Quang cảnh phiên thảo luận tại tổ 10
Tiếp tục cụ thể hóa chủ trương của Đảng về phòng, chống tham nhũng
Thảo luận tại Tổ 10 về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng, các đại biểu tán thành với sự cần thiết sửa đổi luật để thực hiện chủ trương của Đảng về phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; thực hiện chủ trương sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, thực hiện chính quyền địa phương hai cấp; tổ chức lại các cơ quan thanh tra; khắc phục hạn chế, bất cập trong công tác phòng, chống tham nhũng trong thời gian qua. Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tham nhũng đã sửa đổi một số nội dung liên quan đến cơ quan kiểm soát tài sản thu nhập, việc kê khai xác minh tài sản thu nhập, công tác đánh giá phòng, chống tham nhũng, đánh giá tình hình tham nhũng, ứng dụng khoa học công nghệ, phát hiện tham nhũng tiêu cực thông qua các hoạt động thanh tra, kiểm tra...
Cho ý kiến về phạm vi sửa đổi luật, đại biểu Phạm Hùng Thắng – Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình cho biết, theo Tờ trình và dự thảo luật, Chính phủ đề xuất sửa đổi, bổ sung hoàn thiện một số chính sách liên quan đến công tác phòng ngừa, phát hiện tham nhũng và ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong phòng, chống tham nhũng. Tuy nhiên, qua kết quả rà soát theo Nghị quyết số 110/2023/QH15 ngày 29/22/2023 Kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa XV về rà soát tổng thể để hoàn thiện đồng bộ hệ thống chính sách, pháp luật về khuyến khích đầu tư, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong tình hình mới đã chỉ rõ một số nội dung có sơ hở, vướng mắc, bất cập phát sinh trong thực tiễn thi hành.
Đại biểu Phạm Hùng Thắng – Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình phát biểu
Do vậy, đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo tiếp tục nghiên cứu, rà soát, cân nhắc việc khắc phục ngay trong quá trình sửa đổi luật lần này. Nhiều chủ trương, chính sách của Đảng có liên quan trực tiếp đến công tác phòng, chống cũng cần được tiếp tục rà soát, nghiên cứu để thể chế hóa, đảm bảo sự đồng bộ, thống nhất giữa các quy định của Đảng và quy định của pháp luật.
Tán thành với ý kiến đại biểu Phạm Hùng Thắng, đại biểu Nguyễn Mạnh Cường – Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị cũng cho rằng, qua rà soát, vẫn còn một số nội dung đã được Đảng đề ra chủ trương nhưng vẫn chưa cụ thể hóa các chủ trương này trong lần sửa đổi này.
Đại biểu Nguyễn Mạnh Cường cũng thống nhất với việc bổ sung quy định về kê khai, giải trình nguồn gốc về tài sản thu nhập – một trong những tiêu chí đánh giá cán bộ, đảng viên để thể chế hóa chủ trương Kết luận 105 của Bộ Chính trị. Tuy nhiên, theo đại biểu dự thảo luật mới chỉ quy định về nguyên tắc chung chung; do đó cần quy định chi tiết ngay trong luật hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết.
Đại biểu Nguyễn Mạnh Cường – Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị phát biểu
Đối với nghĩa vụ kê khai tài sản quy định tại khoản 6 Điều 1 của dự thảo luật, đại biểu Phạm Hùng Thắng – Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình tán thành với việc bổ sung khoản 3 Điều 33 của luật hiện hành về việc kê khai giải trình về nguồn gốc của tài sản thu nhập tăng thêm - là một trong những tiêu chí để đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức. Đây cũng là điểm mới khi quy định tiêu chí để đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức; là nội dung quan trọng theo yêu cầu tại Kết luận số 105 ngày 4/12/2024 của Bộ Chính trị về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 33 ngày 3/01/2014 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng về việc kê khai và kiểm soát kê khai tài sản.
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị Cơ quan soạn thảo nghiên cứu để thể chế hóa cụ thể đầy đủ các yêu cầu này, tránh sao chép lại các nội dung của Kết luận số 105 của Bộ Chính trị; hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết các tiêu chí để đánh giá xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ của cán bộ, công chức, viên chức, để có cơ sở pháp lý rõ ràng, khả thi trong tổ chức thực hiện; nếu đưa quy định này vào luật, cũng cần có tiêu chí và đánh giá cụ thể.
