Trump-Clinton tranh luận “An ninh của nước Mỹ”

“An ninh nước Mỹ” là nội dung cuối của cuộc tranh luận đầu tiên giữa Donald Trump và Hillary Clinton.

Lester Holt: Phần tiếp theo có tên là “Bảo vệ nước Mỹ”. Ta sẽ bắt đầu với một cuộc chiến tranh thế kỷ 21 đang diễn ra hàng ngày trên đất nước. Cơ quan của chúng ta bị tin tặc tấn công, và bí mật quốc gia bị đánh cắp. Vậy câu hỏi của tôi là, ai là chủ mưu? Và chúng ta sẽ chiến đấu như thế nào?

Ngoại trưởng Clinton, mời bà trả lời.

Clinton: Tôi cho rằng an ninh mạng, chiến tranh trên mạng sẽ là một trong những thử thách lớn nhất mà vị tổng thống kế tiếp sẽ phải đối mặt, vì rõ ràng hiện tại chúng ta đang phải đối đầu hai loại kẻ thù. Có những nhóm tin tặc độc lập, hoạt động chỉ vì mục đích thương mại hoặc cố lấy cắp thông tin mà chúng có thể bán lấy tiền.

Thế nhưng, số lượng cuộc tấn công tin tặc đến từ quốc gia hoặc cơ quan nhà nước ngày càng nhiều.

Vụ gần nhất và gây nhức nhối nhất đến từ Nga. Không nghi ngờ gì nữa, Nga đã sử dụng tin tặc tấn công vào mọi loại tổ chức trong nước Mỹ, và tôi rất lo ngại về điều này. Tôi biết Donald luôn dành những lời có cánh cho Vladimir Putin, nhưng Putin đang chơi trò rất…(tranh cãi qua lại) … khó khăn và lâu dài.

Một việc ông ta đã làm chính là cho phép tin tặc xâm nhập dữ liệu chính phủ, tấn công các tập tin cá nhân, tấn công Ủy ban đảng Dân chủ Quốc gia (DNC). Và gần đây chúng ta đã nắm được, anh biết đấy, rằng đây là một trong những phương thức mà họ tin dùng để gây hỗn loạn và khai thác thông tin.

Chúng ta cần làm thật rõ – dù có là Nga, Trung Quốc, Iran hay bất kỳ nước nào – rằng nước Mỹ có khả năng mạnh hơn rất nhiều. Và chúng ta sẽ không ngồi yên nhìn các cơ quan mang danh nhà nước đi khai thác thông tin của chúng ta, dù là ngành công hay tư nhân.

Và chúng ta sẽ làm rõ rằng ta không muốn dùng đến những công cụ mà ta có. Chúng ta không muốn tham gia chiến tranh kiểu mới. Nhưng chúng ta sẽ bảo vệ người dân Mỹ.

Và người Nga cần hiểu được điều đó. Tôi cho rằng họ vẫn coi điều đó như một kiểu thăm dò, xem chúng ta đi xa đến đâu, hành động những gì.

Đó là lý do tại sao tôi – tôi đã sốc đến thế khi Donald công khai mời Putin tấn công tin tặc vào người Mỹ. Điều đó không chấp nhận được. Đó là một trong những lý do tại sao 50 quan chức an ninh quốc gia đã làm việc trong bộ sậu đảng Cộng hòa…

(Holt: Hai phút của bà đã hết)

… đã nói rằng Donald không phù hợp làm tổng tư lệnh. Những bình luận như vậy dễ gây hoang mang cho những người hiểu được mối đe dọa chúng ta đang phải đối mặt.

Trump-Clinton tranh luận An ninh của nước Mỹ 
Trump-Clinton tranh luận An ninh của nước Mỹ

Holt: Ông Trump, ông có hai phút để trả lời cùng câu hỏi. Ai đứng sau âm mưu đó? Và chúng ta sẽ chiến đấu như thế nào?

Trump: Tôi muốn nói rằng tôi vừa được hỗ trợ – và tuần sau sẽ có nhiều hơn nữa – sẽ có hơn 200 đô đốc hải quân, nhiều người còn có mặt ở đây – những vị đô đốc và tướng quân đội đã ủng hộ tôi dẫn dắt đất nước này. Điều đó vừa xảy ra, và sẽ còn có nhiều người nữa. Và tôi rất tự hào.

Thêm vào đó, Tôi vừa được ICE (cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ) ủng hộ. Họ chưa từng ủng hộ bất kỳ ai về vấn đề di trú. Tôi mới chỉ vừa được ICE ủng hộ. Tôi vừa mới được ủng hộ — 16,500 nhân viên Tuần tra Biên giới.

Vậy nên khi Ngoại trưởng Clinton nói về vấn đề này, ý tôi là, tôi sẽ chọn các đô đốc và tướng lĩnh ngay tức khắc thay vì mấy vụ tấn công chính trị mà tôi thấy đã dẫn dắt nước ta một cách xuất sắc suốt 10 năm qua bằng kiến thức từ chúng.

Bởi vì, hãy nhìn vào mớ hỗn độn quanh chúng ta xem. Hãy nhìn vào mớ hỗn độn quanh chúng ta.

Về chuyện tin tặc, tôi đồng ý một phần với những gì Ngoại trưởng Clinton nói. Chúng ta nên ở vị trí tốt hơn tất cả mọi người, và có thể không. Tôi không nghĩ rằng có người biết chính Nga đã xâm nhập vào DNC.

Bà ấy nói Nga, Nga, Nga, nhưng tôi lại không – có thể đúng thật. Ý tôi là, có thể là Nga, nhưng cũng có thể là Trung Quốc. Cũng có thể là rất nhiều người khác. Cũng có thể là ai đó ngồi trên giường và nặng 400 pounds (181 kg), đúng không?

Trump: Bà không biết ai là người xâm nhập vào DNC.

Nhưng ta đã học được gì từ vụ DNC? Ta đã biết Bernie Sanders bị người của bà lợi dụng, đó là Debbie Wasserman Schultz. Xem có chuyện gì xảy ra với cô ta kìa. Nhưng Bernie Sanders cũng bị lợi dụng. Đó là điều chúng ta ta biết được.

Còn bây giờ, có phải là Nga, có phải Trung Quốc, có phải nước khác, chúng ta không biết, vì sự thật là, dưới quyền Tổng thống Obama chúng ta đã mất quyền kiểm soát những điều mà trước kia ta toàn quyền điều khiển.

Chúng ta mang Internet đến, chúng ta phát minh ra Internet, và tôi nghĩ Ngoại trưởng Clinton sẽ đồng ý với tôi, khi ta chứng kiến IS đang làm gì với Internet, chúng đang đánh bại chúng ta ngay trên sân nhà, bọn ISIS đó.

Nhưng tôi sẽ nói, chúng ta đang không làm điều ta cần làm. Nhưng điều đó đúng trong toàn bộ chính thể của ta. Có rất nhiều việc ta cần cải thiện, Lester ạ, và tin tặc chắc chắn là một phần trong số đó.

Clinton: Donald Trump ủng hộ chiến tranh ở Iraq

Holt: Ngoại trưởng Clinton?

Clinton: Tôi cho rằng có một số vấn đề cần được nhắc đến. Tôi đã đề ra một kế hoạch đánh bại ISIS. Kế hoạch có liên quan đến việc truy lùng chúng trên mạng.

Tôi nghĩ ta cần phối hợp sâu hơn với các công ty công nghệ để ngăn chặn ISIS và mạng lưới của chúng sử dụng Internet nhằm mục đích lôi kéo hoặc chỉ đường người dân nước ta và châu Âu và nơi khác.

Nhưng ta cũng phải gia tăng cường độ không kích ISIS và rồi ủng hộ đối tác Ả-rập và người Kurd để hoàn toàn xóa sổ ISIS ở Raqqa, chấm dứt lời tuyên bố của chúng rằng chúng là quốc vương Hồi giáo.

Ta đã có nhiều tiến bộ. Quân đội Mỹ đang trợ giúp ở Iraq. Và chúng tôi hy vọng sẽ đẩy được ISIS ra khỏi Iraq trong năm nay và, anh biết đấy, thật sự kìm kẹp được chúng ở Syria.

