Quốc hội thông qua nhiều quyết sách quan trọng khơi thông điểm nghẽn, hỗ trợ phục hồi phát triển kinh tế

Giảm thuế VAT từ 10% xuống 8% trong năm 2022

Một trong những quyết sách mà người dân và cộng đồng doanh nghiệp mong mỏi nhất thời điểm hiện tại là giảm thuế VAT nêu trong Nghị quyết về chính sách tài khóa, tiền tệ hỗ trợ Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội vừa được Quốc hội thông qua.

Theo đó, Quốc hội đồng ý miễn giảm thuế, thực hiện giảm 2% thuế suất thuế giá trị gia tăng trong năm 2022, áp dụng đối với các nhóm hàng hóa, dịch vụ đang áp dụng mức thuế suất thuế giá trị gia tăng 10% (còn 8%), trừ một số nhóm hàng hóa, dịch vụ sau: Viễn thông, công nghệ thông tin, hoạt động tài chính, ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, kinh doanh bất động sản, sản xuất kim loại và sản xuất sản phẩm từ kim loại đúc sẵn, ngành khai khoáng (không kể khai thác than), sản xuất than cốc, dầu mỏ tinh chế, sản xuất hoá chất và sản phẩm hoá chất, các sản phẩm hàng hóa và dịch vụ chịu thuế tiêu thụ đặc biệt.

Cho phép tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế thu nhập doanh nghiệp đối với khoản chi ủng hộ, tài trợ của doanh nghiệp, tổ chức cho các hoạt động phòng, chống dịch Covid-19 tại Việt Nam cho kỳ tính thuế năm 2022.

Tiếp tục cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ

Ngoài giảm Thuế VAT, Quốc hội cũng thống nhất việc điều hành đồng bộ, linh hoạt các công cụ chính sách tiền tệ để góp phần giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng, tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động để phấn đấu giảm lãi suất cho vay khoảng 0,5%-1% trong 2 năm 2022-2023.

Tiếp tục cơ cấu lại thời hạn trả nợ và giữ nguyên nhóm nợ, miễn, giảm lãi vay đối với khách hàng bị ảnh hưởng bởi dịch Covid - 19, theo dõi sát diễn biến kinh tế, tiền tệ để có giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, người dân phù hợp, đồng thời bảo đảm an toàn hoạt động của hệ thống các tổ chức tín dụng.

Điều tiết thanh khoản phù hợp, tạo điều kiện đẩy nhanh tốc độ giải ngân cho các đối tượng thụ hưởng gói hỗ trợ lãi suất. Điều tiết tiền tệ hợp lý, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát hành trái phiếu Chính phủ và để các tổ chức tín dụng tiếp tục đầu tư trái phiếu Chính phủ…

Sử dụng tối đa 46 nghìn tỷ đồng từ các nguồn tài chính hợp pháp khác để nhập khẩu vắc - xin, thuốc điều trị và thiết bị, vật tư y tế phục vụ phòng, chống dịch Covid-19 trong trường hợp cần thiết.

Tiếp tục tái cấp vốn đối với Ngân hàng Chính sách Xã hội để cho người sử dụng lao động vay trả lương ngừng việc, trả lương phục hồi sản xuất cho người lao động, bảo đảm tính khả thi và tổ chức triển khai nhanh trong thực tế. Cân đối giải pháp về tiền tệ hỗ trợ Chương trình với tổng thể phương án cơ cấu lại các ngân hàng được kiểm soát đặc biệt…

Thông qua gói hỗ trợ lớn nhất lịch sử, ngân sách chi tối đa 240.000 tỉ đồng

Đặc biệt, để hỗ trợ triển phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội tốt nhất, mang lại hiệu quả cao nhất, Quốc hội thống nhất tăng chi đầu tư phát triển từ nguồn ngân sách Nhà nước tối đa 176 nghìn tỷ đồng tập trung trong 2 năm 2022 và 2023, bao gồm:

Về y tế, bố trí tối đa 14 nghìn tỷ đồng để đầu tư xây mới, cải tạo, nâng cấp, hiện đại hóa hệ thống y tế cơ sở, y tế dự phòng, trung tâm kiểm soát bệnh tật cấp vùng, nâng cao năng lực phòng, chống dịch bệnh của viện và bệnh viện cấp trung ương gắn với đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong lĩnh vực y tế, sản xuất vắc-xin trong nước và thuốc điều trị Covid-19.

Về an sinh xã hội, lao động, việc làm: cấp cho Ngân hàng Chính sách Xã hội tối đa 5 nghìn tỷ đồng, bao gồm cấp bù lãi suất và phí quản lý 2 nghìn tỷ đồng để thực hiện chính sách cho vay ưu đãi thuộc Chương trình; hỗ trợ lãi suất tối đa 3 nghìn tỷ đồng cho đối tượng vay vốn theo các chương trình tín dụng chính sách có lãi suất cho vay hiện hành trên 6%/năm. Đầu tư xây mới, cải tạo, nâng cấp, mở rộng và hiện đại hóa các cơ sở trợ giúp xã hội, đào tạo, dạy nghề, giải quyết việc làm tối đa 3,15 nghìn tỷ đồng.

