Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và các Phó Chủ tịch Quốc hội tại Phiên họp
Tầm nhìn chiến lược 2030: Những mục tiêu mang tính hiện thực
Phát biểu tại Phiên họp, đánh giá về tình hình kinh tế, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn ghi nhận dự kiến tăng trưởng Quý I đạt mức cao (khoảng 8% - 8,3%). Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư về việc phải đánh giá các con số một cách thực chất nhất. Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, mục tiêu trong giai đoạn tới sẽ tập trung vào các chỉ số cốt lõi: Về tốc độ tăng trưởng, phấn đấu đạt từ 7,5% đến 9%, đặc biệt là quyết tâm hướng tới mục tiêu 10%; GDP bình quân đầu người phấn đấu đạt khoảng 7.500 USD vào năm 2030; Kinh tế số phải đóng góp khoảng 30% vào quy mô nền kinh tế và tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc phải đạt trên 50%.
Đề ra các giải pháp sát thực tế để đạt được các mục tiêu dài hạn đến năm 2030, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 5 năm tới không chỉ là những con số trên giấy mà là sự cộng hưởng của nội lực và quyết tâm chính trị. Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cơ quan chức năng cần tính toán các kịch bản tăng trưởng một cách thực chất nhất.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu Chính phủ cần giải thích rõ ràng, cụ thể cho các đại biểu Quốc hội về các khái niệm mới như: "đột phá thể chế từ quản lý sang kiến tạo", "đổi mới động lực tăng trưởng xanh và số", hay "kết nối không gian phát triển". Các thuật ngữ này cần có phụ lục giải thích văn bản để tạo sự thống nhất trong nhận thức và triển khai.
Để đạt được tốc độ tăng trưởng hai con số, Chủ tịch Quốc hội chỉ đạo việc điều hành của Chính phủ phải tập trung vào các dự án chính sách mang tính động lực như: Đường sắt tốc độ cao là dự án hạ tầng chiến lược giúp kết nối các không gian phát triển; điện hạt nhân nhằm đảm bảo an ninh năng lượng cho phát triển công nghiệp hiện đại; vấn đề cải cách thể chế, chuyển mạnh mẽ sang chính quyền địa phương hai cấp để tăng cường hiệu quả quản lý. Đồng thời chú trọng hạ tầng chiến lược với việc hoàn thành 5.000 km đường bộ cao tốc và các tuyến đường sắt đô thị.
Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh phát biểu
Liên quan tới nội dung này, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh phân tích, việc đạt mục tiêu tăng trưởng 10% liên tục là vấn đề hệ trọng, là "ngoại lệ" để thoát khỏi bẫy thu nhập trung bình - điều mà chỉ khoảng 13% đến 15% quốc gia trên thế giới làm được trong 100 năm qua. Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội cảnh báo nếu không tận dụng "cơ cấu dân số vàng" và dư địa tài khóa tốt hiện nay để bứt phá trong 10 năm tới, nước ta có nguy cơ bỏ lỡ cơ hội trở thành quốc gia hạng nhất.
Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số: Động lực tăng trưởng mới
Tại phiên họp, các thành viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cũng dành thời gian đánh giá bổ sung kết quả năm 2025 – năm cuối của một nhiệm kỳ. Phó Chủ nhiệm Thường trực Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga nhận định đây là một giai đoạn "hết sức đặc biệt" với hàng loạt thách thức từ đại dịch COVID-19, thiên tai lũ lụt đến những tác động từ chiến tranh Trung Đông. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng và điều hành quyết liệt của Chính phủ, nền kinh tế vẫn đạt được những con số ấn tượng như: tăng trưởng trung bình đạt 6,2%, riêng năm 2025 bứt phá trên 8%; cơ bản đạt các mục tiêu mà Trung ương và Quốc hội giao phó; nhiều công trình điện và giao thông trọng điểm đã về đích đúng tiến độ; sắp xếp tổ chức bộ máy quyết liệt, tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khoá XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2021-2026.
Sự lăn lộn, bám sát thực tiễn của Thủ tướng và sự chủ động, linh hoạt của Chính phủ trong việc giảm thuế xăng dầu để hỗ trợ người dân là những dấu ấn đậm nét được cử tri ghi nhận.
Phó Chủ nhiệm Thường trực Uỷ ban Dân nguyện và Giám sát Lê Thị Nga phát biểu
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải chỉ ra rằng mô hình tăng trưởng đang có sự dịch chuyển tích cực sang nền tảng công nghệ, với đóng góp của các nhân tố tổng hợp (TFP) đạt khoảng 47%. Dù vậy, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường cũng thẳng thắn nêu ra những khoảng cách so với mục tiêu, đơn cử như kinh tế số hiện mới đạt 14,02% GDP, trong khi mục tiêu đề ra là 20%; năng suất lao động chỉ tăng 5,21%/năm, chưa đạt mức 6,5% như kỳ vọng do hàm lượng công nghệ và kỹ năng số còn hạn chế; chưa có đánh giá đầy đủ về mục tiêu xây dựng 5 thương hiệu trí tuệ nhân tạo có uy tín trong khu vực ASEAN đến năm 2025.
Để khắc phục, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề xuất cần đột phá về thể chế qua cơ chế thử nghiệm (sandbox), khẩn trương xây dựng Luật Hạ tầng số và hoàn thiện các văn bản hướng dẫn dưới luật để tránh tình trạng "luật chờ nghị định, nghị định chờ thông tư".
Chủ nhiệm Uỷ ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải phát biểu
Những "điểm nóng" dân sinh cần hành động ngay
Bên cạnh những mục tiêu kinh tế vĩ mô, các thành viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội cũng gửi tới Chính phủ một số điểm lưu ý quan trọng liên quan trực tiếp đến đời sống người dân, tập trung vào các vấn đề về an toàn thực phẩm, an toàn giao thông, ô nhiễm môi trường, cán bộ cơ sở…
Về an toàn thực phẩm, một số ý kiến đề nghị cần tổng kiểm tra toàn quốc trước thực trạng nhiều vụ vi phạm nghiêm trọng như 300 tấn thịt lợn bệnh đưa vào bếp ăn trường học tại Hà Nội. Về an toàn giao thông, dù có giảm nhưng số người chết vì tai nạn vẫn rất cao, trung bình 28 người chết mỗi ngày trong năm 2025 là vấn đề cần lưu tâm. Các vụ cháy diễn ra liên tục trên cả nước đòi hỏi giải pháp quyết liệt hơn từ Chính phủ. Ngoài ra, tình trạng ô nhiễm các dòng sông và bụi mịn tại Hà Nam, Ninh Bình và các đô thị lớn đang ở mức nghiêm trọng. Đến tháng 9/2025, vẫn còn 38 cơ sở gây ô nhiễm nghiêm trọng chưa được xử lý triệt để. Bên cạnh đó, cần quan tâm hơn đến hạ tầng trụ sở và chính sách cho cán bộ cấp xã, phường, tổ dân phố – nơi có những đoàn thể chỉ nhận trợ cấp 200.000 đồng/tháng.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định và Phó Chủ tịch Quốc hội, Thượng tướng Trần Quang Phương tại Phiên họp
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh và Phó Bí thư Thường trực Đảng uỷ Quốc hội Nguyễn Hồng Diên tại Phiên họp
Đặc biệt, vấn đề y tế tư nhân được nhắc đến với sự quan ngại. Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải chia sẻ thông tin cơ sở khám bệnh tư nhân tại Hà Nội dùng bác sĩ mới tốt nghiệp lớp 12 và dùng clip trên mạng để hướng dẫn điều trị, đề nghị lực lượng Công an kiểm soát chặt chẽ trên toàn quốc để chấm dứt tình trạng "vẽ bệnh" trục lợi trên sức khỏe nhân dân.
Hiệu quả sử dụng vốn và Nguồn nhân lực: Chìa khóa bền vững
Một vấn đề kỹ thuật nhưng có tính quyết định được Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Lê Quang Mạnh nêu ra là chỉ số ICOR (hiệu suất sử dụng vốn) không cải thiện trong 10 năm qua, duy trì ở mức 6,4 vào năm 2025. Điều này cho thấy tăng trưởng vẫn dựa chủ yếu vào việc "bơm vốn". Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội đề xuất chia giải pháp thành hai nhóm: ngắn hạn là tiếp tục thúc đẩy tổng vốn đầu tư toàn xã hội để giữ nhịp tăng trưởng từ 8–10%, tập trung tháo gỡ triệt để các dự án "treo" trên phạm vi cả nước và khơi thông dòng vốn đầu tư tư nhân, FDI; dài hạn là tăng năng suất quốc gia và đảm bảo tính đồng bộ của các quy hoạch lớn, các dự án trọng điểm như Sân bay Long Thành, đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam để tối ưu hóa hiệu quả khi đưa vào vận hành.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải và Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh tại Phiên họp
Các thành viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp
Về khía cạnh nguồn nhân lực, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh nhấn mạnh nhân lực là yếu tố quyết định, “chúng ta phải làm nhanh hơn, quyết liệt hơn về cả số lượng và chất lượng nhân lực để đáp ứng yêu cầu của mô hình kinh tế mới”. Về ngắn hạn cần có chính sách linh hoạt để thu hút nhân tài, bao gồm cả chuyên gia là người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế đến làm việc tại Việt Nam. Về dài hạn, tập trung đầu tư trọng điểm vào giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp bởi đây là hai bậc học trực tiếp đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước. Chủ nhiệm Nguyễn Đắc Vinh cũng yêu cầu việc tổ chức thực hiện phải bám sát các định hướng lớn từ Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết 71 về phát triển nhân lực và các nghị quyết về văn hóa, y tế để đảm bảo sự phát triển hài hòa, bền vững.
Chủ nhiệm Uỷ ban Văn hoá và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh phát biểu
Phát biểu kết luận nội dung thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh nhấn mạnh, về đánh giá bổ sung tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội của năm 2025 và kế hoạch 5 năm 2021-2025, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản đồng tình với đánh giá các báo cáo của Chính phủ và báo cáo thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính. Trong bối cảnh đặc biệt nhiều biến đổi, khó khăn chưa từng có, dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, nền kinh tế đã thể hiện khả năng chống chịu, thích ứng linh hoạt, đạt kết quả toàn diện, nổi bật trên hầu hết các lĩnh vực, đặc biệt là về kết cấu hạ tầng giao thông.
“Giai đoạn 2021-2025 đạt vượt 22/26 chỉ tiêu, tăng trưởng khoảng 6,2% một năm, xu hướng cải thiện rõ hơn vào các năm cuối nhiệm kỳ. Tuy nhiên, đề nghị Chính phủ bổ sung, đánh giá sâu hơn về tính bền vững và khả năng lan tỏa của các kết quả đã đạt được. Bên cạnh những kết quả đạt được, tình hình kinh tế xã hội của năm 2025 và giai đoạn 2021-2025 còn không ít khó khăn, thách thức cần đặc biệt lưu ý. Vẫn còn 4/26 chỉ tiêu chủ yếu chưa đạt hoặc xấp xỉ mục tiêu cho thấy một số các nhiệm vụ mục tiêu quan trọng có tác động tới chất lượng tăng trưởng chưa đạt kỳ vọng, cần tiếp tục phân tích kỹ nguyên nhân để có giải pháp khắc phục hiệu quả, tạo động lực đột phá cho tăng trưởng giai đoạn tới” - Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh đề nghị.
Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh kết luận nội dung thảo luận
Phó Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị cần nhấn mạnh hơn một số tồn tại hạn chế mang tính cơ cấu, tích tụ qua nhiều năm, nhất là áp lực điều hành kinh tế vĩ mô gia tăng trong bối cảnh thế giới biến động. Chất lượng tăng trưởng chưa bền vững, còn phụ thuộc vào vốn, lao động và đầu tư trực tiếp nước ngoài. Năng lực nội tại, công nghiệp hỗ trợ, doanh nghiệp trong nước còn yếu; Mức độ tự chủ của nền kinh tế còn hạn chế.
Bên cạnh đó, thị trường tài chính còn tiềm ẩn rủi ro, ba đột phá chiến lược chưa tạo chuyển biến rõ nét, liên kết vùng và cơ cấu lại nền kinh tế còn chậm. Các vấn đề xã hội, môi trường, dân số, bảo vệ chăm sóc sức khỏe nhân dân và lao động đang gia tăng sức ép. Những hạn chế này tích tụ qua nhiều năm, mang tính cơ cấu, đòi hỏi giải pháp căn cơ, đồng bộ và quyết liệt hơn, tạo nền tảng cho tăng trưởng nhanh và bền vững của giai đoạn 2026-2030.
Về tình hình những tháng đầu năm 2026 và dự kiến kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội giai đoạn 2026-2030, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh cho biết, ngay từ đầu năm 2026, xung đột tại Trung Đông đã làm gia tăng rủi ro an ninh năng lượng, gián đoạn chuỗi cung ứng, gây áp lực lên lạm phát, tỷ giá, lãi suất... biến động tài chính toàn cầu. Bên cạnh đó, chính sách thương mại, thuế quan của các nền kinh tế lớn, đặc biệt là Hoa Kỳ diễn biến khó lường, tiềm ẩn nguy cơ gia tăng bảo hộ, phòng vệ thương mại và các hàng rào kỹ thuật. Trong nước, kinh tế vĩ mô cơ bản ổn định, song dư địa chính sách còn hạn chế trong khi rủi ro bên ngoài gia tăng.
Thực hiện Nghị quyết 244 của Quốc hội, Chính phủ đã triển khai đồng bộ, quyết liệt các nhiệm vụ ngay từ đầu năm và đạt được nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên áp lực điều hành rất lớn, ổn định kinh tế vĩ mô tiếp tục chịu sức ép từ bên ngoài. Thanh khoản hệ thống ngân hàng, mặt bằng lãi suất, tỷ giá chịu áp lực gia tăng; hoạt động sản xuất kinh doanh còn khó khăn. Một số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường tăng; khu vực kinh tế tư nhân chưa có chuyển biến rõ nét về quy mô và năng lực cạnh tranh. Các dự án công trình trọng điểm quốc gia thiếu nguồn cung cấp nguyên vật liệu ảnh hưởng tới tiến độ hoàn thành.
Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh kết luận nội dung thảo luận
“Đề nghị Chính phủ cần đặc biệt lưu ý các cái rủi ro như áp lực lạm phát, tỷ giá, năng lượng; cán cân thương mại có xu hướng chuyển sang nhập siêu; tiến độ giải ngân đầu tư công chưa đáp ứng yêu cầu; thị trường tài chính, tiền tệ và vàng còn tiềm ẩn biến động phức tạp. Vấn đề đề nghị Chính phủ tiếp tục theo dõi sát diễn biến tình hình thế giới, nhất là thị trường năng lượng, chính sách thuế, thương mại quốc tế, kịp thời đánh giá đầy đủ các cái tác động để xây dựng cập nhật các kịch bản điều hành vĩ mô phù hợp, làm rõ tác động đến tăng trưởng, lạm phát và các cân đối lớn. Đồng thời nâng cao năng lực dự báo, phản ứng chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng, nâng cao khả năng chống chịu và năng lực cạnh tranh” - Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh đề nghị.
Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Quốc hội đề cho rằng cần đẩy mạnh rà soát hoàn thiện thể chế pháp luật và cải cách thủ tục hành chính thực chất, hiệu quả; hỗ trợ thúc đẩy phát triển doanh nghiệp; cải cách quy trình thủ tục đầu tư cả đầu tư công và đầu tư tư nhân, rút ngắn thời gian, bảo đảm tính đồng bộ; khai thác thị trường nội địa, phát triển du lịch, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Đánh giá thêm về các kết quả hoạt động khoa học công nghệ, môi trường, nông nghiệp công nghệ cao, hạ tầng số. Quan tâm hơn đến vấn đề an toàn vệ sinh thực phẩm, an toàn giao thông, vấn đề ô nhiễm môi trường.
