Diễn đàn - Luật gia

Bài nghiên cứu phân tích vai trò và giải pháp nâng cao năng lực phổ biến pháp luật (PBGDPL) và hỗ trợ pháp lý (HTPL) của Hội Luật gia Việt Nam (HLGVN) đối với cộng đồng doanh nghiệp, trong bối cảnh triển khai Nghị quyết 66-NQ/TW năm 2025. Trên cơ sở cơ sở lý luận và thực tiễn, bài viết đánh giá thực trạng hoạt động PBGDPL và HTPL của HLGVN, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế còn tồn tại, đồng thời đề xuất mô hình, chính sách và phương thức triển khai mới nhằm nâng cao hiệu quả.

(Pháp lý). Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng và hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, cải cách pháp luật đất đai và tài chính – ngân hàng giữ vai trò then chốt trong việc khơi thông nguồn lực và thúc đẩy phát triển kinh tế. Quốc hội, với tư cách là cơ quan đại biểu cao nhất của nhân dân, cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất, có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc kiến tạo khung pháp lý phù hợp với yêu cầu phát triển mới.

(Pháp lý). Trong bối cảnh cuộc cách mạng tinh gọn tổ chức bộ máy hành chính nhà nước theo tinh thần Nghị quyết 18-NQ/TW, Kết luận Trung ương và các nghị quyết Chính phủ năm 2026, việc sắp xếp, xử lý tài sản công (trụ sở, đất đai, phương tiện, thiết bị) đang trở thành “nút thắt” then chốt quyết định thành bại của cải cách.

Thảo luận tại hội trường chiều 22/4, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội thí điểm chế định luật sư công, nhiều đại biểu Quốc hội thống nhất cao với sự cần thiết hình thành đội ngũ luật sư công. Tuy nhiên, một trong những nội dung được góp ý nhiều nhất là phải xác định rành mạch phạm vi công việc của luật sư công, làm rõ ranh giới với pháp chế, thanh tra và nhiệm vụ chuyên môn của cán bộ, công chức, viên chức, tránh chồng chéo, hành chính hóa trong tổ chức thực hiện.

Góp ý kiến về đề xuất thí điểm luật sư công tại 8 bộ và 10 địa phương, ĐBQH Nguyễn Khánh Ngọc lo ngại rằng khối lượng công việc và vấn đề pháp lý xảy ra tại các cơ quan này sẽ không đồng đều, do đó cần một cơ quan điều phối chung để hiệu quả.

(Pháp lý). Việc Việt Nam ký, phê chuẩn và "nội luật hóa" Công ước Hà Nội không chỉ đơn thuần là thực hiện nghĩa vụ quốc tế. Đó chính là hành động thực thi Nghị quyết 66 – NQ/TW một cách trực tiếp và mạnh mẽ nhất, nhằm xây dựng nền tảng pháp lý vững chắc cho an ninh và phát triển trong kỷ nguyên số. Bài nghiên cứu trình bày một số luận điểm then chốt.

( Pháp lý). Chấp thuận chủ trương đầu tư là một thiết chế pháp lý quan trọng của pháp luật đầu tư, được thiết kế như một công cụ định hướng chính sách đối với các dự án đầu tư. Tuy nhiên, trong thực tiễn áp dụng, thủ tục này đang chịu sự chi phối ngày càng lớn của các yêu cầu quản lý đất đai, dẫn đến tình trạng thiếu thống nhất giữa Luật Đầu tư và Luật Đất đai.

(Pháp lý). Định hướng “không hình sự hóa quan hệ dân sự, kinh tế” được Bộ Chính trị nhấn mạnh trong Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30 tháng 4 năm 2025 như một nhiệm vụ trọng tâm nhằm tạo đột phá trong công tác thi hành pháp luật, bảo đảm pháp luật được thực hiện công bằng, nghiêm minh, nhất quán, kịp thời, hiệu lực và hiệu quả. Trên cơ sở phân tích các tác động và nguyên nhân của tình trạng hình sự hóa quan hệ dân sự, kinh tế, bài viết đề xuất một số giải pháp hoàn thiện xây dựng pháp luật theo hướng hạn chế sự can thiệp hình sự vào các quan hệ pháp lý thuần túy dân sự, kinh tế, góp phần bảo vệ môi trường đầu tư kinh doanh và thúc đẩy hệ thống pháp luật đảm bảo minh bạch, hợp lý, ổn định trong kỷ nguyên mới.

(Pháp lý) – Thực hiện sắp xếp tinh gọn bộ máy trong hệ thống chính trị dự kiến thời gian tới sẽ có khoảng hơn 100.000 người rời khỏi khu vực nhà nước cần có việc làm. Vấn đề đặt ra cần có các giải pháp cơ chế để thúc đẩy thị trường việc làm trong kỷ nguyên mới của dân tộc. Nghiên cứu từ kinh nghiệm các nước, chúng tôi cho rằng cần xây dựng khung pháp lý chính sách chuyên ngành để giúp cộng đồng doanh nghiệp tạo ra nhiều việc làm cho xã hội trong kỉ nguyên mới.

(Pháp lý). Trong bối cảnh cải cách thể chế và nâng cao chất lượng hệ thống pháp luật ở Việt Nam, việc tăng cường trách nhiệm giải trình và đánh giá tác động chính sách trong quy trình lập pháp có ý nghĩa quan trọng nhằm bảo đảm tính minh bạch, hiệu quả và khả thi của các văn bản pháp luật.

(Pháp lý). Xung đột lợi ích (XĐLI) trong hoạch định chính sách kinh tế là một trong những thách thức lớn đối với nhà nước pháp quyền và quản trị công hiện đại. XĐLI nếu không được kiểm soát hiệu quả sẽ làm suy giảm tính liêm chính, công bằng và mục tiêu vì lợi ích chung của chính sách, gây mất niềm tin của nhân dân.

(Pháp lý). Trong bối cảnh đô thị hóa toàn cầu diễn ra mạnh mẽ, nhiều quốc gia đã xây dựng và phát triển các đô thị đặc biệt (special urban areas) - những khu vực được trao quyền tự chủ cao, áp dụng cơ chế pháp lý riêng biệt nhằm thu hút đầu tư, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và đảm bảo phát triển bền vững. Bài viết phân tích kinh nghiệm từ một số mô hình tiêu biểu trên thế giới, tập trung vào các chính sách pháp lý và thể chế mang tính đột phá, cung cấp kinh nghiệm cho các quốc gia đang xây dựng phát triển đô thị đặc biệt, trong đó có Việt Nam.

Trước yêu cầu hội nhập sâu rộng, tại các diễn đàn Quốc hội, bàn về chương trình xây dựng luật, pháp lệnh, nhiều Đại biểu QH đã kiến nghị sửa đổi, bổ sung pháp luật về trọng tài thương mại nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp, phù hợp với thông lệ quốc tế theo hướng “Nghiên cứu mở rộng phạm vi và nâng cao hiệu quả áp dụng thủ tục tố tụng tư pháp rút gọn; kết hợp các phương thức phi tố tụng tư pháp với các phương thức tố tụng tư pháp; có giải pháp khuyến khích, phát triển các thiết chế giải quyết tranh chấp ngoài tòa án như trọng tài thương mại, hòa giải thương mại...”.