Đảng viên là cán bộ, công chức được đầu tư kinh doanh ra sao?

Quy định số 224 của Trung ương về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh, được Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị truyền đạt tại Hội nghị toàn quốc nghiên cứu, học tập, quán triệt và triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV, sáng 16.10.

Nhấn mạnh những quan điểm chỉ đạo lớn tại Quy định 224, theo ông Nguyễn Thanh Nghị, việc đổi mới tư duy chuyển từ "cho phép" sang "khuyến khích, tạo điều kiện" để đảng viên phát huy năng lực và nguồn lực hợp pháp, đồng thời mở rộng sự tham gia của một số nhóm đảng viên trong khu vực công theo điều kiện cụ thể.

Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị. ẢNH: GIA HÂN

Đồng thời, chuyển từ tư duy chủ yếu "được làm, không được làm" sang cơ chế 3 mức: "được làm - được làm có điều kiện, có kiểm soát - không được làm", gắn với kiểm soát xung đột lợi ích. Chuyển trọng tâm từ kiểm soát hình thức đứng tên sang kiểm soát căn cứ vào quyền sở hữu, quyền chi phối và lợi ích thực tế.

Đề cập định hướng phát huy vai trò đảng viên trong phát triển kinh tế gắn với giữ vững bản chất của Đảng, Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh, đảng viên được mở rộng quyền đầu tư, kinh doanh nhưng phải giữ gìn đạo đức, trách nhiệm nêu gương, liêm chính công vụ; không lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc nguồn lực công để thực hiện lợi ích riêng.

Đặc biệt, đảng viên tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh phải đảm bảo một số nguyên tắc. Trong đó, đảng viên giữ nhiều chức danh, thực hiện nhiều nhiệm vụ hoặc thuộc nhiều nhóm đối tượng, phải tuân thủ giới hạn tương ứng với từng chức danh, nhiệm vụ, nhóm đối tượng, bảo đảm yêu cầu kiểm soát xung đột lợi ích, bảo vệ bí mật Nhà nước, bí mật công tác.

Đảng viên trong khu vực công không được sử dụng trái quy định tài sản nhà nước, thông tin, dữ liệu, nhân lực, kết quả nghiên cứu và các nguồn lực công khác để phục vụ hoạt động đầu tư kinh doanh của bản thân, người có liên quan hoặc nhóm lợi ích; không được đầu tư kinh doanh vào tổ chức kinh tế, lĩnh vực mà mình trực tiếp quyết định, quản lý; không được để hoạt động đầu tư kinh doanh ảnh hưởng đến việc hoàn thành chức trách, nhiệm vụ được giao.

Cán bộ thuộc quản lý của Bộ Chính trị không được lập tổ chức kinh tế

Một nội dung quan trọng khác trong Quy định 224 là quyền tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh theo từng nhóm đảng viên.

Cụ thể, đảng viên ngoài khu vực công được thực hiện tất cả hoạt động đầu tư kinh doanh theo Quy định số 224 và hoạt động đầu tư kinh doanh khác mà pháp luật không cấm, không phải xin chấp thuận của tổ chức đảng.

Tuy nhiên, nếu trường hợp được giao thực hiện nhiệm vụ công, đảng viên không được lợi dụng tư cách đảng viên, chức vụ trong Đảng hoặc quan hệ với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền để tạo lợi thế bất bình đẳng, tác động trái quy định, phục vụ lợi ích riêng, lợi ích nhóm; không được xử lý công việc, nhiệm vụ có xung đột lợi ích chưa được kiểm soát hoặc làm ảnh hưởng tiêu cực đến việc thực hiện nhiệm vụ công được giao.

Đảng viên là cán bộ, công chức được thực hiện và không phải xin chấp thuận đối với các hoạt động chuyên môn và khai thác tài sản tạo thu nhập; đầu tư kinh doanh nhưng không đầu tư thành lập tổ chức kinh tế và không chi phối, quản lý, điều hành.

Với đảng viên là cán bộ, công chức không thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý và không ở vị trí có nguy cơ cao xung đột lợi ích, ông Nguyễn Thanh Nghị cho biết, được mở rộng quyền hơn, được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, được đầu tư chi phối nhưng phải được chấp thuận.

Ông Nguyễn Thanh Nghị khẳng định, tất cả cán bộ, công chức đều không được tham gia quản lý, điều hành bất kỳ hình thức đầu tư nào. Riêng với cán bộ, công chức ở vị trí, lĩnh vực có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích và cán bộ thuộc diện Bộ Chính trị, Ban Bí thư quản lý phải tuân thủ chặt chẽ hơn, không được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, giữ cổ phần chi phối và quản lý, điều hành.

Với đảng viên sau khi thôi giữ chức vụ, thôi công tác, nghỉ hưu, không còn công tác trong khu vực công, theo quy định của Trung ương, được thực hiện tất cả các hoạt động đầu tư, kinh doanh theo quy định như đảng viên ngoài khu vực công, trừ các hoạt động bị hạn chế có liên quan đến lĩnh vực, công việc đã phụ trách trong phạm vi và thời hạn theo quy định của pháp luật.

Trường hợp đảng viên thôi giữ chức vụ nhưng tiếp tục công tác trong khu vực công thì thực hiện quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm theo chức danh, vị trí công tác mới được giao; đồng thời tuân thủ các hạn chế liên quan đến lĩnh vực, công việc đã phụ trách.

"Quy định mới khuyến khích đảng viên trong khu vực công sau khi thôi giữ chức vụ, thôi công tác, phát huy chuyên môn, kinh nghiệm, tri thức và các nguồn lực hợp pháp để khởi nghiệp, đầu tư kinh doanh, nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, góp phần phát triển kinh tế - xã hội", Trưởng ban Chính sách, chiến lược Trung ương nhấn mạnh.

Đối với đảng viên là viên chức không ở vị trí, lĩnh có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích còn được thực hiện đầu tư kinh doanh có đầu tư thành lập tổ chức kinh tế và có chi phối nhưng không quản lý, điều hành.

Điểm mới đáng chú ý, viên chức không giữ chức vụ quản lý và không ở vị trí có nguy cơ cao phát sinh xung đột lợi ích được tham gia hoạt động đầu tư kinh doanh có tham gia quản lý, điều hành (kể cả thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối) sau khi được chấp thuận, với điều kiện không ảnh hưởng đến chức trách, nhiệm vụ và chất lượng dịch vụ công.

Viên chức không giữ chức vụ quản lý còn có thể được tạm thời rời vị trí công tác để đầu tư thành lập, chi phối, quản lý, điều hành tổ chức kinh tế theo quy định. Ngược lại, với viên chức ở vị trí, lĩnh vực có nguy cơ phát sinh xung đột lợi ích phải tuân thủ giới hạn chặt chẽ hơn, không được đầu tư thành lập tổ chức kinh tế, đầu tư chi phối và quản lý điều hành. 

"Đây là bước mở đáng chú ý tạo điều kiện phát huy tri thức, chuyên môn và năng lực đổi mới sáng tạo của viên chức", ông Nguyễn Thanh Nghị nêu.