Nhưng ta cần thấu hiểu sự thật rằng bọn chúng có chiến binh nước ngoài tình nguyện đến với chúng, ngoại tệ, vũ khí ngoại, nên ta cần đặt mục tiêu này lên hàng đầu.Và tôi cũng sẽ làm mọi thứ có thể để tiêu diệt thủ lĩnh của chúng.

Tôi có tham gia nhiều nỗ lực tiêu diệt thủ lĩnh al-Qaeda khi còn đương chức Ngoại trưởng, bao gồm, dĩ nhiên rồi, việc tiêu diệt bin Laden.

Và tôi nghĩ chúng ta cần theo sát Baghdadi (thủ lĩnh IS-PV), lấy điều đó làm một trong các nguyên tắc tổ chức. Vì ta cần phải hạ gục ISIS, và ta cần làm tất cả mọi điều có thể để phá tan nỗ lực tuyên truyền của chúng trên mạng.

Holt: Bà nhắc đến ISIS, và chắc chắn ta nghĩ ISIS đang ở nơi xa xôi, nhưng có những người dân Mỹ đã bị kích động thực hiện hành vi khủng bố trên đất Mỹ, vụ việc gần đây nhất, tất nhiên, là vụ đánh bom vừa qua tại New York và New Jersey, vụ tấn công bằng dao trong trung tâm thương mại ở Minnesota, hồi năm ngoái, những vụ tấn công gây thương vong tại San Bernadino và Orlando.

Tôi sẽ hỏi hai vị câu này. Hãy nói cụ thể cách ông phòng tránh vụ tấn công có nguồn gốc trong nước như thế nào, thưa ông Trump?

Trump: Thứ nhất, tôi phải nói một điều, rất quan trọng. Ngoại trưởng Clinton đang nói về việc tiêu diệt ISIS. “Chúng ta sẽ hạ gục ISIS.”

Tổng thống Obama và Ngoại trưởng Clinton đã để lại một lỗ hổng theo cách họ rút khỏi Iraq, vì họ đã rời đi – ngay từ đầu đã không nên tham gia, nhưng một khi đã nhúng tay vào, cách họ rút tay ra là thảm họa. Và ISIS được thành lập.

Thế nên bà ấy nói về việc tiêu diệt bọn chúng. Bà ấy vốn nói từ lâu rồi. Bà ấy đã cố tiêu diệt bọn chúng từ lâu lắm rồi. Nhưng bọn chúng thậm chí sẽ không tồn tại nếu họ để vài toán quân cở lại Iraq, khoảng 10,000 hay hơn thế. Rồi bọn chúng sẽ chả tồn tại.

Hoặc là, như tôi vẫn nói đã lâu rồi, và tôi nghĩ bà cũng đồng ý, vì tôi đã từng nói với bà một lần, nếu ta lấy dầu – và nhẽ ra nên lấy luôn dầu – ISIS sẽ không hình thành, vì dầu mỏ là nguồn thu nhập chính của chúng. Và giờ chúng sở hữu dầu mỏ khắp thế giới, rất nhiều trữ lượng ở Libya, một thảm họa khác của bà.

 Cựu Tổng thống Bill Clinton và con gái Chelsea Clinton trong buổi tranh luận. (Ảnh: Reuters)

Cựu Tổng thống Bill Clinton và con gái Chelsea Clinton trong buổi tranh luận. (Ảnh: Reuters)

Holt: Ngoại trưởng Clinton?

Clinton: Tôi mong các kiểm chứng viên đang mở to âm lượng và làm việc thật chăm chỉ. Donald đã ủng hộ việc xâm lược Iraq.

Trump: Sai hoàn toàn.

Clinton: Điều này tuyệt đối đã được kiểm chứng lần này sang lần khác.

Trump: Sai lầm. Sai hoàn toàn.

Clinton: Ông ấy thực ra đã cổ vũ cho những hành động của chúng ta tại Libya và hối thúc việc xử tử Gadhafi, sau khi đã làm việc với ông ta một lần.

