Nhìn lại những ngày cùng “chung sống” với những bệnh nhân điều trị Covid tại Cơ sở thu dung, điều trị số 18 Nguyễn Cơ Thạch của Trung tâm Y tế quận Nam Từ Liêm TP. Hà Nội mới cảm nhận hết những khó khăn, vất vả, hy sinh của lực lượng Y bác sỹ tuyến đầu chống dịch ... Mỗi ngày qua đi, Cơ sở lại tiếp nhận tăng thêm những bệnh nhân mới. Trước tình hình dịch COVID-19 đang diễn biến phức tạp, số bệnh nhân mắc COVID-19 mới phát sinh 3 ngày gần đây đã “lập đỉnh” với khoảng 1.600 ca/ngày. Con số này được dự báo sẽ tiếp tục tăng trong dịp lễ Noel và Tết dương lịch tới đây.
Những ngày đầu khó diễn tả...
Ngày 10/12, trời Hà Nội âm u, một cảm giác “bất an” khó tả khi Trung tâm Y tế phường Cầu Diễn thông báo tôi đã “dương tính” khi xét nghiệm PCR mẫu gộp và được mời đến lấy mẫu test PCR riêng lẻ. Kể từ lúc đó, tôi luôn bất an và nhiều kịch bản, tình huống được tôi đặt ra: có thể trong 5 mẫu gộp người tiếp xúc với f0 nào đó không phải mình, nếu trở thành f0 thì đi cách ly hay viết đơn xin tự cách ly tại nhà ... Nhưng có lẽ điều lo lắng nhất vẫn là những người luôn bên mình như gia đình, con cái, đồng nghiệp có bị lây nhiễm từ mình hay không ???
Trong bộn bề “suy đoán” Covid không thể dính vào mình dễ thế được, tự thưởng một ly caffe nóng, lặng ngồi nhìn khói caffe bốc lên đưa theo làn gió nhẹ cuối thu, bỗng giật mình khi không cảm nhận được mùi cafe “quyến rũ” hàng ngày. Linh cảm có điều gì đó “không ổn” tôi cầm ngay điện thoại hỏi ngay về kết quả xét nghiệm PCR, sau vài phút tra lại danh sách, bác sỹ TTYT thông báo anh đã “dương tính”, từ giờ phút này anh không được đi đâu, chuẩn bị tư trang và chờ xe 115 qua đón đi cách ly tập trung. Như một luồng điện chạy trong cơ thể, thoáng chút rùng mình, lo lắng khi căn bệnh mà cả thế giới sợ hãi đã "đến với mình". Từ khoảnh khắc đó, mỗi giây phút chờ “xe đón” như dài hơn, bởi nguy cơ lây lan dịch bệnh lúc này là cao nhất và nguy hiểm nhất.
17h30 ngày 11/12/2021, Chiếc xe cứu thương 115 đỗ xịch trước cửa nhà, hành trình tiếp nhận bệnh nhân covid (f0) theo quy định của ngành y tế TP. Hà Nội được thực hiện. Việc vận chuyển F0 từ nhà đến các cơ sở thu dung điều trị được thực hiện nhanh, khẩn trương, chỉ 30 phút sau chúng tôi đã có mặt tại Cơ sở thu dung điều trị covid số 18 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội.
Tại đây, 11 bệnh nhân f0 được sắp xếp chung căn phòng 50m2 được trưng dụng từ một lớp học của Trung Tâm Giáo dục thường xuyên Quận Nam Từ Liêm trước đó gần 1 tuần. Hành trình sống chung cùng bệnh nhân f0 bắt đầu, lúc này để ý tôi mới thấy rõ sự hồi hộp, lo âu và bỡ ngỡ khi bắt đầu những ngày điều trị tại ngôi nhà “cách ly” hoàn toàn với xã hội bên ngoài.
Theo mô hình tháp 3 tầng của Bộ Y tế, cơ sở thu dung, điều trị 18 Nguyễn Cơ Thạch thuộc phần tầng điều trị tầng 1 gồm những bệnh nhân thể nhẹ và không có triệu chứng. COVID-19 là bệnh truyền nhiễm cấp tính thuộc nhóm A do vi rút SARSCoV-2 gây ra. Bệnh COVID-19 được chia thành 5 mức độ: Không triệu chứng, nhẹ, vừa, nặng, nguy kịch. Người bệnh có biểu hiện lâm sàng đa dạng, từ nhiễm không có triệu chứng, tới những biểu hiện bệnh lý nặng như viêm phổi nặng, suy hô hấp cấp (ARDS), sốc nhiễm trùng, suy chức năng đa cơ quan và tử vong, đặc biệt ở những người cao tuổi, người có bệnh mạn tính hay suy giảm miễn dịch, hoặc có đồng nhiễm hay bội nhiễm các căn nguyên khác như vi khuẩn, nấm.
Chúng tôi, được “cách ly” điều trị nhằm hạn chế diễn biến nặng, nên cần được theo dõi thường xuyên, chặt chẽ tiến triển của bệnh tại các cơ sở thu dung, điều trị khám bệnh, chữa bệnh theo đúng quy định và hướng dẫn của Bộ Y tế.
Thích nghi với “cuộc sống” cùng f0 ... để chữa bệnh
Tối đầu tiên xa nhà đi cách ly, khi màn đêm buông xuống, 11 anh em phòng 201 mới gần gũi, cởi mở hơn lúc đầu, trong câu chuyện “lần đầu” mắc Covid anh em chia sẻ mỗi người một tình huống, cảnh ngộ. Câu chuyện làm thế nào nhanh khỏi bệnh được anh em chia sẻ nhiều nhất, mỗi người một thông tin về cách chăm sóc đẩy lùi Covid được trao đi, đổi lại hàng tiếng đồng hồ không dứt. Trong đó, bồi dưỡng để tăng sức đề kháng được chia sẻ nhiều nhất, cố gắng ăn đủ chất dinh dưỡng, xông nước xả, gừng, uống thuốc panadol (cảm cúm), siro ho, vitamin tổng hợp, canxi và Vitamin C, D, kẽm, phơi nắng; tập thể dục và tập thở hàng ngày .... cũng rất “quan trọng” đối với mỗi bệnh nhân lúc này.
Trong số 11 anh em phòng 201, có đến 5 bạn trẻ thuộc đội điền kinh Bình Dương ra Hà Nội tham gia giải điền kinh Quốc gia tiền SEAGAME, trước khi so tài test PCR ra “dương tính” và đã được đưa vào cơ sở thu dung, điều trị cùng ngày. 03 bạn được chuyển đến từ cơ sở “cách ly” tập Trung f1 (Phúc Diễn, Nam Từ Liêm) cũng được đưa đến đây khi test PCR cùng bị “dương tính”. Riêng tôi cùng Nguyễn Đình Khánh và Võ Sỹ Điều là người cùng “bỗng dưng” xét nghiệm PCR bị “dương tính” với những triệu chứng ho, sốt cộng đồng.
Ngày thứ hai tại Trung tâm, bình minh như sớm hơn bởi anh em lạ nhà “không ngủ được” khi lần đầu tiên đi điều trị Covid. Ý thức được sức khỏe của bản thân, không ai bảo ai cả đội cùng nhau “tập thể dục” để nâng cao sức khỏe. Từ kinh nghiệm truyền nhau từ hôm trước bài “tập thở” được anh em ứng dụng nhiều nhất. Tập thở rất quan trọng trong quá trình điều trị Covid-19, mỗi người hãy đếm từ 1 tới 3, hít thật sâu bằng mũi và khi thấy hơi lạnh ở cổ họng thì giữ và đếm tới 5, thở ra, đều đặ và lặp đi lặp lại nhiều lần. Theo khuyến cáo, nếu khi nhiễm bệnh covid không rèn luyện tập thở thường xuyên sau này rất dễ bị hụt hơi khi làm việc quá sức.
7h sáng xuất ăn được Công ty xuất ăn chuẩn bị vẫn “nóng hổi” được đưa đến phục vụ bệnh nhân covid. Một ngày điều trị đầu tiên bắt đầu với “túi thuốc” trang bị cho mỗi phòng. Trong đó, chủ yếu là paraxetamon, siro ho, ozon gói ... kèm thêm cặp nhiệt kế theo dõi nhiệt độ khi sốt và mỗi phòng được trang bị 01 máy theo dõi nồng độ ô xy trong máu Spo2 dùng để đo nồng độ oxy hàng ngày.