 Về hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh:  Hỗ trợ lãi suất (2%/năm) tối đa 40 nghìn tỷ đồng thông qua hệ thống các ngân hàng thương mại cho một số ngành, lĩnh vực quan trọng, các doanh nghiệp, hợp tác xã, hộ kinh doanh có khả năng trả nợ, có khả năng phục hồi; cho vay cải tạo chung cư cũ, xây dựng nhà ở xã hội, nhà cho công nhân thuê và thuê mua; cấp vốn điều lệ cho Quỹ hỗ trợ phát triển du lịch tối đa 300 tỷ đồng.

Về đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng: bổ sung tối đa 113,55 nghìn tỷ đồng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước để phát triển kết cấu hạ tầng: giao thông, công nghệ thông tin, chuyển đổi số, phòng chống sạt lở bờ sông, bờ biển, bảo đảm an toàn hồ chứa nước, thích ứng biến đổi khí hậu, khắc phục hậu quả thiên tai…

Rút nội dung chuyển đổi đất làm nhà ở thương mại

Báo cáo trước Quốc hội vào chiều 11/1, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho biết đã có hơn 300 ý kiến thảo luận, tranh luận về dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật đầu tư công, Luật đầu tư theo phương thức đối tác công tư, Luật đầu tư, Luật Nhà ở, Luật đấu thầu, Luật điện lực, Luật doanh nghiệp, Luật thuế tiêu thụ đặc biệt và Luật thi hành án dân sự. Các nội dung các đại biểu còn chưa đồng thuận trong các luật đã được tiếp thu, chỉnh lý.

Đáng chú ý, đối với sửa đổi, bổ sung Luật nhà ở, ông Vũ Hồng Thanh cho biết có 2 loại ý kiến. Trong đó, loại ý kiến thứ nhất đề nghị cân nhắc thận trọng việc bổ sung hình thức sử dụng đất không phải là đất ở để làm dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, vì cho rằng nội dung này chưa được Chính phủ đánh giá tác động kỹ lưỡng, thận trọng, "có thể dẫn đến làm thất thoát ngân sách nhà nước".

Loại ý kiến thứ hai tán thành sự cần thiết sửa đổi khoản 1 điều 23 Luật nhà ở như Chính phủ trình, để tháo gỡ vướng mắc trong việc triển khai các dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại, tuy nhiên đề nghị Chính phủ đánh giá tác động kỹ lưỡng hơn, bảo đảm quản lý chặt chẽ đất đai.

Trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất với Chính phủ chỉnh lý dự thảo luật theo hướng trước mắt chỉ sửa đổi khoản 1 điều 23 Luật nhà ở, để làm rõ và phân định các hình thức sử dụng đất thực hiện dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại đã được Luật nhà ở hiện hành quy định, tháo gỡ vướng mắc về trình tự, thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư với thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất.

"Không bổ sung hình thức sử dụng đất không phải là đất ở làm dự án đầu tư xây dựng nhà ở thương mại vì vấn đề này cần được đánh giá tác động kỹ lưỡng hơn và chưa đạt được sự đồng thuận cao" - ông Thanh nói.

Cũng theo ông Thanh, Quốc hội thống nhất giao Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá tác động đầy đủ, thận trọng, trường hợp cần thiết, Chính phủ xây dựng đề án thí điểm áp dụng hình thức sử dụng đất không phải là đất ở để đầu tư xây dựng nhà ở thương mại.

Tạo cơ hội cho các doanh nghiệp Việt sản xuất xe ôtô điện

Giải trình trước khi Quốc hội về sửa đổi, bổ sung Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt,  ông Thanh cho biết, có ý kiến đại biểu đề nghị không nên giảm thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với ôtô điện chạy pin trong thời điểm này và nếu chỉ giảm thuế với xe điện chạy pin là không công bằng với các hãng trong ngành ôtô.

Tuy nhiên, sau rà soát, Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cho rằng, việc đưa ra chính sách ưu đãi để thu hút nhà đầu tư sớm hơn các nước trong khu vực ASEAN sẽ tạo cơ hội lớn cho các doanh nghiệp Việt Nam sản xuất xe ôtô điện chạy pin sử dụng trong nước và xuất khẩu. Mặt khác, trong nước đã có doanh nghiệp đang chuẩn bị kế hoạch đầu tư sản xuất xe ôtô điện chạy pin.

"Xét về tổng thể tác động tích cực và tiêu cực khi sử dụng xe ô tô điện chạy pin thì loại xe ô tô này vừa thân thiện với môi trường vừa phù hợp với thực tế ứng dụng", ông Thanh nêu.

Theo đó, thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt với ôtô điện chạy pin giảm 3-12 % so với mức hiện hành trong 5 năm đầu sau khi luật sửa đổi có hiệu lực, từ 1/3/2022 đến 28/2/2027.

Thay lời kết

Có thể thấy, kỳ họp bất thường lần thứ nhất của Quốc hội Khoá XV - kỳ họp bất thường đầu tiên, chưa có tiền lệ trong lịch sử Quốc hội., với tinh thần khẩn trương, nghiêm túc, đoàn kết, trí tuệ của Quốc hội, nhiều cơ chế, chính sách, giải pháp được ban hành kịp thời, phát huy hiệu quả tích cực, góp phần quan trọng ổn định kinh tế vĩ mô, giảm thiểu tác động của dịch bệnh, bảo đảm an sinh xã hội; tạo nền tảng quan trọng cho quá trình phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội gắn với kiểm soát dịch bệnh, đáp ứng đòi hỏi của cấp bách thực tiễn đất nước và mong muốn, nguyện vọng của người dân, doanh nghiệp...