Clinton: Nhưng điều lớn hơn – và ông ấy luôn nói vậy – là George W. Bush đã chấp thuận thời gian lực lượng Mỹ sẽ rời Iraq, không phải Barack Obama.

Và cách duy nhất để lực lượng Mỹ ở lại Iraq là lời đồng ý của chính phủ Iraq ở thời điểm đó để bảo vệ lực lượng của ta, nhưng chính phủ Iran không đồng ý.

Nhưng hãy bàn đến câu anh vừa hỏi nhé Lester. Câu hỏi của anh là, chúng ta làm gì trong nước Mỹ, Đây là phần quan trọng nhất. Làm thế nào để phòng tránh bị tấn công? Làm thế nào để bảo vệ người dân?

Và tôi cho rằng chúng ta cần gia tăng tình báo, tìm kiếm mọi mảnh thông tin. Tôi đã rất tự hào vì tình trạng thực thi pháp luật tại New York, Minnesota, New Jersey. Anh biết đấy, họ phản hồi các vụ tấn công bởi Rahami rất nhanh chóng và chuyên nghiệp. Và ta sẽ tìm được thêm thông tin vì hắn vẫn còn sống, điều này có thể mang lại lợi ích tình báo.

Vậy nên ta cần làm mọi thứ trong khả năng để gom lấy tin tình báo từ châu Âu, từ Trung Đông. Điều đó có nghĩa ta cần làm việc chặt chẽ hơn với các đồng minh, và đó là điều Donald luôn bỏ qua.

Chúng ta làm việc với NATO, liên minh quân sự lâu đời nhất thế giới, nhằm hướng sự chú ý đến khủng bố. Ta làm việc với những người bạn ở Trung Đông, nơi mà, anh biết đấy, có rất nhiều nước Hồi giáo. Donald đã luôn luôn xúc phạm người Hồi giáo ở nước ngoài, trong nước, trong khi chúng ta cần phối hợp với các nước Hồi giáo và cộng đồng Hồi giáo tại Mỹ.

Họ đang ở tiền tuyến. Họ có thể cho ta thông tin không thể kiếm được ở nơi khác. Họ cần làm việc chặt chẽ với cơ quan hành pháp ở các cộng đồng này, chứ không để bị xa lánh và xua đuổi như vài lời lẽ của Donald ám chỉ.

Holt: Ông Trump…

Trump: Tôi cần phải đáp lại.

Trump: NATO đã lỗi thời

Holt: Mời ông trả lời.

Trump: Ngoại trưởng nói nhiều về việc phối hợp – chúng ta đã làm việc với bọn họ trong nhiều năm, để rồi ta có mớ bòng bong lớn chưa từng thấy. Bà nhìn vào Trung Đông mà xem, hoàn toàn lộn xộn. Phần lớn là nhờ bà.

Nhưng bà quan sát Trung Đông, bà bắt đầu thỏa thuận với Iran, lại là một điều hay khi ta có một đất nước sẵn sàng sụp đổ, ý tôi là, họ đã rất tồi tệ. Họ bị hàng loạt lệnh cấm vận kìm kẹp. Và hiện giờ, nếu cứ tiếp tục phát triển thì họ lại sắp trở thành một quốc gia quyền lực trong tương lai sớm thôi.

Nhưng khi bà quan sát NATO, tôi được phỏng vấn trong một chương trình lớn, ông nghĩ gì về NATO? Và bà phải hiểu, tôi là nhà doanh nhân. Tôi rất thành công. Nhưng tôi cũng hiểu chuyện. Và tôi nói, tôi sẽ kể cho bà. Tôi không nghĩ nhiều về NATO. Nhưng có hai điều.

Thứ nhất, 28 nước NATO, nhiều nước không đóng góp một cách công bằng. Thứ hai – và điều này khiến tôi khó chịu, vì ta cần phải đặt câu hỏi – ta đang bảo vệ họ, và họ ít ra cũng phải trả ơn chúng ta bằng các hiệp định và hợp đồng.

