Ông Nguyễn Khánh Ngọc - Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, Đại biểu Quốc hội khoá XVI
Phóng viên: Thưa đồng chí Chủ tịch, Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Luật gia Việt Nam lần thứ XV diễn ra trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới; bộ máy hệ thống chính trị được sắp xếp tinh gọn, hoạt động theo mô hình mới; nhiều Nghị quyết chiến lược của Đảng đang được triển khai đồng bộ. Đồng chí đánh giá như thế nào về ý nghĩa của Đại hội lần này đối với sự phát triển của Hội Luật gia Việt Nam trong nhiệm kỳ 2026–2031?
Chủ tịch Nguyễn Khánh Ngọc: Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Luật gia Việt Nam lần thứ XV diễn ra khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với khát vọng xây dựng Việt Nam hùng cường, thịnh vượng; Đảng và Nhà nước đang quyết liệt triển khai các chủ trương lớn về tinh gọn tổ chức bộ máy, đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đưa đất nước phát triển nhanh và bền vững. Có thể nói hoàn cảnh, tình hình đã có nhiều thay đổi mạnh mẽ tác động tới tổ chức và hoạt động của Hội. Đây vừa là thời cơ lớn, vừa đặt ra những yêu cầu mới đối với tổ chức Hội và hội viên.
Chính vì vậy, Đại hội lần thứ XV có ý nghĩa, vai trò quan trọng, bên cạnh việc đánh giá chính xác việc thực hiện Nghị quyết nhiệm kỳ XIV trong năm 2025 – 2026 thì cần tập trung xác định tầm nhìn, mục tiêu và những nhiệm vụ chiến lược cho giai đoạn 2026–2031, tạo tiền để để Hội Luật gia Việt Nam chuyển mình cùng đất nước. Đây sẽ là dấu mốc quan trọng để xây dựng và khẳng định Hội Luật gia Việt Nam ngày càng vững mạnh về tổ chức, hiện đại về phương thức hoạt động, huy động được đội ngũ luật gia có bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn có nhiều đóng góp thiết thực vào thực hiện thắng lợi các Nghị quyết của Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân.
Phóng viên: Chỉ thị số 11-CT/TW của Bộ Chính trị đặt ra những yêu cầu gì đối với Hội Luật gia Việt Nam, thưa Chủ tịch?
Chủ tịch Nguyễn Khánh Ngọc: Trong quá trình chuẩn bị Đại hội, Bộ Chính trị đã ban hành Chỉ thị số 11-CT/TW ngày 20/7/2026 về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng và phát huy vai trò của các Hội quần chúng trong giai đoạn phát triển mới cùng với Kết luận số 230 ngày 5/1/2026 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã đưa ra nhiều định hướng lớn, yêu cầu cao đối với cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tập hợp, định hướng, phối hợp hoạt động và hội tự chủ, tự quản, hoạt động theo pháp luật và điều lệ hội” trong giai đoạn phát triển mới. Chỉ thị số 11-CT/TW đề cao đánh giá hiệu quả hoạt động Hội gắn với tôn chỉ, mục đích, nhiệm vụ được giao, chất lượng phục vụ hội viên, khả năng huy động nguồn lực, sản phẩm, đầu ra, mức độ đóng góp cho phát triển kinh tế xã hội và phục vụ nhân dân. Có thể thấy, nhiều nội dung của Chỉ thị yêu cầu tổ chức Hội và hội viên cần hiểu sâu, nắm chắc để thực hiện đúng, phát huy được vai trò và làm tốt trách nhiệm của mình. Việc triển khai thực hiện Chỉ thị số 11 cần được đưa ngay vào các văn kiện Đại hội XV của Hội Luật gia Việt Nam lần này.
Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XV của Hội đã bám sát Báo cáo chính trị Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; Nghị quyết Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI và đã được rà soát, bảo đảm phù hợp Chỉ thị số 11. Với ý nghĩa to lớn của Chỉ thị số 11 thì các tổ chức Hội và hội viên cần tiếp tục nghiên cứu, triển khai thực hiện mạnh mẽ, hiệu quả tới đây.
Phóng viên: Hành động và phương châm của Đại hội là "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Hiệu quả - Phụng sự Nhân dân, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong kỷ nguyên mới". Xin Chủ tịch cho biết nội hàm "Đổi mới" sẽ được cụ thể hóa như thế nào trong tổ chức và hoạt động của Hội trong nhiệm kỳ XV?
