Những biến động tình hình thế giới ảnh hưởng không nhỏ tới hoạt động của Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn. ẢNH: G.B.
Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn, lý do dẫn tới đề xuất sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu bắt nguồn từ chiến tranh giữa Mỹ, Israel và Iran đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến tình hình kinh doanh xăng dầu tại Việt Nam và thế giới. Eo biển Hormuz hiện bị Iran phong tỏa khiến cho khoảng 20 triệu thùng dầu thô mỗi ngày từ nguồn dầu thô tại các nước Trung Đông: Iran, Iraq, UAE, Saudi Arabia, Kuwait... không thể đi qua eo biển này đến các nhà máy lọc dầu trên thế giới, đặc biệt đối với khu vực châu Á - nơi phụ thuộc nhiều vào nguồn dầu thô Trung Đông. Hậu quả là các nhà máy lọc dầu khu vực châu Á đã phải cắt giảm công suất, mở kho dự trữ dầu thô, hạn chế, dừng xuất khẩu sản phẩm xăng, dầu. Nguồn sản phẩm khan hiếm khiến cho giá xăng, dầu tại thị trường Singapore bị đẩy lên rất cao (cả giá Mops và Pre) nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.
Hiện một số nhà máy lọc dầu trong nước cũng gặp phải khó khăn khi nguồn cung dầu thô từ nước ngoài có nguy cơ thiếu hụt dẫn đến việc khó có thể thực hiện được hợp đồng giao hàng hiện hữu. Các nhà cung cấp trong khu vực cũng đang xem xét tuyên bố bất khả kháng nếu tình trạng trên kéo dài khiến các nhà máy lọc dầu không có đủ nguồn dầu thô chạy ra sản phẩm. Nguồn xăng, dầu nhập khẩu vào Việt Nam hầu hết nhập từ Asean và Hàn Quốc với mức thuế suất chủ yếu là 0% theo các cam kết FTA. Tuy nhiên, trước bối cảnh chung của cả thế giới thì việc mua xăng dầu thành phẩm của Asean và Hàn Quốc cũng sẽ gặp khó khăn.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn nhấn mạnh, nếu tiếp tục duy trì tình trạng trên, trong khi nhập khẩu thay thế, bổ sung vừa khan hiếm vừa bị đội giá kép, thậm chí có thể không có hàng để mua nhập khẩu, nguồn cung trong nước gặp khó khăn sẽ dẫn đến bất lợi cho Việt Nam trên cả hai phương diện đảm bảo nguồn cung xăng dầu và bình ổn giá. Trước yêu cầu đặc biệt cấp bách của thực tiễn cần phải có giải pháp để các doanh nghiệp đầu mối đa dạng hóa nguồn cung góp phần giải quyết tình hình trên.
Trong khi đó, Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết, ngày 5/3, Bộ Công thương cũng đã có văn bản gửi Bộ Tài chính đề xuất giải pháp điều chỉnh mức thuế nhập khẩu MFN đối với các mặt hàng xăng, dầu bằng 0%. Đây là nguyên nhân dẫn tới việc Bộ Tài chính có đề xuất tới Chính phủ ban hành Nghị định sửa đổi mức thuế suất thuế nhập khẩu ưu đãi đối với một số mặt hàng xăng, dầu, nguyên liệu sản xuất xăng, dầu tại Biểu thuế nhập khẩu ưu đãi ban hành kèm theo Nghị định số 26/2023/NĐ-CP theo trình tự, thủ tục rút gọn là phù hợp và cần thiết.
Việc sửa đổi được cụ thể như sau: Nhóm mặt hàng giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN từ 10% xuống 0%: Bao gồm các mặt hàng xăng động cơ không pha chì (thuộc các mã HS: 2710.12.21, 2710.12.22, 2710.12.24, 2710.12.25) và mặt hàng Naphtha, reformate cùng các chế phẩm khác dùng để pha chế xăng động cơ (thuộc mã HS 2710.12.80).
Nhóm mặt hàng giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN từ 7% xuống 0%: Bao gồm các mặt hàng nhiên liệu diesel, các loại dầu nhiên liệu (thuộc các mã HS 2710.19.71, 2710.19.72, 2710.19.79); nhiên liệu động cơ máy bay (thuộc mã HS 2710.19.81, 2710.19.82); các kerosin khác (thuộc mã HS 2710.19.83).
Nhóm mặt hàng giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN từ 3% xuống 0%: Bao gồm mặt hàng Xylen (thuộc mã HS 2707.30.00), condensate (thuộc mã HS 2709.00.20), P-Xylen (thuộc mã HS 2902.43.00). Mặt hàng Hydrocacbon mạch vòng loại khác thuộc mã HS 2902.90.90 giảm thuế suất thuế nhập khẩu MFN từ 2% xuống 0%.
Bộ Tài chính cho biết, đề xuất này có hiệu lực từ ngày ký đến hết ngày 30/4/2026. Điều này sẽ dẫn đến dự kiến giảm thu ngân sách nhà nước tính theo kim ngạch nhập khẩu năm 2025 là khoảng 1.024 tỷ đồng. Trường hợp cần thiết phải kéo dài thời gian có hiệu lực của Nghị định, Bộ Công thương có ý kiến đề xuất gửi Bộ Tài chính chủ trì, tổng hợp trình Chính phủ ban hành Nghị quyết để kéo dài thời gian có hiệu lực của Nghị định này.