Triệu chứng ngày đầu điều trị, hầu hết anh em trong phòng đều bị ho nhiều, thời tiết trở lạnh, nhiều “cơn ho”của những anh em miền Nam chưa quen khí hậu liên tục ho nhiều đợt không dứt. Vì chúng tôi hầu hết là bệnh nhân tầng 1 nên để trị “cơn ho” cả phòng chỉ chia nhau dùng chung 01 lọ Siro ho theo cấp phát. Triệu chứng thứ hai mà hầu hết ai cũng “dính” đó là mất “vị giác” và “khứu giác”. Và tuyệt chiêu được Trần Quang Sáng (Hồ Đắc Di - Trung tự) đưa ra thử nghiệm là pha cà phê sáng và úp mỳ tôm thêm. Trần Hiếu (Vinhome Smart City) đưa thêm chai mắm và ớt để anh em cả phòng cùng thử “vị giác”. Kết quả triệu chứng phổ biến của người mắc Covid sẽ mất hoàn toàn khả năng cảm nhận được vị mặn, nhạt, ngọt, bùi... và quên mất hương vị, mùi thơm quyến rũ hàng ngày...
Câu chuyện chữa bệnh tiếp tục được Võ Sỹ Điều(Một tình nguyện viên đã từng tham gia chống dịch Covid những ngày miền Nam bùng phát dịch bệnh) chia sẻ, hướng dẫn và cùng mọi người chuẩn bị về tâm lý, ổn định tư tưởng, tích cực bồi bổ sức khỏe, tăng sức đề kháng để chữa trị Covid hiệu quả. Mỗi người một ngành nghề, công việc nhưng chẳng mấy chốc đã “thân thiết” như anh em một nhà, hết chuyện phòng chống dịch, chuyện công việc, chuyện gia đình ... cứ tuôn trào không dứt. Và từ ngày đầu tiên “điều trị” trong môi trường tập thể, nhóm thông tin zalo “Chung sống cùng f0 – điều trị Covid” ra đời!
Mỗi ngày trôi qua, cuộc sống, sinh hoạt và điều trị của chúng tôi dần đi vào ổn định. Vì tính chất điều trị phải “cách ly” nên chúng tôi chỉ nhìn thấy bác sỹ cách xa 10 – 20m, mọi công việc điều hành được thông tin trên “Loa truyền thanh” từ nhắc nhở bệnh nhân ăn sáng, tập thể dục, đo nồng độ ôxy trong máu đến khai báo, theo dõi cập nhật tình hình triệu chứng hàng ngày đều được thực hiện trên sổ theo dõi sức khỏe điện tử do Bệnh viện Đức Giang cung cấp.
Đến ngày 18/12, biên chế phòng 201 đã tăng lên 18 người, bệnh nhân cứ ngày càng tăng thêm tại Trung tâm khi Hà Nội số ca f0 liên tục tăng mạnh trong thời gian gần đây. Những bệnh nhân đến đây sau 1 tuần điều trị đã dần ổn định, sức khỏe, vị giác, khứu giác dần phục hồi. Các triệu chứng nặng thêm đều không có “biểu hiện” từ việc ý thức chăm sóc sức khỏe của mỗi người và sự chăm sóc của đội ngũ y, bác sỹ tại Trung tâm. “Lớp bệnh nhân” trước truyền bá kinh nghiệm cho lớp sau, chúng tôi đã tình nguyện làm tình nguyện viên chia sẻ kinh nghiệm, hướng dẫn bệnh nhân mới tự chăm sóc sức khỏe bản thân.
Giải pháp nào .... Khi Hà Nội đối mặt với gia tăng f0 đỉnh điểm ?
Trước tình hình gia tăng các ca mắc mới, cơ sở thu dung điều trị nơi chúng tôi điều trị cũng gia tăng bệnh nhân hàng ngày. Những ngày này, liên tục những sự cố phát sinh: mất nước, rác thải sinh hoạt không đưa đi xử lý kịp, cách thức điều trị, phục vụ do cơ sở mới đưa vào sử dụng vẫn đang trong quá trình điều chỉnh, hoàn thiện dần...Nhiều “mâu thuẫn” nội tại phát sinh và sự “bất đồng” giữa bệnh nhân điều trị với ban quản lý cơ sở điều trị và đội ngũ Y bác sỹ trở thành vấn đề cần sự vào cuộc của Quận Nam Từ Liêm và Sở Y tế Hà Nội.