Chủ tịch Nguyễn Khánh Ngọc: Có thể nói, khi đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới thì “Đổi mới” mạnh mẽ trong tư duy nhận thức, trong hành động, cách thức tổ chức thực hiện nhiệm vụ là mục tiêu, yêu cầu cấp thiết trong tổ chức và hoạt động của Hội Luật gia Việt Nam, đảm bảo huy động tối đa nguồn lực, sự tham gia của hội viên vào công tác Hội. “Đổi mới” được đặt ra ngay trong xây dựng các văn kiện trình Đại hội, đưa vào nhiều nội dung, yêu cầu mới theo các Nghị quyết, Kết luận của Trung ương, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, sát với tình hình điều kiện các cấp Hội. Hội Luật gia Việt Nam sẽ được củng cổ tổ chức phù hợp với mô hình chính quyền 3 cấp (Trung ương, Tỉnh, Xã) với định hướng chung hướng tới cơ sở, phục vụ hiệu quả các nhu cầu chính đáng và hợp pháp của người dân, đóng góp vào giải quyết hiệu quả về các vấn đề pháp luật. “Đổi mới” đòi hỏi sự chủ động, quyết liệt, sáng tạo, trách nhiệm của các tổ chức hội, nhất là lãnh đạo hội, người đứng đầu các cấp Hội. “Đổi mới” trong đánh giá kết quả hoạt động cụ thể, rõ người, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ kết quả có thể đo, đếm định lượng được tác động hiệu quả của nhiệm vụ.
Bí thư Đảng uỷ, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam, Đại biểu Quốc hội Nguyễn Khánh Ngọc
Tinh thần "đổi mới" của Đại hội cũng chính là đổi mới để phụng sự Nhân dân tốt hơn, để mỗi luật gia tiếp tục khẳng định trách nhiệm xã hội, trách nhiệm nghề nghiệp, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam.
Theo đó, trong nhiệm kỳ mới Hội sẽ tập trung đổi mới:
Thứ nhất, đổi mới mạnh mẽ và nâng cao chất lượng tham gia xây dựng thể chế, chính sách, pháp luật. Đây là nhiệm vụ trung tâm, gắn trực tiếp với thế mạnh của đội ngũ luật gia. Hội sẽ chủ động tham gia từ khâu nghiên cứu, đề xuất chính sách, tổng kết thực tiễn, rà soát pháp luật đến góp ý, phản biện, thẩm định và hoàn thiện các văn bản pháp luật. Đặc biệt, việc góp ý, phản biện sẽ được đổi mới theo hướng dựa trên cơ sở khoa học, bằng chứng, dữ liệu thực tiễn và đánh giá tác động, để các kiến nghị của Hội có tính dự báo, khả thi và giá trị ứng dụng cao hơn.
Hội cũng sẽ xây dựng và phát huy mạnh hơn mạng lưới chuyên gia pháp lý, kết nối luật gia, luật sư, nhà khoa học, giảng viên, cán bộ thực tiễn và các chuyên gia trong và ngoài nước, qua đó tập hợp trí tuệ của giới luật gia để tham gia giải quyết những vấn đề pháp lý lớn, mới và phức tạp của đất nước.
Thứ hai, đổi mới mạnh mẽ phương thức phục vụ Nhân dân, hướng hoạt động về cơ sở thông qua các hoạt động cụ thể như tuyên truyền, phổ biến pháp luật, tư vấn pháp luật, trợ giúp pháp lý, hòa giải cơ sở ... Trong hoạt động của Hội cần lấy hiệu quả và sự hài lòng của người dân, mức độ đóng góp cho sự phát triển đất nước, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của Nhân dân, do Nhân dân và vì Nhân dân làm thước đo, giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra thay đổi để thích nghi với yêu cầu trong giai đoạn phát triển mới.
Thứ ba, đổi mới tổ chức và vận hành Hội theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong hoạt động Hội. Đổi mới công tác huy động và sử dụng nguồn lực, công tác thi đua, khen thưởng.
Thứ tư, đổi mới công tác đối ngoại nhân dân và hội nhập quốc tế về pháp luật của Hội, chuyển mạnh từ tham gia thụ động sang chủ động đề xuất sáng kiến, thúc đẩy những vấn đề lợi ích quốc gia, dân tộc và của Hội; mở rộng hợp tác quốc tế theo chủ chương của Đảng, pháp luật Nhà nước để vừa nâng cao vị thế của Hội, vừa tranh thủ tri thức, kinh nghiệm và nguồn lực quốc tế phục vụ sự phát triển của đất nước và góp phần bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc.
Tóm lại, “Đổi mới” trong nhiệm kỳ XV là định hướng lớn xuyên suốt và là điều kiện để Hội Luật gia Việt Nam chủ động hơn trong kiến tạo thể chế; gần dân hơn trong phục vụ Nhân dân; chuyên nghiệp, tinh gọn và hiệu quả hơn trong tổ chức; hiện đại hơn nhờ chuyển đổi số và AI; hội nhập sâu rộng hơn với cộng đồng pháp lý quốc tế.
Trong bối cảnh đó, mỗi tổ chức Hội phải trở thành một trung tâm kết nối và phát huy trí tuệ của đội ngũ luật gia; mỗi luật gia phải phát huy tốt hơn năng lực, chuyên môn và trách nhiệm xã hội của mình; và mỗi hoạt động của Hội phải hướng tới một kết quả cụ thể, góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn pháp lý, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân, đóng góp thiết thực vào xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam và phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Phóng viên: Trân trọng cảm ơn Chủ tịch!
