạo. Đối với Việt Nam, vấn đề này cũng cần được cơ quan chức năng đặt ra nghiên cứu nhằm phát huy tác động tích cực, đồng thời ngăn chặn những tác động tiêu cực của AI đến an ninh và trong đấu tranh phòng, chống tội phạm.

(Pháp lý) – Nghiên cứu từ thực tiễn cho thấy sự phát triển của tài sản số thời gian gần đây, nhất là những tài sản dựa trên công nghệ chuỗi khối (Blockchain) … và sự mở rộng của các hoạt động kinh tế liên quan đến loại tài sản mới này đang đặt ra những yêu cầu cấp bách đối với cơ quan quản lý và các nhà hoạch định chính sách. Đặc biệt cần tiến hành đồng thời việc xây dựng khung pháp lý đối với tài sản số và sửa đổi một số đạo luật liên quan.

(Pháp lý). Công ước về Tội phạm mạng của Liên hợp quốc sẽ được mở ký tại Hà Nội trong năm 2025, do đó được gọi là "Công ước Hà Nội". Công ước đáp ứng nhu cầu cấp bách về hợp tác quốc tế, tạo khuôn khổ pháp lý đa phương toàn diện để các quốc gia cùng ngăn chặn, điều tra và xử lý tội phạm mạng toàn cầu.