Và thứ hai, tôi nói, và rất gay gắt, NATO có thể đã lỗi thời, bởi vì – và tôi rất gay gắt về chuyện này, và tờ New York Times đã đưa tin rất chính xác, như vậy thật lòng là rất kỳ lạ với New York Times – nhưng tôi nói, họ không tập trung vào khủng bố. Và tôi đã rất gay gắt. Tôi đã nói đi nói lại nhiều lần.

Và khoảng 4 tháng trước, tôi đọc trên trang nhất tờ Wall Street Journal rằng NATO sắp thành lập một ban điều tra khủng bố rất lớn. Và tôi cho rằng điều đó rất tuyệt. Và tôi nghĩ ta nên – vì chúng ta chi trả khoảng 73% chi phí của NATO.

Rất nhiều tiền để bảo vệ người khác. Nhưng tôi hoàn toàn ủng hộ NATO. Nhưng tôi nói họ cũng cần tập trung vào khủng bố.

Và họ sẽ làm điều đó. Và thật sự — tin tôi đi – tôi chắc chắn sẽ chẳng nhận được lời cám ơn nào về chuyện đấy – phần lớn là nhờ những lời nói và lời chỉ trích NATO của tôi.

 Con trai ông Trump dự buổi tranh luận trực tiếp. (Ảnh: Reuters)

Con trai ông Trump dự buổi tranh luận trực tiếp. (Ảnh: Reuters)

Tôi nghĩ ta cần để NATO tham gia vụ Trung Đông với chúng ta, và cả những nước láng giềng nữa, và ta cần hạ gục ISIS hoàn toàn, và ta phải làm thật nhanh, từ khi ISIS hình thành nhờ lỗ hổng do Barack Obama và Clinton tạo ra.

Và tin tôi đi, bà là người ra lệnh rút quân. Không chỉ vậy, bà còn chỉ định cả ngày rút quân. Họ không tin nổi. Có thể họ ngồi xuống và nói, tôi không tin được. Họ nói…

Clinton: Lester, chúng ta đã nhắc đến…

Trump: Không, đợi đã.

Clinton: Chúng ta đã nhắc đến vấn đề này rồi.

Trump: Khi bọn chúng (ISIS) hình thành, khi bọn chúng ra đời, đây là điều nhẽ ra không bao giờ xảy ra. Nó đáng lẽ sẽ không xảy ra. Bây giờ, bà đang nói về việc tiêu diệt ISIS.

Nhưng bà đã ở đó, bà là Ngoại trưởng lúc nó còn sơ khai. Giờ nó đang ở hơn 30 nước trên thế giới. Và bà đòi tiêu diệt bọn chúng? Tôi không nghĩ thế.

Trump: Tôi không ủng hộ chiến tranh Iraq

Holt: Ông Trump, nhiều câu hỏi là lời đánh giá. Ông đã ủng hộ chiến tranh Iraq từ trước cuộc xâm lược. Điều gì khiến…

Trump: Tôi không ủng hộ chiến tranh Iraq.

Holt: Vào 2002…

Trump: Đó là thứ truyền thông vô nghĩa do bà ấy tuyên truyền, vì bà ấy – nói thật là, tôi nghĩ nhân vật giỏi nhất trong ban vận động của bà ấy là truyền thông.

Holt: Câu hỏi của tôi là, do ông ủng hộ…

Trump: Đợi một lát. Tôi phản đối chiến tranh Iraq. Nói để làm rõ với anh.

Holt: Lịch sử cho thấy điều ngược lại, nhưng tại sao – tại sao…

Trump: Chẳng có lịch sử gì cho thấy điều đó cả.

Holt: Tại sao – phán đoán của ông có…

Trump: Lịch sử cho thấy tôi đã đúng. Khi tôi trả lời phỏng vấn với Howard Stern, rất thận trọng, đó là lần đầu có người hỏi tôi thế, tôi đã nói, rất thận trọng, tôi không biết, có thể, ai biết được?

Vậy đấy. Rồi tôi có cuộc phỏng vấn với Neil Cavuto (bình luận viên của Fox Business Network-PV). Chúng tôi nói về tầm quan trọng lớn hơn của nền kinh tế.

