Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Quyết định chỉ định tham gia Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương nhiệm kỳ 2025-2030. Ảnh: Mattran.org
Đại hội XI với yêu cầu cao hơn về công tác chuẩn bị
Khác với các kỳ Đại hội trước, công tác chuẩn bị Đại hội XI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam diễn ra trong bối cảnh hệ thống tổ chức đã có sự thay đổi căn bản. Việc sắp xếp các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng về trực thuộc Mặt trận đã đặt ra yêu cầu mới cho Đại hội này: Đại hội không chỉ là sự kiện chính trị định kỳ, mà là bước hoàn thiện một mô hình tổ chức mang tính chiến lược cao hơn.
Chính vì vậy, toàn bộ các khâu chuẩn bị – từ văn kiện, Điều lệ, nhân sự đến tổ chức Đại hội – đều được triển khai với tinh thần chủ động, chặt chẽ, bảo đảm vừa đúng quy định, vừa đáp ứng yêu cầu đổi mới.
Điểm đáng chú ý là cách tiếp cận trong chuẩn bị Đại hội lần này đã có sự chuyển biến rõ nét: Từ tư duy tổng kết – nhiệm kỳ sang tư duy kiến tạo – mô hình, từ đánh giá kết quả sang định hình phương thức vận hành mới của toàn hệ thống Mặt trận Tổ quốc.
Văn kiện Đại hội không chỉ là tổng kết mà định hình lại vai trò Mặt trận Tổ quốc Việt Nam
Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XI được xây dựng theo hướng ngắn gọn, rõ trọng tâm, nhưng có chiều sâu, bám sát Văn kiện Đại hội XIV của Đảng, Văn kiện Đại hội đại biểu Đảng bộ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 và thực tiễn hoạt động của Mặt trận Tổ quốc trong giai đoạn chuyển đổi.
Khác với trước đây, văn kiện lần này không dừng ở việc đánh giá kết quả, mà tập trung làm rõ một nội dung cốt lõi: Vai trò, vị thế mới của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong mô hình tổ chức đã được kiện toàn như hiện nay.
Các nhiệm vụ trọng tâm được xác định theo hướng cụ thể hơn, có thể đo lường, gắn với yêu cầu thực tiễn, trong đó nổi bật là: Đổi mới phương thức tập hợp, vận động Nhân dân; Nâng cao hiệu quả giám sát, phản biện xã hội; Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động Mặt trận Tổ quốc; Tăng cường đồng thuận xã hội, củng cố niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và hệ thống chính trị.
Chương trình hành động nhiệm kỳ mới được thiết kế theo hướng tập trung vào các khâu, chương trình then chốt, có kế thừa và bổ sung, tránh dàn trải, hình thức; đề cao đổi mới sáng tạo, tập trung phát triển khoa học công nghệ, và đẩy mạnh chuyển đổi số.
Việc lấy ý kiến góp ý vào văn kiện cũng được mở rộng, phát huy vai trò của các chuyên gia, nhà khoa học, các hội đồng tư vấn và các tầng lớp Nhân dân, bảo đảm văn kiện thực sự sát thực tiễn, có tính dẫn dắt và khả thi cao.
Điều lệ được nghiên cứu sửa đổi, bổ sung để vận hành mô hình mới
Một trong những nội dung quan trọng nhất trong công tác chuẩn bị Đại hội là sửa đổi, bổ sung Điều lệ Mặt trận Tổ quốc Việt Nam. Việc sửa Điều lệ lần này không đơn thuần là cập nhật kỹ thuật, mà nhằm thiết lập khuôn khổ pháp lý cho mô hình tổ chức mới – nơi Mặt trận không chỉ là nơi tập hợp, mà còn là trung tâm điều phối thống nhất các tổ chức chính trị - xã hội và hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ.
Trong mô hình này, yêu cầu đặt ra là phải bảo đảm hai yếu tố: Thống nhất trong chỉ đạo – linh hoạt trong triển khai. Điều lệ sửa đổi, bổ sung vì vậy tập trung làm rõ mối quan hệ giữa Mặt trận với các tổ chức thành viên, cơ chế phối hợp, phân công trách nhiệm, đồng thời bảo đảm mỗi tổ chức vẫn phát huy được tính chủ động, sáng tạo riêng.
Đây được xem là bước đi quan trọng để khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo trước đây, hướng tới một hệ thống vận hành thông suốt, hiệu quả thực chất hơn.
Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài cùng với cử tri tham dự Hội nghị tiếp xúc cử tri tại Phú Thọ, ngày 6.3.2026. Ảnh: Mattran.org
Nhân sự phải “đúng vai” trong mô hình tổ chức mới
Cùng với văn kiện và Điều lệ, công tác nhân sự Đại hội XI được chuẩn bị theo hướng chặt chẽ, thực chất. Yêu cầu đặt ra không chỉ là bảo đảm cơ cấu, mà quan trọng hơn là lựa chọn được những đại diện tiêu biểu, có uy tín, có khả năng tham gia hiệu quả vào cơ chế phối hợp trong mô hình mới.
Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam khóa XI dự kiến có quy mô hợp lý, với thành phần đa dạng, bảo đảm sự tham gia của các tầng lớp xã hội, các dân tộc, tôn giáo, giới, lĩnh vực, trong đó có tỷ lệ đáng kể người ngoài Đảng.
Điểm mới trong tư duy nhân sự là gắn chặt vai trò đại diện với năng lực hành động, bảo đảm mỗi Ủy viên không chỉ “có mặt”, mà thực sự có tiếng nói và đóng góp thiết thực trong hệ thống.
Công tác tổ chức Đại hội: gọn, thực chất, hiệu quả thiết thực
Công tác tổ chức Đại hội được chuẩn bị theo hướng trang trọng nhưng tiết kiệm, khoa học, tránh hình thức. Chương trình Đại hội được thiết kế tinh gọn, tập trung vào các nội dung cốt lõi, giảm tối đa các khâu trung gian, bảo đảm thời gian dành cho thảo luận, hiệp thương và quyết định các vấn đề quan trọng.
Với phương châm của Đại hội được xác định là: “Đoàn kết – Dân chủ – Đổi mới – Sáng tạo – Phát triển”.
Đây không chỉ là khẩu hiệu, mà là yêu cầu hành động xuyên suốt trong toàn bộ quá trình chuẩn bị và tổ chức Đại hội.
Đại hội XI là dấu mốc tái cấu trúc hệ thống Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên
Điểm nhấn lớn nhất của Đại hội XI không nằm ở quy mô hay hình thức tổ chức, mà ở ý nghĩa: Đánh dấu sự hình thành một mô hình tổ chức mới của khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
Việc đưa các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng do Đảng, Nhà nước giao nhiệm vụ về trực thuộc Mặt trận Tổ quốc là bước đi mang tính chiến lược, nhằm: Tăng cường sự lãnh đạo thống nhất của Đảng; Nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và các hội quần chúng; Phát huy tốt nhất sức mạnh tổng hợp của toàn hệ thống Mặt trận và các đơn vị thành viên; Đổi mới phương thức tập hợp, vận động Nhân dân tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Trong mô hình này, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam giữ vai trò trung tâm điều phối, tạo sự liên thông giữa các tổ chức, đồng thời khai thác tốt nhất thế mạnh riêng của từng tổ chức thành viên.
Đây cũng là cơ sở để xây dựng một hệ thống Mặt trận hiện đại hơn, linh hoạt hơn, thích ứng nhanh hơn với bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
Đại hội XI - chuẩn bị cho một giai đoạn phát triển mới
Từ cách thức chuẩn bị có thể thấy rõ: Đại hội XI không chỉ là một sự kiện chính trị, mà là bước khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới của công tác Mặt trận, công tác đoàn thể và công tác hội.
Một mô hình tổ chức mới đang được định hình – thống nhất, liên thông, hiệu lực, hiệu quả – hứa hẹn tạo ra những chuyển biến thực chất trong hoạt động của hệ thống Mặt trận và các tổ chức thành viên.
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, yêu cầu củng cố và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc càng trở nên cấp thiết. Và Đại hội XI chính là nơi tái định hình vai trò, vị thế và phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, tạo nền tảng để khơi dậy mạnh mẽ hơn nữa sức mạnh của Nhân dân – yếu tố quyết định mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam.
Có thể khẳng định, với sự chuẩn bị chủ động, bài bản và tư duy đổi mới rõ nét, Đại hội XI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đang hội tụ đầy đủ các điều kiện để trở thành một dấu mốc chính trị quan trọng của đất nước. Không chỉ mở ra một nhiệm kỳ mới, Đại hội còn đặt nền móng cho một mô hình tổ chức thống nhất, liên thông, hiệu lực, hiệu quả hơn của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Từ nền tảng đó, vai trò trung tâm của Mặt trận trong tập hợp, phát huy sức mạnh Nhân dân sẽ được khẳng định rõ nét hơn trong giai đoạn phát triển mới. Quan trọng hơn, đây sẽ là bước chuyển thực chất để đưa công tác Mặt trận ngày càng đi vào chiều sâu, thiết thực, gắn với đời sống Nhân dân. Một mô hình mới – một kỳ vọng mới – và cũng là một động lực mới cho sự phát triển bền vững của đất nước trong kỷ nguyên vươn mình.
TS Nguyễn Minh Chung – Uỷ viên Ban Thường vụ, Trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Đảng uỷ Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương
