Vụ “Trưởng phòng giao dịch Hòa Hưng- chi nhánh Mạc Thị Bưởi – Agribank biến mất cùng 17 tỉ”: Hai người ” tháp tùng” Trưởng phòng sẽ phải chịu trách nhiệm tới đâu?

(Pháp Lý) – Vụ Nguyễn Lê Kiều Quang – trưởng phòng giao dịch Hòa Hưng, chi nhánh Mạc Thị Bưởi – Agribank biến mất cùng 17 tỉ trong quá trình vận chuyển tiền đang làm nóng dư luận những ngày qua. Có không ít ý kiến cho rằng Tổ trưởng tổ chuyển tiền là ông Phú Minh Hòa và lái xe Nguyễn Đình Công trong vụ vận chuyển tiền này có khả năng” bị oan” vì họ là cấp dưới của ông Nguyễn Lê Kiều Quang, họ chỉ thực hiện theo mệnh lệnh của “sếp Quang ” là ở bên ngoài chờ. Họ không có lỗi cố ý, không được lợi từ khoản tiền 17 tỉ. Vậy trách nhiệm pháp luật đặt ra đối với 2 người này sẽ thế nào? Phóng viên Pháp Lý sẽ phân tích , ” soi xét” vụ việc dưới góc nhìn của một luật gia và lấy ý kiến từ phía luật sư.

Trưởng phòng giao dịch biến mất cùng 17 tỉ của ngân hàng

Theo thông tin được đăng tải trên một số báo: sáng 30/1, ông Nguyễn Lê Kiều Quang – trưởng phòng giao dịch Hòa Hưng, chi nhánh Mạc Thị Bưởi – Agribank và Tổ trưởng tổ chuyển tiền là ông Phú Minh Hòa cùng lái xe đến chi nhánh Agribank trên đường Hai Bà Trưng, phường Đa Kao, quận 1 để nhận 17 tỷ đồng. Khoản tiền lớn này được đưa lên xe chuyên dụng do tài xế Nguyễn Đình Công (51 tuổi) áp tải đến Phòng giao dịch Hòa Hưng.

Vụ việc mất 17 tỉ ở chi nhánh Ngân hàng Agribank báo động về an ninh an toàn của qui trình vận chuyển tiền của hệ thống các ngân hàng nói chung (Ảnh chỉ mang tính chất minh họa)
Vụ việc mất 17 tỉ ở chi nhánh Ngân hàng Agribank báo động về an ninh an toàn của qui trình vận chuyển tiền của hệ thống các ngân hàng nói chung (Ảnh chỉ mang tính chất minh họa)

Trên đường đi, Quang yêu cầu anh Công lái xe đến một ngân hàng gần đó trên đường Hai Bà Trưng (phường Đa Kao) nói để đổi sang Euro. Quang cũng yêu cầu anh Hòa và lái xe hãy đi đâu đó, lát xong việc sẽ gọi đến đón. Tuy nhiên, đến nay Agribank không tìm được ông Quang cùng số tiền 17 tỷ đồng.

Theo Agribank, nguyên nhân xảy ra sai sót dẫn đến thất thoát số tiền do nhân viên tổ điều chuyển không thực hiện đúng quy định về vận chuyển tiền mặt, tài sản quý giá, ở đây lỗi thuộc về nhân viên Hòa. Ngân hàng đã quy định tổ điều chuyển phải gồm 3 người (một người áp tải, bảo vệ hoặc công an, lái xe). Ông Hòa với trọng trách tổ trưởng đã không tham gia điều chuyển tiền theo đúng quy định khi có nhiệm vụ áp giải tiền từ nơi nhận là Hội sở chi nhánh Mạc Thị Bưởi về trụ sở cơ quan là Phòng giao dịch Hòa Hưng.

Điều 139. Tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản
1. Người nào bằng thủ đoạn gian dối chiếm đoạt tài sản của người khác có giá trị từ năm trăm nghìn đồng đến dưới năm mươi triệu đồng hoặc dưới năm trăm nghìn đồng nhưng gây hậu quả nghiêm trọng hoặc đã bị xử phạt hành chính về hành vi chiếm đoạt hoặc đã bị kết án về tội chiếm đoạt tài sản, chưa được xoá án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm:
a) Có tổ chức;
b) Có tính chất chuyên nghiệp;
c) Tái phạm nguy hiểm;
d) Lợi dụng chức vụ, quyền hạn hoặc lợi dụng danh nghĩa cơ quan, tổ chức;
đ) Dùng thủ đoạn xảo quyệt;
e) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng;
g) Gây hậu quả nghiêm trọng.
3. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm:
a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ hai trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng;
b) Gây hậu quả rất nghiêm trọng.
4. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ mười hai năm đến hai mươi năm, tù chung thân hoặc tử hình:
a) Chiếm đoạt tài sản có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên;
b) Gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng.
5. Người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ mười triệu đồng đến một trăm triệu đồng, tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản, bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ một năm đến năm năm.

Điều 144. Tội thiếu trách nhiệm gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản của Nhà nước

1. Người nào có nhiệm vụ trực tiếp trong công tác quản lý tài sản của Nhà nước, vì thiếu trách nhiệm mà để mất mát, hư hỏng, lãng phí gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước có giá trị từ năm mươi triệu đồng đến dưới hai trăm triệu đồng, thì bị phạt cải tạo không giam giữ đến ba năm hoặc phạt tù từ sáu tháng đến ba năm.
2. Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước có giá trị từ hai trăm triệu đồng đến dưới năm trăm triệu đồng, thì bị phạt tù từ hai năm đến bảy năm.
3. Phạm tội gây thiệt hại cho tài sản của Nhà nước có giá trị từ năm trăm triệu đồng trở lên, thì bị phạt tù từ bảy năm đến mười lăm năm.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ quản lý tài sản của Nhà nước từ một năm đến năm năm.

Trích Bộ luật hình sự 1999 sửa đổi bổ sung năm 2009.

Agribank cho rằng ông Hòa “đã giao tiền” cho ông Quang (người không thuộc tổ điều chuyển tiền). Hiện, ngân hàng đã miễn nhiệm vị trí trưởng phòng với ông Quang và Phó giám đốc phòng giao dịch này; dừng phân công nhiệm vụ áp tải tiền với cán bộ chuyên trách và lái xe.

Liên quan vụ việc, cảnh sát đã tạm giữ hình sự ông Phú Minh Hòa (32 tuổi, nhân viên Agribank chi nhánh Mạc Thị Bưởi) với lý do tình nghi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. Hiện phòng PC46, công an TP.HCM xác định, ông Quang đã bỏ trốn cùng số tiền 17 tỷ đồng và cơ quan công an đang phối hợp cùng các cơ quan chức năng truy tìm.

Hai người ” tháp tùng” Trưởng phòng sẽ phải chịu trách nhiệm tới đâu?

Nếu chiếu theo quy định trong thông tư 01/2014/TT-NHNN của Ngân hàng nhà nước quy định về bảo quản, vận chuyển tiền mặt, giấy tờ có giá (cụ thể tại các điều; 53 – Phối hợp bảo vệ trên tuyến đường vận chuyển, 54 – Tổ chức tiếp nhận, 55- Lực lượng tham gia vận chuyển và trách nhiệm của người áp tải, 56 – Trách nhiệm bảo vệ vận chuyển, 57 – Trách nhiệm của người điều khiển phương tiện… thì trách nhiệm khi để mất số tiền trên thuộc về rất nhiều cá nhân.

Luật sư Lê Quốc Đạt (Đoàn luật sư thành phố Hà Nội) cho rằng: Nếu cơ quan điều tra chứng minh được sự thống nhất ý chí giữa Trưởng phòng giao dịch với tổ trưởng tổ chuyển tiền, lái xe trong vụ việc này thì Trưởng phòng giao dịch phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản theo quy định tại điểm a khoản 4 Điều 139 BLHS 1999 sửa đổi bổ sung năm 2009 với tình tiết tăng nặng “lợi dụng chức vụ, quyền hạn để phạm tội” quy định tại điểm c khoản 1 Điều 48 BLHS; các cá nhân còn lại sẽ là đồng phạm trong tội trên.

Nếu theo các thông tin báo chí đã cung cấp thì tổ trưởng tổ chuyển tiền và lái xe đã có hành vi có dấu hiệu cấu thành tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng đến tài sản của nhà nước (Điều 144 BLHS).

Theo đó, chủ thể của tội này là người có chức vụ quyền hạn liên quan đến việc thực hiện nhiệm vụ. Ở đây, ông Hoà là tổ trưởng tổ áp giải tiền, có nhiệm vụ trực tiếp tham gia áp giải tiền từ chi nhánh về phòng giao dịch. Lái xe có trọng trách trong nhiệm vụ được giao (Quy định tại thông tư của ngân hàng nhà nước và văn bản cụ thể của ngân hàng Agribank).

Ông Hòa và lái xe đã có hành vi không thực hiện; thực hiện không đúng, không đủ, nhiệm vụ được giao. Và đối với tội danh quy định tại điều 144 BLHS thì hậu quả phải là dấu hiệu bắt buộc. Trong trường hợp này hậu quả là thất thoát 17 tỷ đồng của ngân hàng quốc doanh đã xảy ra. Truy cứu trách nhiệm trong tội danh này, thì lỗi được đề cập là lỗi vô ý. Ở đây, các cá nhân trên đã không thấy trước hậu quả sẽ mất số tiền mặc dù phải thấy trước và hoàn toàn có thể thấy trước. Đây là lỗi vô ý do cẩu thả của cá nhân ông Hòa.

Tuy nhiên, ở một chiều hướng khác, có ý kiến cho rằng: Tổ trưởng tổ chuyển tiền, lái xe trong vụ mất tiền là cấp dưới của ông Nguyễn Lê Kiều Quang (trưởng phòng giao dịch ngân hàng đã biến mất cùng 17 tỉ), các cá nhân trên chỉ thực hiện theo mệnh lệnh của sếp Quang… Vậy truy cứu trách nhiệm hình sự đối với họ thì có thể làm họ phục không?  Có oan đối với họ không? Họ chỉ là người làm công ăn lương, phải nghe lời sếp, tiền thì sếp ” ẵm” và biến mất, họ biết làm sao?

Luật sư Lê Quốc Đạt cho rằng: Vấn đề này, cơ quan điều tra phải có trách nhiệm làm rõ, mục đích ra lệnh đó. Theo tôi, trong nhiệm vụ vận chuyển tiền không có nhiệm vụ đổi tiền, vì vậy lệnh đó trái pháp luật. Điều này buộc tổ trưởng tổ chuyển tiền, bảo vệ phải nhận thức và biết. Khó có căn cứ để nói rằng họ không có tội vì nghe lệnh sếp trong trường hợp trên.

Các cá nhân khác như lãnh đạo chi nhánh Mạc Thị Bưởi – cấp trên của Phòng giao dịch Hòa Hưng không làm nhiệm vụ chuyển tiền trực tiếp sẽ không bị truy cứu TNHS theo điều 144 vì theo quy định thì người nào có trách nhiệm trực tiếp… thì mới bị tội trên. Họ chỉ có thể chịu trách nhiệm hành chính và kỉ luật của ngân hàng.

Minh Hải – Bùi Huyền

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *