Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định dự và phát biểu tại Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Những giải pháp tạo đột phá nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật”
Sáng 21/9, tại Hà Nội, Bộ Tư pháp tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Những giải pháp tạo đột phá nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật”. Các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định và Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu đồng chủ trì Hội thảo.
Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu phát biểu khai mạc Hội thảo
Cùng chủ trì Hội thảo có: Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng; Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tịnh. Tham dự Hội thảo còn có đại diện Lãnh đạo các Ban, Bộ, ngành ở Trung ương; Lãnh đạo và đại diện một số tỉnh, thành phố; các chuyên gia, nhà khoa học, các nhà quản lý và hoạt động thực tiễn.
Đề xuất các giải pháp tạo đột phá trong công tác tổ chức thi hành pháp luật, góp phần thúc đẩy việc xây dựng văn hoá tuân thủ pháp luật
Việc tổ chức Hội thảo nhằm nhận diện đầy đủ bối cảnh, yêu cầu, tính cấp thiết, xác định cơ sở lý luận và thực tiễn để đề xuất các giải pháp tạo đột phá trong công tác tổ chức thi hành pháp luật, góp phần thúc đẩy việc xây dựng văn hoá tuân thủ pháp luật, gắn kết chặt chẽ giữa tổ chức thi hành pháp luật và xây dựng pháp luật, bảo đảm đánh giá hiệu quả pháp luật từ “tốt trong văn bản” sang “tốt trong cuộc sống”.
Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng báo cáo dẫn đề Hội thảo
Đồng thời, Hội thảo góp phần cụ thể hóa chỉ đạo của Đảng, Nhà nước về đổi mới công tác tổ chức thi hành pháp luật, chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Trung ương về hoàn thiện thể chế và thực thi pháp luật về nghiên cứu, đề xuất những giải pháp tạo đột phá trong công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, bảo đảm thượng tôn Hiến pháp và pháp luật trở thành chuẩn mực ứng xử của mọi chủ thể trong xã hội.
Toàn cảnh Hội thảo
Hội thảo đã tập trung làm rõ một số vấn đề chính, trong đó, nhận diện đầy đủ bối cảnh, các yêu cầu, tính cấp thiết của việc nghiên cứu, đề xuất các giải pháp tạo đột phá trong công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật theo đúng định hướng đã xác định trong Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Các đại biểu tham dự Hội thảo
Các đại biểu trao đổi, làm rõ nội hàm, thực trạng quy định pháp luật, thực tiễn tổ chức thi hành pháp luật ở Trung ương và địa phương trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chuyển đổi số, phân cấp, phân quyền; các yếu tố ảnh hưởng và điều kiện bảo đảm cho công tác tổ chức thi hành pháp luật, xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật; kinh nghiệm của một số quốc gia về tổ chức thi hành pháp luật và một số nội dung có giá trị tham khảo, vận dụng tại Việt Nam.
Cũng tại Hội thảo, các ý kiến đã đề xuất các định hướng, giải pháp tạo đột phá trong công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy việc xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật, trong đó tập trung tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp uỷ Đảng, chính quyền các cấp trong công tác tổ chức thi hành pháp luật; tiếp tục hoàn thiện thể chế, đổi mới cơ chế quản trị dữ liệu theo “vòng đời văn bản”, gắn kết chặt chẽ giữa tổ chức thi hành pháp luật với xây dựng, hoàn thiện pháp luật.
Đồng thời, đổi mới tư duy trong tổ chức thi hành pháp luật, đề cao vai trò của người đứng đầu và xác định rõ trách nhiệm từng cơ quan, tổ chức, cá nhân trong tổ chức thi hành pháp luật; xác định dữ liệu số là nền tảng, công nghệ số là công cụ quan trọng, mang tính bắt buộc, cốt lõi trong tổ chức thi hành pháp luật giai đoạn hiện nay; bảo đảm các điều kiện cho công tác tổ chức thi hành pháp luật.
