Từ góc nhìn của một tổ chức tài chính đang đồng hành cùng nhiều doanh nghiệp và dự án trọng điểm, những quan sát của Techcombank phần nào cho thấy một đặc điểm đáng chú ý của nền kinh tế Việt Nam: các động lực tăng trưởng dài hạn vẫn đang được duy trì ngay cả khi môi trường bên ngoài có nhiều biến động.
Điều doanh nghiệp quan tâm không chỉ là giá năng lượng
Biến động giá năng lượng và áp lực lạm phát đang là chủ đề được nhiều nền kinh tế quan tâm. Trong cuộc trao đổi với CNBC gần đây, ông Jens Lottner cũng thừa nhận đây là những biến số cần được theo dõi sát sao, đặc biệt khi lạm phát tại Việt Nam đã tăng lên mức cao trong những tháng đầu năm.
Tuy nhiên, khi được hỏi liệu các doanh nghiệp tại Việt Nam có đang điều chỉnh kế hoạch chi tiêu vốn (capex) hoặc trì hoãn đầu tư do áp lực từ giá năng lượng hay không, vị CEO cho biết những dữ liệu và quan sát thực tế hiện chưa cho thấy xu hướng này.
Ông cho rằng mối quan tâm của các doanh nghiệp hiện nay không chỉ nằm ở khả năng tiếp cận nguồn năng lượng phục vụ sản xuất mà còn ở triển vọng nhu cầu thị trường, khả năng duy trì xuất khẩu và tăng trưởng thương mại. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp hiện quan tâm nhiều hơn đến nguy cơ giá nguyên vật liệu gia tăng, đặc biệt là thép và các hàng hóa cơ bản, thay vì lo ngại tình trạng thiếu hụt năng lượng.
Những tín hiệu này cho thấy trọng tâm của doanh nghiệp vẫn là câu chuyện tăng trưởng dài hạn. Các biến động về chi phí đầu vào, dù được theo dõi sát sao, nhưng chưa đủ để làm thay đổi đáng kể các quyết định đầu tư mang tính chiến lược. Qua đó phản ánh một đặc điểm đáng chú ý của nền kinh tế Việt Nam hiện nay: khả năng duy trì quán tính tăng trưởng ngay cả khi môi trường bên ngoài biến động.
Sức chống chịu không chỉ đến từ khu vực doanh nghiệp
Bên cạnh những tín hiệu từ khu vực doanh nghiệp, CEO Techcombank cũng đề cập đến các yếu tố đang góp phần duy trì ổn định cho nền kinh tế.
Trong đó, sức bền của một môi trường đầu tư luôn đòi hỏi sự nhịp nhàng giữa phản ứng của thị trường và dư địa chính sách. Nhìn nhận về vấn đề này, người đứng đầu Techcombank chỉ ra rằng các biện pháp điều tiết của Chính phủ - từ việc điều chỉnh thuế nhiên liệu cho đến nỗ lực tìm kiếm nguồn cung thay thế - đã góp phần giảm bớt tác động trực tiếp của biến động giá năng lượng lên người dân và doanh nghiệp.
Ông cũng cho rằng việc mở rộng cơ sở thuế trong những năm gần đây đã giúp gia tăng nguồn thu ngân sách, qua đó tạo dư địa để tiếp tục triển khai các chương trình đầu tư và hỗ trợ tăng trưởng. Điều này cũng tạo cơ sở để các dự án hạ tầng trọng điểm tiếp tục được triển khai theo kế hoạch, góp phần duy trì niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp và nhà đầu tư vào triển vọng tăng trưởng dài hạn của Việt Nam.
Thực tế, các dự án hạ tầng trọng điểm vẫn đang được triển khai theo kế hoạch và chưa ghi nhận dấu hiệu chậm lại do tác động của biến động giá năng lượng. Đây không chỉ là động lực cho tăng trưởng kinh tế trong ngắn hạn mà còn là nền tảng cho các mục tiêu phát triển dài hạn của Việt Nam, bao gồm định hướng trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045.
Theo quan sát từ Techcombank, việc các kế hoạch đầu tư vẫn được duy trì, các dự án chiến lược tiếp tục được triển khai và dư địa chính sách vẫn hiện hữu là những tín hiệu cho thấy các động lực tăng trưởng nền tảng của nền kinh tế vẫn đang được củng cố.
“Nút thắt” mới của tăng trưởng
Mặc dù vậy, ông Jens Lottner nhận định biến động năng lượng hiện nay có thể tạo ra những thách thức phức tạp hơn so với các bất ổn thuế quan từng xuất hiện trước đây.
Trước đó, Việt Nam đã cho thấy khả năng thích ứng tốt với các cú sốc liên quan đến thuế quan, khi các vấn đề này phần lớn gắn với vị thế cạnh tranh và có thể được xử lý thông qua đàm phán.
Hiện tại, theo ông, rủi ro lớn hơn lần này không nằm ở việc thiếu hụt năng lượng phục vụ sản xuất mà ở những tác động gián tiếp tới nhu cầu toàn cầu và thương mại quốc tế. Nếu chi phí năng lượng duy trì ở mức cao trong thời gian dài, nhu cầu tiêu dùng và hoạt động thương mại thế giới có thể suy giảm, từ đó ảnh hưởng đến xuất khẩu của các nền kinh tế có độ mở cao như Việt Nam.
Đây cũng là lý do Techcombank xây dựng các kịch bản thận trọng hơn cho triển vọng tăng trưởng. Một chi tiết đáng chú ý khác trong chia sẻ của CEO Techcombank là khi nói về các dự án lớn đang được triển khai, ông không đề cập đến bài toán thiếu vốn hay khó khăn trong việc tiếp cận tín dụng. Thay vào đó, thách thức được nhắc đến là nguồn nhân lực có kỹ năng để đáp ứng tốc độ triển khai của các dự án.
Qua đó cho thấy một chuyển dịch đáng chú ý: khi các động lực đầu tư vẫn được duy trì, “nút thắt” của tăng trưởng không còn nằm ở nguồn vốn, mà ngày càng gắn với chất lượng nguồn nhân lực và năng lực thực thi.
Từ những gì Lãnh đạo Techcombank đang quan sát ở thời điểm hiện tại, các tín hiệu nền tảng của nền kinh tế Việt Nam vẫn cho thấy sự ổn định đáng chú ý: doanh nghiệp lớn vẫn tiếp tục các chiến lược đầu tư, các dự án chiến lược vẫn được triển khai và dư địa chính sách vẫn còn hiện hữu. Những yếu tố này tiếp tục củng cố niềm tin của nhà đầu tư quốc tế vào triển vọng tăng trưởng trung và dài hạn của Việt Nam - ngay cả trong bối cảnh môi trường kinh tế toàn cầu còn nhiều biến động.