Các thành viên Uỷ ban Thường vụ Quốc hội tại Phiên họp
Đối với giai đoạn 2026-2030, Phó Chủ tịch Quốc hội Vũ Hồng Thanh nêu rõ, dự báo tiếp tục đối mặt với các khó khăn, biến động nhanh, phức tạp và khó lường của quốc tế. Trong nước, nền tảng vĩ mô cơ bản ổn định; các quyết sách lớn về thể chế, khoa học công nghệ, chuyển đổi số, phát triển kinh tế tư nhân và sắp xếp tổ chức bộ máy đang tạo động lực mới. Tuy nhiên nền kinh tế vẫn đối mặt với nhiều thách thức như nguy cơ tụt hậu về công nghệ, năng suất lao động, chất lượng tăng trưởng và mức độ tự chủ còn hạn chế. Các điểm nghẽn về thể chế, hạ tầng, nguồn nhân lực và đổi mới sáng tạo còn tiếp tục phải khắc phục. Rủi ro già hóa dân số, biến đổi khí hậu và an ninh phi truyền thống gia tăng. Bối cảnh đó đòi hỏi phải nâng cao năng lực dự báo, điều hành linh hoạt, tổ chức thực hiện quyết liệt với tư duy phát triển mới và sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả để tạo đột phá.
Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét quyết định các mục tiêu, chỉ tiêu, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030 như Chính phủ trình. Đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, quán triệt và cụ thể hóa đầy đủ, nhất quán các quan điểm, định hướng tại Nghị quyết Đại hội 14 và Kết luận Hội nghị Trung ương 2; bảo đảm có trọng tâm, trọng điểm, rõ thứ tự ưu tiên gắn với nguồn lực, lộ trình và khả năng thực hiện; sử dụng hiệu quả nguồn lực, lựa chọn đúng các khâu đột phá tạo chuyển biến rõ nét ngay từ đầu giai đoạn, gắn tăng trưởng với tiến độ, công bằng xã hội để vượt qua bẫy thu nhập trung bình.
Quang cảnh Phiên họp
Ngoài ra, cần làm rõ các khái niệm rất mới như đột phá thể chế kiến tạo phát triển, đổi mới động lực tăng trưởng xanh, số; đột phá hạ tầng chiến lược, không gian phát triển, nâng tầm nội lực doanh nghiệp, vốn, an sinh xã hội, vấn đề môi trường. Đề nghị lưu ý trong điều hành chính sách thận trọng, linh hoạt, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; làm rõ dư địa, giới hạn của chính sách tài khóa, tiền tệ; tăng cường kỷ luật kỷ cương ngân sách, bảo đảm tính đồng bộ và hiệu quả của việc thể chế hóa, tổ chức thực thi chính sách pháp luật. Phát triển thị trường vốn lành mạnh, giảm dần sự phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Cụ thể hóa mô hình tăng trưởng mới với lộ trình rõ ràng, xác định ngành, lĩnh vực, vùng động lực và các điều kiện nền tảng. Bổ sung các công cụ quản trị rủi ro, đo lường đóng góp của khoa học công nghệ. Xử lý căn cơ bài toán năng lượng, rà soát quy hoạch, đẩy nhanh các dự án trọng điểm; hoàn thiện thị trường điện cạnh tranh, đẩy nhanh chuyển dịch năng lượng bền vững. Ưu tiên phát triển hạ tầng chiến lược, cơ cấu lại, phát huy hiệu quả dẫn dắt của đầu tư công, nâng cao hiệu quả của đầu tư. Nâng cao năng lực nội tại, phát triển công nghiệp hỗ trợ, phát huy vai trò động lực quan trọng nhất của kinh tế tư nhân, tăng cường liên kết với khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài, nâng cao tính tự chủ của nền kinh tế. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở đáp ứng yêu cầu mô hình chính quyền địa phương
Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ tiếp thu ý kiến của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, ý kiến thẩm tra sơ bộ của Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính để hoàn thiện báo cáo chính thức gửi Quốc hội. Giao Ủy ban Kinh tế và Tài chính chủ trì phối hợp với Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội thẩm tra chính thức để trình Quốc hội tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI theo quy định.