Liên quan đến nội dung về cơ quan kiểm soát tài sản thu nhập quy định tại khoản 4 Điều 1 của dự thảo luật về người có nghĩa vụ kê khai tại các cơ quan của Quốc hội, đại biểu Phạm Hùng Thắng – Đoàn ĐBQH tỉnh Ninh Bình cho rằng, dự thảo luật đã quy định rõ hơn về người có nghĩa vụ kê khai, hoặc thẩm quyền quản lý của Ủy ban Công tác đại biểu của Quốc hội. Trên cơ sở đó, đã sửa đổi, bổ sung khoản 3 Điều 30 của luật hiện hành về thẩm quyền kiểm soát tài sản thu nhập của Ủy ban Công tác đại biểu đối với người có nghĩa vụ kê khai thuộc thẩm quyền quản lý của mình, trừ trường hợp đã được quy định tại khoản 4 của Điều 1.
Đại biểu Nguyễn Mạnh Cường – Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị phát biểu
Tuy nhiên, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, rà soát các quy định về phân cấp quản lý cán bộ như: Quy định số 368 ngày 8/9/2025 của Bộ Chính trị, hay Nghị quyết số 1749 ngày 1/7/2025 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về công tác quản lý cán bộ đối với đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách, để quy định về thẩm quyền kiểm sát tài sản và thu nhập của Ủy ban Công tác đại biểu cho phù hợp.
Làm rõ tính khả thi trong kiểm soát kê khai tài sản thu nhập khi người nước ngoài tham gia quản lý doanh nghiệp nhà nước
Một trong những điểm mới của dự thảo luật là sửa đổi, bổ sung quy định về xử lý hành vi kê khai, giải trình nguồn gốc của tài sản thu nhập tăng thêm không trung thực tại khoản 15 Điều 1 của dự thảo luật (sửa đổi khoản 3 Điều 51 luật hiện hành). Theo đó, dự thảo luật sửa đổi theo hướng bỏ các hình thức xử lý hành vi kê khai, giải trình nguồn gốc của tài sản thu nhập tăng thêm không trung thực và thay thế bằng cụm từ “bị xử lý theo quy định”. Đại biểu cho rằng, hiện nay việc xử lý hành vi kê khai, giải trình nguồn gốc của tài sản thu nhập tăng thêm không trung thực, căn cứ vào đối tượng vi phạm có thể xử lý theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, hoặc xử lý theo quy định của Đảng, hoặc tùy theo tính chất, mức độ vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Vì vậy, đại biểu đề nghị làm rõ hơn hình thức xử lý đối với hành vi kê khai, giải trình nguồn gốc của tài sản thu nhập tăng thêm không trung thực trong luật, hoặc giao Chính phủ quy định cụ thể.
Về đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản thu nhập trong các doanh nghiệp nhà nước, khoản 20 Điều 1 của dự thảo đã mở rộng phạm vi đối tượng có nghĩa vụ kê khai tài sản thu nhập trong các doanh nghiệp nhà nước. Theo đó, ngoài đối tượng phải kê khai ở các doanh nghiệp nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, dự thảo luật áp dụng đối với cả doanh nghiệp nhà nước nắm giữ trên 50% vốn điều lệ, hoặc tổng số cổ phần biểu quyết đều thuộc đối tượng phải kê khai.
Đại biểu cơ bản nhất trí với nội dung này, nhưng đề nghị Cơ quan soạn thảo nghiên cứu kỹ nội dung này trước khi điều chỉnh, bổ sung. Bởi, đây là vấn đề quan trọng có tác động rất lớn đối với cộng đồng doanh nghiệp, nhất là đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài. Do đó, cần làm rõ hơn tính khả thi, sự phù hợp thực tiễn trong việc kiểm soát kê khai tài sản thu nhập trong trường hợp người nước ngoài tham gia quản lý doanh nghiệp nhà nước. Việc xử lý đối tượng kê khai không trung thực được thực hiện theo trình tự thủ tục như thế nào?