Chất lượng của pháp luật phải được kiểm nghiệm qua thực tiễn thi hành, qua khả năng đi vào cuộc sống
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu bế mạc Hội thảo
Phát biểu bế mạc Hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, sau thời gian làm việc khẩn trương, nghiêm túc, trách nhiệm, dân chủ và khoa học, Hội thảo khoa học cấp quốc gia “Những giải pháp tạo đột phá nâng cao hiệu quả công tác tổ chức thi hành pháp luật, thúc đẩy xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật” đã hoàn thành toàn bộ nội dung, chương trình đề ra.
Theo Phó Chủ tịch Quốc hội, trong bối cảnh công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật của nước ta đang đứng trước yêu cầu đổi mới rất cao nhằm đáp ứng đòi hỏi của việc xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị đã xác định công tác xây dựng và thi hành pháp luật là “đột phá của đột phá” trong hoàn thiện thể chế phát triển đất nước.
Các đại biểu tham dự Hội thảo
“Tinh thần đó đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận đầy đủ hơn mối quan hệ giữa xây dựng pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật với xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong xã hội. Chất lượng của pháp luật không chỉ được thể hiện ở văn bản khi được ban hành mà quan trọng hơn phải được kiểm nghiệm qua thực tiễn thi hành, qua khả năng đi vào cuộc sống, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước và tạo động lực cho phát triển đất nước”, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh.
Tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và quy trình tổ chức thi hành pháp luật
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, bám sát chủ đề Hội thảo, các tham luận và ý kiến trao đổi sâu sắc đã tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ khác nhau, bổ sung nhiều luận cứ khoa học và những kinh nghiệm thực tiễn rất quý báu cả trong nước và quốc tế để tập trung làm rõ và nhấn mạnh vào 05 vấn đề lớn sau đây:
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu bế mạc Hội thảo
Thứ nhất, phải tiếp tục đổi mới căn bản tư duy và nhận thức về vị trí, vai trò của công tác tổ chức thi hành pháp luật gắn với nâng cao chất lượng xây dựng văn bản pháp luật. Muốn đưa pháp luật nhanh chóng đi vào cuộc sống, phát huy hiệu quả trong cuộc sống thì trước hết phải đưa cuộc sống vào trong pháp luật.
Thứ hai, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý và quy trình tổ chức thi hành pháp luật theo hướng rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ nguồn lực, rõ thời gian và rõ kết quả, gắn với xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trở thành nhu cầu tự thân và hành động tự giác trong toàn xã hội.
Nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội Uông Chu Lưu phát biểu
Thứ ba, phải chuyển mạnh từ theo dõi hoạt động sang đánh giá thực chất kết quả và tác động của pháp luật qua thực tiễn.
Thứ tư, phải nâng cao hiệu quả phát hiện, phòng ngừa và xử lý vi phạm pháp luật; bảo đảm pháp luật được thi hành công bằng, nghiêm minh, nhất quán, kịp thời, hiệu lực và hiệu quả.
Thứ năm, chuyển đổi số và xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật phải được thực hiện khẩn trương, đồng bộ và thực chất. Sự nghiêm minh và có thể dự đoán được của hoạt động thực thi chính là nền tảng tạo niềm tin pháp luật trong toàn xã hội.
Tập trung thực hiện 06 định hướng chủ yếu trong thời gian tới
Từ những nội dung đã được các đại biểu trao đổi, thảo luận, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nhấn mạnh, Hội thảo đã bày tỏ thống nhất cao trong thời gian tới cần tập trung thực hiện 06 định hướng chủ yếu sau đây:
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu bế mạc Hội thảo
Một là, tiếp tục quán triệt sâu sắc và tổ chức thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các chủ trương của Đảng về xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật; xác định tổ chức thi hành pháp luật là khâu trọng yếu trong quá trình đưa pháp luật vào cuộc sống và đưa cuộc sống vào pháp luật, gắn với trách nhiệm của từng chủ thể và người đứng đầu.
Hai là, cần khẩn trương nghiên cứu hoàn thiện pháp luật về văn bản quy phạm pháp luật và tổ chức thi hành pháp luật; bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa xây dựng, thi hành và hoàn thiện pháp luật; xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực và cơ chế phản ứng chính sách.