Rồi tôi trò chuyện với Sean Hannity (người dẫn chương trình của Fox News-PV), mà ai cũng không chịu gọi cho Sean Hannity. Tôi có vô số cuộc nói chuyện với Sean Hannity ở đài Fox. Và Sean Hannity nói – và hôm trước anh ấy gọi cho tôi – và tôi nói với anh ấy về chuyện này – anh ấy nói tôi hoàn toàn phản đối chiến tranh, vì anh ấy ủng hộ cuộc chiến đó.

Holt: Tại sao nhận xét của ông lại tốt hơn…

Trump: Và khi anh ấy – phiền anh. Và đó là trước khi chiến tranh bắt đầu. Sean Hannity khẳng định rất mạnh mẽ với tôi và những người khác – anh ấy sẵn sàng chứng nhận, nhưng không ai muốn gọi cho anh ấy. Tôi phản đối chiến tranh. Anh ấy nói, tôi thường tranh cãi với anh ấy, vì Sean ủng hộ cuộc chiến.

Và tôi hiểu luồng ý kiến trái chiều kia, cũng hiểu, dù không nhiều, vì nhẽ ra chúng ta sẽ không có tư tưởng như vậy. Nhưng không có ai chịu liên lạc với Sean Hannity. Và rồi họ đăng bài lên báo lớn, thời gian ngắn sau khi cuộc chiến khai mào. Tôi nghĩ là năm 2004. Nhưng họ đăng báo nói rằng tôi hoàn toàn phản đối chiến tranh Iraq.

Và một trong số những người đồng hương của anh nói, anh biết đấy, dù trước hay là sau này, Trump chắc chắn — vì nếu anh đọc bài báo này, không còn nghi ngờ gì nữa. Nhưng nếu có ai đó – và tôi sẽ hỏi báo giới – nếu ai đó có thể liên lạc với Sean Hannity, chuyện này xảy ra trước khi chiến tranh bắt đầu.

Anh ấy và tôi vẫn thường tranh luận về cuộc chiến. Tôi nói, đó là điều khủng khiếp và ngu ngốc. Cuộc chiến sẽ phá vỡ tình trạng ổn định ở Trung Đông. Và điều đó trở thành sự thật rồi. Nó là một thảm họa.

(Xử lý ảnh: Mạnh Quân)
(Xử lý ảnh: Mạnh Quân)

Holt: Ý tôi nhắc đến lời nói của ông năm 2002, và câu hỏi của tôi là …

Trump: Không, không. Anh không nghe lời tôi vừa nói.

Holt: Tại sao nhận xét của ông – tại sao nhận xét của ông lại khác với nhận xét của bà Clinton?

Trump: Tôi có óc phán xét tốt hơn bà ấy. Không nghi ngờ gì chuyện đó. Tôi còn có tính cách tốt hơn bà ấy nữa, anh thấy không?

(Khán phòng cười)

Tôi có kế hoạch tốt hơn – bà ấy tiêu tốn – để tôi nói cho anh biết – bà ấy tiêu hàng trăm triệu đô la vào việc quảng cáo – anh biết không, họ đưa cả đại lộ Madison vào một căn phòng…

Tôi nghĩ yếu tố mạnh nhất của tôi, có thể là cho đến bây giờ, là tính cách của tôi. Tôi có tính cách của người chiến thắng. Tôi biết cách chiến thắng. Bà ấy không có…

Holt: Ngoại trưởng Clinton?

Trump: Đợi đã. Tại Liên hiệp Lao động và Đại hội các Tổ chức Hoa Kỳ (AFL-CIO) vừa rồi, phía sau màn hình xanh, tôi không biết bà nói chuyện với ai, Ngoại trưởng Clinton ạ, nhưng bà thật sự mất kiểm soát đó. Tôi nói, tính cách của ai đó có vấn đề.

Holt: Ngoại trưởng Clinton?

Clinton: Phù, OK.

(Khán phòng cười)

Trump: Không miêu tả đúng một chút nào. Đó không phải lời chính xác. Tôi chỉ muốn đưa ra quan điểm – và trả lời. Tôi đồng ý với bà ấy về 1 điều. Vấn đề lớn nhất của thế giới là trang bị hạt nhân, vũ khí hạt nhân, không phải sự nóng lên toàn cầu, như bà nghĩ và tổng thống – của bà nghĩ.

