Nhà giáo Nguyễn Thị Mai Hoa, Bí thư Đảng bộ - Hiệu trưởng nhà trường thực hiện nghi thức đánh trống Khai giảng năm học 2026 - 2027
Đổi mới quản trị, tạo nền tảng cho chuyển đổi số trong giáo dục
Chuyển đổi số trong giáo dục không đơn thuần là thay thế hồ sơ giấy bằng hồ sơ điện tử hay đưa một số phần mềm vào sử dụng. Về bản chất, đây là quá trình thay đổi phương thức quản lý, tổ chức công việc và cung cấp các dịch vụ giáo dục trên nền tảng công nghệ, qua đó nâng cao hiệu quả hoạt động của nhà trường. Đối với một trường tiểu học, yêu cầu này càng có ý nghĩa khi nhà trường đồng thời phải thực hiện nhiều nhiệm vụ: quản lý đội ngũ, học sinh, cơ sở vật chất, chương trình giáo dục; bảo đảm an toàn trường học; phối hợp với cha mẹ học sinh; tổ chức dạy học và đánh giá học sinh.
Trong quá trình đó, việc xây dựng nền tảng dữ liệu và tăng cường ứng dụng công nghệ giúp thông tin được cập nhật, khai thác và chia sẻ thuận tiện hơn. Công tác điều hành từng bước được tổ chức theo hướng khoa học, minh bạch và giảm bớt những công việc hành chính không cần thiết, để cán bộ quản lý và giáo viên có thêm thời gian tập trung vào nhiệm vụ chuyên môn. Đáng chú ý, chuyển đổi số cũng đặt ra yêu cầu về trách nhiệm trong quản lý và sử dụng dữ liệu. Trong môi trường giáo dục, thông tin liên quan đến học sinh, gia đình và kết quả học tập cần được quản lý phù hợp, bảo đảm an toàn thông tin và quyền riêng tư. Đây không chỉ là yêu cầu về kỹ thuật mà còn gắn với trách nhiệm pháp lý, đạo đức nghề nghiệp và văn hóa ứng xử của mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường. Vì vậy, chuyển đổi số hiệu quả phải đi cùng với nâng cao nhận thức về trách nhiệm của người sử dụng công nghệ. Mỗi dữ liệu được tạo lập, mỗi thông tin được chia sẻ và mỗi nền tảng được sử dụng trong nhà trường đều cần hướng tới mục tiêu phục vụ người học, đồng thời bảo đảm an toàn cho học sinh.
Công nghệ trở thành trợ lực cho đổi mới phương pháp dạy học
Nếu quản trị số tạo nền tảng thì dạy học số chính là nơi những thay đổi được học sinh cảm nhận rõ nhất. Trong lớp học hiện đại, công nghệ không thay thế vai trò của người thầy. Ngược lại, công nghệ trở thành công cụ hỗ trợ giáo viên thiết kế những bài học trực quan, sinh động và phù hợp hơn với đặc điểm nhận thức của học sinh tiểu học. Từ những nội dung tưởng như khô khan, giáo viên có thể xây dựng bài giảng kết hợp hình ảnh, âm thanh, video, học liệu điện tử và các hoạt động tương tác. Học sinh không chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều mà có thêm cơ hội quan sát, trao đổi, thực hành, trình bày ý tưởng và giải quyết vấn đề. Đây cũng là nền tảng để các phương pháp dạy học tích cực được triển khai hiệu quả hơn. Hoạt động trải nghiệm, STEM/STEAM, dạy học theo dự án, làm việc nhóm hay các nhiệm vụ khám phá có thể được hỗ trợ bởi nhiều loại học liệu và công cụ số.
Quan trọng hơn, việc ứng dụng công nghệ cần hướng tới sự tiến bộ của từng học sinh. Mỗi em có khả năng tiếp nhận kiến thức, tốc độ học tập và sở trường khác nhau. Khi được khai thác hợp lý, học liệu số có thể tạo thêm cơ hội để học sinh chủ động tìm hiểu, luyện tập và mở rộng kiến thức theo nhu cầu. Trong quá trình đó, giáo viên vẫn giữ vai trò quyết định. Công nghệ có thể cung cấp công cụ, nhưng người thầy là người lựa chọn nội dung, phương pháp, mức độ sử dụng và cách thức tổ chức hoạt động. Một bài học hiệu quả không được quyết định bởi việc sử dụng bao nhiêu thiết bị hiện đại mà bởi việc công nghệ có thực sự giúp học sinh hiểu bài, hứng thú và tiến bộ hay không.
Xây dựng môi trường giáo dục an toàn, nhân văn và thượng tôn pháp luật
Cùng với đổi mới chuyên môn, một trường tiểu học hiện đại không thể tách rời nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục an toàn và tôn trọng học sinh. Ở lứa tuổi tiểu học, nhà trường không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn góp phần hình thành những nền tảng đầu tiên về nhân cách, ý thức trách nhiệm và cách ứng xử của trẻ với bản thân, gia đình, thầy cô, bạn bè và cộng đồng. Bởi vậy, giáo dục pháp luật trong trường học cần được thực hiện theo cách gần gũi, phù hợp với lứa tuổi. Những quy định tưởng như lớn lao có thể được chuyển hóa thành những hành vi cụ thể: biết tôn trọng người khác, chấp hành nội quy, giữ gìn tài sản chung, thực hiện an toàn giao thông, ứng xử văn minh trên môi trường mạng, biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi gặp tình huống không an toàn.
Trong bối cảnh trẻ em ngày càng tiếp xúc sớm với internet và các nền tảng số, giáo dục kỹ năng số cũng trở thành một nội dung quan trọng. Học sinh cần được hướng dẫn cách sử dụng thiết bị phù hợp, nhận biết những nguy cơ trên môi trường mạng, có trách nhiệm với nội dung mình chia sẻ và biết bảo vệ thông tin cá nhân. Đây là điểm giao thoa giữa chuyển đổi số và giáo dục pháp luật. Một học sinh có năng lực số không chỉ biết sử dụng công nghệ mà còn phải biết sử dụng công nghệ một cách an toàn, có trách nhiệm và tôn trọng quyền của người khác. Cùng với đó, việc xây dựng văn hóa ứng xử trong nhà trường cần được thực hiện thường xuyên, từ cách giáo viên giao tiếp với học sinh đến cách học sinh ứng xử với bạn bè. Môi trường giáo dục nhân văn là nơi học sinh được lắng nghe, được tôn trọng và có cơ hội phát triển những khả năng riêng của mình.
Lấy sự trưởng thành của học sinh làm thước đo đổi mới
Mọi thay đổi trong quản trị, công nghệ hay phương pháp dạy học cuối cùng đều phải hướng tới người học. Đối với Trường Tiểu học Từ Liêm 3, định hướng lấy học sinh làm trung tâm có thể được nhìn nhận không chỉ ở việc nâng cao kết quả học tập mà còn ở quá trình hình thành năng lực và phẩm chất cho học sinh. Một học sinh bước ra khỏi trường tiểu học cần có kiến thức nền tảng, nhưng đồng thời cũng cần biết tự học, giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề, sử dụng công nghệ phù hợp và có ý thức trách nhiệm với cộng đồng. Vì vậy, bên cạnh giờ học trên lớp, các hoạt động trải nghiệm, văn hóa đọc, thể dục thể thao, nghệ thuật, hoạt động tập thể và các chương trình giáo dục kỹ năng có vai trò quan trọng trong quá trình phát triển toàn diện. Đây cũng là cơ sở để nhà trường tăng cường sự phối hợp giữa gia đình và nhà trường. Cha mẹ học sinh không chỉ là đối tượng tiếp nhận thông tin mà cần trở thành đối tác đồng hành trong quá trình giáo dục. Khi thông tin được trao đổi kịp thời, phương pháp giáo dục giữa gia đình và nhà trường có sự thống nhất, học sinh sẽ nhận được sự hỗ trợ toàn diện hơn. Ở góc độ pháp lý, sự phối hợp này còn góp phần nâng cao trách nhiệm của các bên trong việc bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của trẻ em. Mọi hoạt động giáo dục cần hướng tới lợi ích tốt nhất của học sinh, đồng thời tôn trọng sự khác biệt và nhu cầu phát triển của từng em.
Tiếp tục đổi mới để đáp ứng yêu cầu giáo dục trong giai đoạn mới
Chuyển đổi số là một quá trình lâu dài, đòi hỏi sự đầu tư về hạ tầng, dữ liệu, con người và đặc biệt là thay đổi nhận thức. Với trường tiểu học, đây càng không phải là câu chuyện của riêng bộ phận công nghệ mà là nhiệm vụ có sự tham gia của cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, học sinh và cha mẹ học sinh. Từ nền tảng đã xây dựng, yêu cầu đặt ra đối với Trường Tiểu học Từ Liêm 3 trong thời gian tới là tiếp tục gắn chuyển đổi số với nâng cao chất lượng giáo dục; tăng cường năng lực số cho đội ngũ; khai thác hiệu quả học liệu số; bảo đảm an toàn thông tin; đồng thời không ngừng đổi mới phương pháp dạy học. Trong đó, công nghệ cần được đặt đúng vị trí: là phương tiện phục vụ giáo dục chứ không phải mục tiêu tự thân. Mỗi giải pháp số cần được đánh giá từ hiệu quả thực tế đối với công tác quản lý, hoạt động chuyên môn và đặc biệt là sự tiến bộ của học sinh.
Thầy và trò Trường Tiểu học Từ Liêm 3 tham dự chương trình nghệ thuật đặc biệt “Chắp cánh tuổi thơ” tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia
Một môi trường giáo dục hiện đại vì thế không chỉ có những thiết bị tiên tiến hay những nền tảng công nghệ mới. Đó còn là môi trường có đội ngũ nhà giáo trách nhiệm, phương thức quản trị khoa học, văn hóa ứng xử nhân văn, ý thức thượng tôn pháp luật và sự quan tâm thực chất đến từng học sinh. Với cách tiếp cận đó, chuyển đổi số tại Trường Tiểu học Từ Liêm 3 không chỉ mở ra những phương thức mới trong quản lý và dạy học, mà còn góp phần kiến tạo một môi trường giáo dục trong đó mỗi học sinh được học tập trong điều kiện an toàn, được tôn trọng, được khuyến khích sáng tạo và có cơ hội phát triển toàn diện. Đây cũng chính là nền tảng quan trọng để nhà trường tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giai đoạn hiện nay.