Nguyên Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường phát biểu
Ba là, khẩn trương xây dựng, chuẩn hóa tiêu chí, phương pháp và công cụ đánh giá hiệu quả thực thi pháp luật; lấy kết quả, tác động thực tế và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm căn cứ quan trọng; bảo đảm kết quả đánh giá được sử dụng thực chất trong xây dựng và hoàn thiện pháp luật.
Bốn là, xây dựng cơ chế phát hiện sớm và xử lý nhanh những vấn đề phát sinh trong thực tiễn; kết nối kết quả theo dõi thi hành, kiểm tra, rà soát văn bản, thanh tra, kiểm tra, kiểm toán, xử lý vi phạm, phản ánh, kiến nghị và đánh giá hiệu quả pháp luật; coi phản ánh của người dân, doanh nghiệp là nguồn dữ liệu quản trị quan trọng.
Ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam đề xuất đổi mới công tác tổ chức thi hành pháp luật từ góc nhìn của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam
Năm là, đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng và kết nối dữ liệu phục vụ tổ chức thi hành pháp luật. Bộ Tư pháp tiếp tục là cơ quan đầu mối, tham mưu, hoàn thiện Hệ thống thông tin tiếp nhận, xử lý phản ánh, kiến nghị về văn bản quy phạm pháp luật theo hướng thân thiện, minh bạch, có khả năng phân tích và kết nối dữ liệu; nghiên cứu ứng dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp, an toàn và hiệu quả.
Các đại biểu tham dự Hội thảo
Sáu là, tăng cường kỷ luật, kỷ cương, trách nhiệm công vụ; nâng cao năng lực của đội ngũ cán bộ làm công tác pháp luật; thúc đẩy xây dựng văn hóa tuân thủ pháp luật trong toàn xã hội, trong đó cơ quan nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức phải đi đầu, gương mẫu, tôn trọng Nhân dân, phục vụ Nhân dân và chịu trách nhiệm trước Nhân dân.
Ngay sau Hội thảo này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định đề nghị, Bộ Tư pháp chỉ đạo Ban Tổ chức Hội thảo cùng các đơn vị liên quan tiếp thu đầy đủ các tham luận, ý kiến trao đổi, thảo luận tại Hội thảo, khẩn trương hoàn thiện Báo cáo tổng hợp chuyên đề và Kỷ yếu Hội thảo, trong đó cần phân định rõ những nội dung đã có sự thống nhất cao để nghiên cứu chuyển hóa thành các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể triển khai ngay trong thực tiễn; đồng thời tiếp tục nghiên cứu thấu đáo những vấn đề còn có ý kiến khác nhau, bảo đảm tính khoa học, tính thực tiễn, tính đồng bộ và khả thi của các đề xuất.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Lãnh đạo Bộ Tư pháp cùng các đại biểu chụp ảnh lưu niệm
“Trước mắt là các cơ quan cần phối hợp chuẩn bị thật tốt và có những đổi mới quan trọng, những đột phá mới gắn công tác xây dựng pháp luật với tổ chức thi hành pháp luật ngay trong các dự án trình Quốc hội sẽ xem xét tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI khai mạc vào đầu tháng 10 tới, trong đó có Luật về ban hành văn bản quy phạm pháp luật”, Phó Chủ tịch Quốc hội yêu cầu.
Nhấn mạnh Hội thảo là một bước quan trọng, chuyển từ nhận thức vấn đề sang thiết kế giải pháp, từ thảo luận khoa học sang hoàn thiện chính sách pháp luật và tổ chức thi hành, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho rằng, chúng ta không chỉ cần có một hệ thống pháp luật tốt, mà phải cần có một cơ chế tổ chức thi hành pháp luật tốt; không chỉ cần những quy định đúng mà phải bảo đảm các quy định đó được hiểu đúng, thực hiện thống nhất và mang lại kết quả thực tế; không chỉ xử lý vi phạm pháp luật mà phải kiến tạo môi trường, trong đó tuân thủ pháp luật trở thành thói quen, trở thành chuẩn mực văn hóa và giá trị chung của toàn xã hội.
