Người lao động hỏi: Tôi đóng BHXH, BHYT tại một công ty tư nhân, do làm ăn thua lỗ nên công ty đóng cửa, đang làm thủ tục tất toán BHXH trong tháng. Nếu tôi muốn tiếp tục đóng BHXH, BHYT theo hình thức tự nguyện, thời gian đóng tiếp tục từ tháng 10/2015 thì thủ tục thế nào?
Luật sư trả lời: Luật sư Trần Đại Ngọc Đoàn luật sư Hà Nội tư vấn về thủ tục, mức đóng và phương thức đóng BHXH tự nguyện như sau:
Theo quy định tại Điều 2, Khoản 2 Điều 9Nghị định số 190/2007/NĐ-CP ngày 28/12/2007 của Chính phủ hướng dẫn một số điều của Luật BHXH về BHXH tự nguyện thì người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam không thuộc diện áp dụng của pháp luật về BHXH bắt buộc, bao gồm:
- Người từ đủ 15 tuổi đến 60 tuổi đối với nam và 55 tuổi đối với nữ.
- Người đã đủ 60 tuổi đối với nam, 55 tuổi đối với nữ, đã có đủ 15 năm đóng BHXH bắt buộc trở lên có nhu cầu đóng BHXH tự nguyện cho đến khi đủ 20 năm đóng BHXH để hưởng chế độ hưu trí tử tuất.
Theo tiết 1.1, Khoản 1, Điều 26 Quyết định số 959/QĐ-BHXH ngày 9/9/2015 của BHXH Việt Nam quy định về quản lý thu BHXH, BHYT, BHTN; quản lý sổ BHXH, thẻ BHYT thì thành phần hồ sơ cho người tham gia BHXH tự nguyện gồm: Tờ khai cung cấp và thay đổi thông tin người tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS).
Đối với các đối tượng tham gia BHYT theo hộ gia đình được quy định tại Khoản 5, Điều 1 Thông tư số 41/2014/TTLT-BYT-BTC ngày 24/11/2014.
Theo tiết 1.1, Khoản 1, Điều 27 Quyết định số 959/QĐ-BHXH ngày 9/9/2015 thì thành phần hồ sơ cho người tham gia BHYT gồm: Tờ khai cung cấp và thay đổi thông tin người tham gia BHXH, BHYT (Mẫu TK1-TS)./.
Người lao động hỏi: Gia đình tôi thuần nông nhưng tôi muốn tham gia BHXH tự nguyện thì cần phải có những điều kiện gì? mức đóng BHXH tự nguyện và phương thức đóng như thế nào?
Luật sư trả lời: Luật sư Trần Đại Ngọc Đoàn Luật sư Hà Nội tư vấn điều kiện, mức đóng và phương thức đóng BHXH tự nguyện như sau:
Về đối tượng thám gia BHXH tự nguyện
- Trước ngày 1/1/2016: Theo quy định tại Khoản 5 Điều 2 Luật BHXH số 71/2006/QH11; Điều 2, Khoản 2 Điều 9 Nghị định số 190/2007/NĐ-CP ngày 28/12/2007 của Chính phủ hướng dẫn một số điều của Luật BHXH về BHXH tự nguyện thì người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
- Từ ngày 1/1/2016: Theo quy định tại Khoản 4 Điều 2 Luật BHXH số 58/2014/QH13 thì người tham gia BHXH tự nguyện là công dân Việt Nam từ đủ 15 tuổi trở lên và không thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Mức đóng, thu nhập làm căn cứ đóng
Từ ngày 1/1/2014 đến 31/12/2015: Theo quy định tại Khoản 1, Khoản 2 Điều 100 Luật BHXH số 71/2006/QH11 thì:
- Mức đóng hàng tháng bằng 22% mức thu nhập người tham gia lưa chọn đóng BHXH. - Mức thu nhập lựa chọn làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện thấp nhất bằng mức lương cơ cở; cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở.