Trao đổi về những bất cập tại nơi điều trị covid về môi trường ô nhiễm, thiếu nước sinh hoạt, thiếu thuốc men điều trị, bà Trần Thị Nhị Hà – Giám đốc Sở Y tế Hà Nội đầu tiên đã không thừa nhận trách nhiệm về điều kiện cơ sở vật chất và xử lý rác thải sinh hoạt gây ô nhiễm môi trường điều trị bệnh nhân. Bà cũng chia sẻ rất rõ về túi thuốc A, B, C điều trị Covid... Tuy nhiên, thực tế tại Trung tâm “có thể” chủ yếu các bệnh nhân nhiễm covid thể nhẹ nên trong túi thuốc cung cấp hàng ngày chủ yếu là siro ho, vitamin c, paracetamol mà không cần đến thuốc điều trị kháng covid ????
Trước những phản ánh ‘bất cập” thực tế tại Cơ sở thu dung, điều trị 18 Nguyễn Cơ Thạch, vị Giám đốc Sở Y tế Hà Nội sau đó cũng đã rất “tích cực” vào cuộc can thiệp kịp thời với Ban Lãnh đạo Quận ủy, UBND Quận Nam Từ Liêm. Ngay buổi chiều cùng ngày một đoàn kiểm tra do lãnh đạo UBND Quận đã khảo sát thực tế Trung tâm và phương án chạy đường ống mới khắc phục đường ống cũ đã xuống cấp được gấp rút triển khai. Nhưng phải đến 4 hôm sau việc cấp nước mới dần ổn định, đáp ứng nhu cầu nước sinh hoạt và vệ sinh tối thiểu của bệnh nhân mới được khắc phục. Lý do rất thực tế vì “ thợ không dám vào sửa chữa ở nơi có nhiều f0 ” đang cách ly điều trị.
Với đặc thù nghề nghiệp của báo chí, chúng tôi cũng đã được tham gia tuyến đầu phòng chống dịch tại nhiều địa phương trên cả nước, có lẽ điều dễ nhận thấy để một cơ sở thu dung, điều trị bệnh nhân Covid hoạt động tốt, trước hết phải đặt sức khỏe bệnh nhân lên trước, sau đó là vệ sinh môi trường, do đó cần chuẩn bị các điều kiện như: thuốc men, điều kiện sinh hoạt, chỗ ăn ở, khu vệ sinh, nước sinh hoạt, khu tập kết rác thải, nội quy, quy định rõ ràng… Và đặc biệt để đảm bảo an ninh, an toàn phải có sự tham gia vào cuộc của lực lượng an ninh, quân đội để duy trì an ninh và ứng phó kịp thời các sự cố khi bệnh nhân “chuyển nặng”.
Theo các chuyên gia Y tế nhận định: “Vấn đề của Hà Nội hiện nay là việc tổ chức tiếp nhận, điều trị trong tình huống dịch Covid-19 bùng phát còn chưa phù hợp. Khi số ca nhiễm còn ít, chúng ta có thể tổ chức cách ly tập trung. Tuy nhiên, ở thời điểm số ca tăng nhanh, thậm chí gần 2000 nghìn người/ ngày như hiện nay, thành phố không thể cách ly tập trung hết được. Nhất là khi hầu hết người nhiễm ở thể nhẹ và không triệu chứng”.
PGS. TS Nguyễn Việt Hùng, Phó chủ tịch Hội Kiểm soát Nhiễm khuẩn Hà Nội cho rằng việc tiếp tục cách ly tập trung có thể sẽ gây quá tải cho các trạm y tế lưu động, bệnh viện dã chiến… Thành phố không thể mở rộng cơ sở cách ly kịp với tốc độ lây lan của virus.
“Mặc khác, chúng ta lại phải tập trung nhân lực cho những trường hợp có thể tự chăm sóc bản thân, rất lãng phí. Đây là một nghịch lý. Như thực tế hiện nay “Nếu cứ loay hoay với cách ly, theo dõi F0 thể nhẹ, không triệu chứng, chúng ta sẽ làm lãng phí nguồn lực. Nếu rơi vào tình trạng quá tải, thành phố sẽ rất khó chăm sóc người bệnh an toàn”.
Tự tin chiến thắng Covid ... vì gia đình, đồng nghiệp và cộng đồng
Mỗi ngày trôi qua, chúng tôi đã trở thành những người bệnh lớp trước “kinh nghiệm” truyền lại lớp sau. Hoạt động tại Trung tâm thu dung, điều trị 18 Nguyễn Cơ Thạch cũng dần đi vào ổn định. Mỗi ngày nơi đây tiếp nhận khoảng gần 20 bệnh nhân covid vào điều trị, và con số tiếp tục gia tăng khi liên tục phát hiện vẫn còn nhiều f0 ngoài cộng đồng.
