Diễn đàn - Luật gia

Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển, với xu thế hội nhập sâu rộng và cách mạng công nghiệp 4.0, việc nâng cao chất lượng quản lý nhà nước, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân trở thành yêu cầu cấp bách. Mặt trận Tổ quốc Việt Nam (MTTQVN) cùng các tổ chức thành viên luôn giữ vai trò trung tâm, cầu nối trong việc kết nối chính quyền với nhân dân, thực thi nhiệm vụ giám sát, phản biện xã hội, đồng thời đại diện và bảo vệ quyền lợi của người dân. Phản biện xã hội (PBXH) không chỉ là quyền lợi chính trị mà còn là công cụ nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong các cơ quan công quyền.

Người nước ngoài làm Thẩm phán Tòa án chuyên biệt phải đáp ứng điều kiện, tiêu chuẩn như: từng là thẩm phán, luật sư, chuyên gia có kiến thức chuyên môn phù hợp, có ít nhất 10 năm kinh nghiệm xét xử vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án chuyên biệt.

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế số, trọng tài thương mại ngày càng khẳng định vai trò quan trọng trong việc giải quyết tranh chấp, góp phần nâng cao hiệu quả cải cách thể chế và thực thi pháp luật. Bài viết phân tích tiến trình hình thành và phát triển của trọng tài thương mại ở Việt Nam, những thành tựu đạt được cũng như những hạn chế, bất cập trong thực tiễn thi hành Luật Trọng tài thương mại 2010. Trên cơ sở đó, bài viết nhấn mạnh định hướng đổi mới pháp luật theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW của Bộ Chính trị, đồng thời đề xuất một số giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu quả hoạt động trọng tài, tăng cường năng lực hội nhập quốc tế và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Đất nước bước vào kỷ nguyên mới với những yêu cầu cao về phát triển bền vững và hội nhập quốc tế sâu rộng, công cuộc hoàn thiện thể chế, pháp luật trở thành nhiệm vụ mang tính sống còn. Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đã ra đời như một bước ngoặt, một lời hiệu triệu cho một cuộc cải cách thể chế sâu sắc. Để hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 66, việc phát huy vai trò của các tổ chức chính trị xã hội, xã hội nghề nghiệp, đặc biệt là Hội Luật gia Việt Nam và giới luật gia cả nước, là một yêu cầu khách quan và cấp thiết. Bài luận sau sẽ phân tích quá trình chuyển đổi mang tính bước ngoặt ở Hội Luật gia Việt Nam: Từ việc nhận thức sâu sắc những chủ trương cốt lõi của Nghị quyết 66, đến việc cụ thể hóa thành các hoạt động thực tiễn, đồng thời chỉ ra những thách thức còn tồn tại và đề xuất các giải pháp chiến lược.

Nhằm đảm bảo chất lượng khoa học, tính khách quan và minh bạch của các bài viết đăng tải; phòng ngừa xung đột lợi ích, thiên vị và vi phạm đạo đức học thuật; nâng cao uy tín học thuật, Hội đồng Biên tập Tạp chí Pháp lý ban hành Quy trình phản biện các bài viết khoa học như sau

Bài viết phân tích vai trò của Hội Luật gia Việt Nam (HLGVN) trong hệ sinh thái đổi mới pháp luật, đặc biệt trong bối cảnh triển khai Nghị quyết 66-NQ/TW. Tác giả làm rõ khái niệm “hệ sinh thái đổi mới pháp luật”, mô tả mối liên kết giữa các chủ thể trong xã hội, và nhấn mạnh HLGVN như một cầu nối quan trọng giữa Đảng, Nhà nước, nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp. Bài viết đồng thời đánh giá những kết quả đạt được của HLGVN trong công tác tư vấn, phản biện, xây dựng pháp luật, cũng như những hạn chế còn tồn tại. Từ đó, tác giả đề xuất định hướng nâng cao vai trò của HLGVN thông qua việc tăng cường nguồn lực, mở rộng liên kết trong và ngoài nước, phát triển hoạt động phản biện chuyên sâu, và xây dựng cơ chế vận hành minh bạch trong hệ sinh thái đổi mới pháp luật.

Trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN và hội nhập quốc tế sâu rộng, đội ngũ luật gia Việt Nam giữ vai trò trụ cột trong việc tham mưu, xây dựng, thực thi và bảo vệ pháp luật. Trước yêu cầu đổi mới thể chế theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW và Nghị quyết 27-NQ/TW, việc nâng cao chất lượng luật gia trở thành nhiệm vụ chiến lược.

(Pháp lý) – Ngày 18/9, Hội nghị tập huấn “Phát huy vai trò của Hội Luật gia các cấp trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” do Hội Luật gia Việt Nam tổ chức tại Đà Nẵng, Luật gia Nguyễn Bá Sơn, Ủy viên Ban thường vụ Hội Luật gia Việt Nam, Chủ tịch Hội Luật gia Đà Nẵng đã có tham luận góp ý về việc cần sớm ứng dụng công nghệ và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động của Hội Luật gia Việt Nam. Theo ông, đây là hướng đi quan trọng giúp nâng cao hiệu quả chỉ đạo, điều hành và triển khai nhiệm vụ, đồng thời tăng cường đóng góp của Hội vào tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN.

(Pháp lý ). Nghị quyết số 66-NQ/TW về “Đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới” là một Nghị quyết chuyên đề mang ý nghĩa chiến lược, với nhiều quyết sách đột phá, toàn diện và thực tiễn, nhằm hiện thực hóa chủ trương lớn của Đảng trong lĩnh vực lập pháp, hành pháp và thi hành pháp luật.

(Pháp lý) – Dù gặp nhiều rào cản, khu vực tư nhân vẫn lớn mạnh với gần 1 triệu doanh nghiệp (DN) tư nhân, đóng góp khoảng 51% GDP, tạo ra hơn 40 triệu việc làm cho xã hội… Tuy nhiên nghiên cứu thực tiễn thời gian qua cho thấy, để khu vực tư nhân lớn mạnh, giữ vai trò trụ cột của nền kinh tế, còn nhiều việc phải làm, trong đó cần ưu tiên rà soát, sửa đổi, bổ sung kịp thời khung pháp lý và những chính sách ưu đãi thực chất cho khu vực kinh tế quan trọng này.

Bài viết phân tích các cơ sở lý luận và thực tiễn về vai trò động lực của kinh tế tư nhân đối với sự phát triển ngành hàng không Việt Nam trên nền tảng Nghị quyết 68-NQ/TW năm 2025 của Bộ Chính trị. Trên cơ sở đánh giá các hạn chế của pháp luật về hàng không hiện hành, tác giả đề xuất sửa đổi, bổ sung đối với dự thảo Luật Hàng không dân dụng Việt Nam theo hướng mở rộng quyền tham gia của khu vực kinh tế tư nhân vào đầu tư, xây dựng hạ tầng, khai thác vận chuyển, phát triển công nghiệp hàng không. Các kiến nghị tập trung vào việc tháo gỡ rào cản pháp lý, tạo lập hành lang pháp lý minh bạch, thuận lợi nhằm thu hút nguồn lực kinh tế tư nhân, tăng năng lực cạnh tranh và bảo đảm phát triển ngành hàng không theo hướng hiện đại, bền vững, phù hợp với định hướng chính sách và xu hướng phát triển của ngành hàng không quốc tế.

(Pháp lý) - Trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN với định hướng “pháp luật kiến tạo phát triển”, việc thiết lập một cơ chế giám sát và kiểm soát quyền lực nhà nước hiệu quả không chỉ là yêu cầu tất yếu để phòng, chống tham nhũng, tiêu cực mà còn là yếu tố sống còn bảo đảm cho sự phát triển bền vững và đúng định hướng của đất nước. Tuy nhiên, quá trình này đang đối mặt với những thách thức song hành cùng những cơ hội, đòi hỏi các giải pháp đồng bộ và quyết liệt.

Lịch sử của Hội Luật gia Việt Nam luôn gắn bó chặt chẽ với lịch sử của đất nước, với lịch sử Nhà nước và pháp luật Việt Nam. Sự trưởng thành, lớn mạnh của Hội gắn chặt với sự nghiệp cách mạng của dân tộc.