Về phương thức đóng BHXH tự nguyện
Người tham gia BHXH được lựa chọn một trong các phương thức hàng tháng, hoặc hàng quý, hoặc 6 tháng một lần.
Từ ngày 1/1/2016: Theo quy định tại Điều 87 Luật BHXH số 58/2014/QH13 thì: Mức đóng hàng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn để đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất.
Mức thu nhập tháng do người tham gia BHXH tự nguyện lựa chọn thấp nhất bằng mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn theo quy định của Thủ tướng Chính phủ (thời điểm hiện tại là 700.000 đồng/tháng; theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg ngày 19/11/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều cho giai đoạn 2016-2020) và cao nhất bằng 20 lần mức lương cơ sở tại thời điểm đóng.
Cụ thể:
- Mức thấp nhất: 700.000 đồng x 22% = 154.000 đồng/1 tháng;
Mức cao nhất bằng 20 lần lương cơ sở tại thời điểm đóng (hiện nay mức lương cơ sở là 1.490.000 đồng/tháng x 20 tháng = 29.800.000 đồng)
- Mức cao nhất: 29.800.000 đồng x 22% = 6.556.000 đồng/1 tháng.
Như vậy tùy điều kiện bạn có thể chọn mức thu nhập tháng sao cho phù hợp, ví dụ như: 1.000.000 đồng, 1.050.000 đồng, 4.500.000 đồng…
Còn về phương thức và thời điểm đóng
Người tham gia BHXH tự nguyện được chọn một trong các phương thức đóng sau đây để đóng :
a. Đóng hằng tháng, thời điểm đóng trong tháng;
b. Đóng 03 tháng một lần, thời điểm đóng trong 03 tháng;
c. Đóng 06 tháng một lần, thời điểm đóng trong 04 tháng đầu;
d. Đóng 12 tháng một lần, thời điểm đóng trong 07 tháng đầu;
đ. Đóng một lần cho nhiều năm về sau nhưng không quá 5 năm một lần;
Theo đó, người tham gia BHXH tự nguyện được thay đổi phương thức đóng hoặc mức thu nhập tháng làm căn cứ đóng BHXH tự nguyện sau khi thực hiện xong phương thức đóng đã chọn trước đó.
Đáng chú ý, hiện nay khi tham gia BHXH tự nguyện, người tham gia BHXH tự nguyện còn được Nhà nước hỗ trợ tiền đóng theo tỷ lệ phần trăm (%) trên mức đóng BHXH hằng tháng theo mức chuẩn hộ nghèo của khu vực nông thôn, cụ thể:
a) Bằng 30% đối với người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ nghèo (46.200 đ/tháng);
b) Bằng 25% đối với người tham gia BHXH tự nguyện thuộc hộ cận nghèo (38.500 đ/tháng);
c) Bằng 10% đối với các đối tượng khác (15.400 đ/tháng).
Theo đó, thời gian hỗ trợ tùy thuộc vào thời gian tham gia BHXH tự nguyện thực tế của mỗi người nhưng không quá 10 năm (120 tháng). Việc hỗ trợ tiền đóng BHXH của Nhà nước đối với người tham gia BHXH tự nguyện được thực hiện từ ngày 01/01/2018.
Ví dụ: Bạn chọn mức thu nhập hàng tháng để đóng BHXH tự nguyện là 1.550.000 đ/tháng, bạn thuộc đối tượng hộ cận nghèo thì mức đóng hàng tháng sẽ là: 1.550.000 đồng x 22% = 341.000 đồng - 38.500 đồng (mức hỗ trợ hộ cận nghèo) = 302.500 đồng.
Bạn có thể liên hệ với Đại lý thu tại xã, phường, thị trấn hoặc qua hệ thống Bưu điện hoặc cơ quan BHXH nơi bạn đang cư trú để được tư vấn, hướng dẫn kê khai, nộp hồ sơ và đóng BHXH tự nguyện trong thời gian sớm nhất.
PLĐT