Bằng kinh nghiêm bản thân khi bị “dương tính” thì bất kỳ ai cũng lo lắng, hoang mang là tâm lý khó tránh khỏi, nhưng quan trọng là biết “giữ gìn” để tránh lây lan cho người xung quanh. Vấn đề là phải “bình tĩnh” cung cấp thông thông tin, phối với chính quyền địa phương và Y tế cơ sở. Trong thời điểm dịch bệnh bùng phát, chính quyền và Y tế cơ sở đang “gồng mình” thì trách nhiệm công dân cần phát huy và trước hết là có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng.
Có thể chúng tôi đã may mắn và biết “chung sức, đồng lòng, hỗ trợ lẫn nhau vượt qua” nên sức khỏe bình phục nhanh mọi việc ổn thỏa lên từng ngày. Tuy nhiên, mắc Covid không thể chủ quan được! Trải qua biết bao áp lực, mấy đêm mất ngủ, chúng tôi cũng đã “cùng nhau” trấn an được lòng mình. Mong dịch bệnh sớm qua.
Những ngày này, có lẽ nguồn động viên từ các đồng nghiệp cơ quan, gia đình, bạn bè, người thân và vợ con cũng là f0 được điều trị tại nhà đã cho cho tôi thêm nghị lực, gia đình cần điểm tựa, các con cần có mình, tôi lại cố gắng. Cả nhà tôi đã "dìu nhau" vượt qua Covid-19, các con đã tiếp thêm sức mạnh cho tôi chiến thắng Covid.
Chiến thắng chính bản thân, mới thấy “con Covid” chẳng có gì ghê gớm, chỉ cần mình bình tĩnh, lạc quan và kiên cường thì “Covid” cũng chỉ như căn bệnh cảm cúm thông thường, và việc sống chung “hòa bình” cùng Covid sớm muộn cũng là điều tất yếu. Nói như Bác sỹ Trung tâm Y tế phường Cầu Diễn động viên tôi khi lên xe vào Trại cách ly: Anh cứ yên tâm đi an dưỡng vài ngày rồi về ... Nói như vậy, không phải là tôi chủ quan, coi thường Covid-19, nhưng có lẽ điều luôn luôn đúng trong mọi tình huống là phải thật bình tĩnh và tuân thủ cách ly điều trị khi mắc Covid. Không hoảng loạn, hãy gọi điện ngay tới cơ sở y tế cơ sở, luôn “lắng nghe” hướng dẫn của họ, chúng ta sẽ “thấu hiểu” và hành động đúng.
Trong cái rủi ... có cái may, đó là những ngày được cảm nhận hết những cung bậc cảm xúc buồn, vui đan xen, sốt ruột lo lắng từng ngày mong được âm tính trở lại của những thành viên đang được điều trị tại Trung tâm. Và những ngày giành giật lại chính sức khỏe vốn có của bản thân, mỗi chúng tôi tự rút ra nhiều bài học hơn, kinh nghiệm hơn, bản lĩnh hơn... để sống chung “hòa bình” với covid, chế ngự covid và chiến tháng covid. Tuân thủ nghiêm ngặt quy định 5k mọi lúc, mọi nơi, bảo vệ mình, bảo vệ gia đình, người thân, đồng nghiệp và cộng đồng. Không để sai một ly ... để phải đi điều trị covid.
Hơn lúc nào hết, truyền thông cùng cả nước, cùng Hà Nội cần tuyên truyền nâng саo пһậп tһứс сһo пɡườі dâп ⱱề phòng ngừa dịch, về ⱱіệс kһôпɡ kỳ tһị F0, F1 һoặс công dân trở ⱱề τừ ⱱùпɡ dịсһ. F0 cũng có thể là mình ? Tâm lý phòng vệ thái quá dẫп đếп kỳ tһị сһỉ kһіếп пɡườі Ьệпһ сố tìпһ ɡіấᴜ Ьệпһ, пɡườі tіếр xúс F0 сũпɡ kһôпɡ dám kһаі Ьáo tһật. Để сһốпɡ dịсһ tһàпһ сôпɡ, rất сầп ѕự đồпɡ lòng саo сủа пһâп dâп và cộng đồng. Ϲһúпɡ tа сһỉ сó tһể сһốпɡ dịсһ Ьằпɡ tuân thủ 5K, sự chia sẻ, đồng cảm ⱱà tìпһ пɡườі.
