Diễn đàn - Luật gia

Bầu cử đại biểu Quốc hội (ĐBQH) khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân (HĐND) các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 diễn ra trong bối cảnh dân tộc đang đứng trước vận hội lớn để bứt phá. Trong hành trình ấy, thành bại không chỉ nằm ở khâu tổ chức kỹ thuật hay quy trình hành chính, mà cốt lõi nằm ở việc sàng lọc để tìm ra những đại biểu tinh túy nhất.

Theo Phó Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, đại biểu không chỉ đại diện cho ý chí, nguyện vọng của nhân dân mà còn phải thực sự lắng nghe, thấu hiểu và kiên trì theo đuổi đến cùng những vấn đề mà cử tri quan tâm.

Ngày 15/3/2026, cử tri cả nước sẽ tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026–2031. Đây không chỉ là một mốc chính trị quan trọng theo Hiến pháp và pháp luật, mà còn là thời điểm mở đầu cho một chu kỳ quản trị mới của đất nước trong bối cảnh yêu cầu cải cách thể chế, nâng cao năng lực thực thi và tăng tốc phát triển đang đặt ra ngày càng cấp thiết.

(Pháp lý). Hội đồng bầu cử Quốc gia mới đây đã ban hành Nghị quyết công bố danh sách chính thức những người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI theo từng đơn vị bầu cử trong cả nước. Ông Nguyễn Khánh Ngọc - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam là một trong số 24 người ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI tại Thành phố Đà Nẵng.

Bảo đảm liêm chính, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, "lợi ích nhóm" trong xây dựng chính sách, pháp luật được thể hiện trong nhiều chủ trương, chỉ đạo của Đảng, Nhà nước; đặc biệt là Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới và trước đó là Quy định 178-QĐ/TW ngày 27/6/2024 của Bộ Chính trị về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác xây dựng pháp luật. Bài viết này trình bày kinh nghiệm quốc tế về một số cơ chế nhằm bảo đảm liêm chính trong công tác xây dựng chính sách, pháp luật, như: bộ quy tắc ứng xử, đạo đức; các cơ quan chuyên trách về đạo đức, liêm chính công vụ; đánh giá rủi ro tham nhũng trong các dự thảo luật; sự tham gia của đội ngũ luật gia, luật sư, chuyên gia pháp luật vào xây dựng chính sách, pháp luật; từ đó, đưa ra một số khuyến nghị có giá trị tham khảo cho Việt Nam nhằm bảo đảm liêm chính trong công tác này.

Thứ trưởng Nguyễn Thanh Tịnh nhấn mạnh thể chế, pháp luật là “hạ tầng mềm” kiến tạo phát triển, giữ vai trò nền tảng để tháo gỡ điểm nghẽn, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.

Thực hiện phiên họp thứ 55, sáng 2/3, tại Nhà Quốc hội, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật Tiếp cận thông tin (sửa đổi).

Thảo luận tại phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng 2/3 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trợ giúp pháp lý cho thấy sự đồng thuận cao về mục tiêu mở rộng tiếp cận trợ giúp pháp lý và nâng cao chất lượng dịch vụ. Đồng thời, các ý kiến đã đặt ra những vấn đề mang tính nền tảng về căn cứ chính sách, nguồn lực thực hiện, chuẩn hóa đội ngũ, chuyển đổi số và bản chất của xã hội hóa trợ giúp pháp lý—những yếu tố quyết định tính bền vững của hệ thống trong giai đoạn tới.

Sau 13 năm thi hành Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác này vẫn còn một số hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả. Trong bối cảnh mới, để xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, yêu cầu đặt ra là công tác tuyên truyền phải thực chất, hiệu quả hơn nữa.

(Pháp lý). Với sự phát triển nhanh chóng của nền kinh tế số, bảo vệ sở hữu trí tuệ phải đối mặt với những thách thức mới như định nghĩa và bảo vệ quyền dữ liệu, tình trạng pháp lý của các tác phẩm do AI tạo ra, vi phạm xuyên biên giới, trách nhiệm của các nền tảng internet và bảo vệ bí mật thương mại. Bài viết phân tích các đặc điểm của kỷ nguyên kinh tế số và các vấn đề cụ thể mà luật sở hữu trí tuệ phải đối mặt, đề xuất các biện pháp đối phó tương ứng, hướng đến mục tiêu thúc đẩy và phát triển hệ thống bảo vệ sở hữu trí tuệ, tạo điều kiện cho sự phát triển lành mạnh của nền kinh tế số.

Nhiệm kỳ Quốc hội khóa 16 yêu cầu lập pháp kịp thời thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV, bảo đảm vai trò mở đường, kiến tạo phát triển. Vì vậy, đại biểu Quốc hội và HĐND nhiệm kỳ 2026-2031 phải có bản lĩnh, năng lực, đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới; chất lượng đại biểu là thước đo thành công cuộc bầu cử 15/3.

( Pháp lý). Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động xây dựng và ban hành pháp luật của Việt Nam đang chịu tác động ngày càng lớn từ các điều ước quốc tế và các cam kết hội nhập, đặt ra yêu cầu mới đối với chất lượng và tính an toàn pháp lý của các quyết định chính sách và văn bản pháp luật.

Sự ra đời của bốn Nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị được xem là “Bộ tứ trụ cột” gồm: Nghị quyết số 57-NQ/TW (về khoa học và đổi mới sáng tạo), Nghị quyết số 59-NQ/TW (về hội nhập quốc tế), Nghị quyết số 68-NQ/TW (về phát triển kinh tế tư nhân) và Nghị quyết số 66-NQ/TW (về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật) đã tạo ra một bối cảnh mới đầy tiềm năng cho sự phát triển của đất nước. Đối với các Viện nghiên cứu khoa học pháp lý, “Bộ tứ trụ cột” không chỉ là định hướng chính sách mà còn là cơ hội để đổi mới và nâng cao vai trò của mình trong công cuộc xây dựng Nhà nước PQXHCN.