Hạt nhân là mối đe dọa lớn nhất. Nhìn danh sách, chúng ta bảo vệ Nhật Bản, ta bảo vệ Đức, ta bảo vệ Hàn Quốc, ta bảo vệ Ả-rập Sau-đi, ta bảo vệ nhiều nước. Họ không trả công cho ta. Nhưng nhẽ ra họ nên trả, vì chúng ta đang cung cấp rất nhiều dịch vụ và mất cả một gia tài.

Đó là lý do ta thua – chúng ta đang thua – chúng ta mất mọi thứ. Tôi nói, những người làm ra điều này – chúng ta mất tất cả mọi thứ. Tất cả những gì tôi nói, rất có thể nếu họ không trả một khoản hợp lý, bởi vì đây không phải 40 năm trước khi ta có khả năng làm những gì ta đang thực hiện.

Chúng ta không thể bảo vệ Nhật Bản, một gã khổng lồ bán hàng triệu chiếc oto cho chúng ta…

Holt: Chúng ta cần tiếp tục.

Trump: Đợi đã, nhưng điều đó rất quan trọng. Những gì tôi nói là, họ có thể phải tự bảo vệ mình hoặc họ phải giúp chúng ta. Đất nước đang nợ hơn 20 nghìn tỷ USD. Họ cần phải giúp chúng ta.

Về đe dọa hạt nhân đối với nước Mỹ

Holt: Cuối cùng…

Trump: Về vấn đề hạt nhân, tôi đồng ý. Đây là mối đe dọa lớn nhất với nước Mỹ.

Holt: Điều đó dẫn đến câu hỏi tiếp theo của tôi, khi ta bước vào phần cuối của chủ đề An ninh quốc gia. Về vũ khí hạt nhân, Tổng thống Obama được cho rằng đã xem xét thay đổi chính sách lâu năm về lần sử dụng đầu tiên. Các vị có ủng hộ chính sách hiện giờ không? Ông Trump, ông có hai phút để trình bày.

Trump: Tôi phải nói là, anh biết đấy, với những gì Ngoại trưởng Clinton vừa nói về hạt nhân và Nga, bà ấy tỏ ra rất ung dung trong cách bà ấy nói về các nước khác. Nhưng Nga vẫn luôn mở rộng – họ có khả năng mới hơn chúng ta. Chúng ta vẫn chưa cập nhật từ góc nhìn mới.

Tôi đã tìm hiểu tối hôm kia. Tôi thấy máy bay B-52, cũ đến nỗi cả cha và ông bạn đều có thể đã lái nó. Chúng ta không – chúng ta không theo kịp các nước khác. Tôi muốn tất cả mọi người chấm dứt điều đó, loại bỏ nó. Nhưng tôi sẽ không là người tiên phong đâu.

Tôi nghĩ là một khi khả năng hạt nhân xảy ra, thế là hết. Chúng ta phải có sự chuẩn bị. Tôi không loại bỏ được khả năng nào.

Vì anh nhìn vài nước, quan sát Triều Tiên, chúng ta chẳng làm gì ở đó cả. Trung Quốc có thể giải quyết vấn đề đó cho chúng ta. Trung Quốc nên đi sâu vào Triều Tiên. Trung Quốc rất quyền lực khi đặt cạnh Triều Tiên.

Và còn nữa, tôi thấy một nước mạnh là Iran, mà thỏa thuận bà đạt được với Iran là tồi tệ nhất từ trước đến giờ. Iran là một trong những đối tác lớn nhất của Triều Tiên. Iran có sức nặng với Triều Tiên.

Và khi họ thực hiện thỏa thuận tồi tệ đó với Iran, họ nên thêm vào điều khoản rằng Iran nên làm gì đó với Triều Tiên. Và họ cũng nên làm gì đó với Yemen và những nước khác nữa.

Và khi hỏi Ngoại trưởng Kerry, sao ông không làm thế? Sao ông không thêm cả những thứ khác vào thỏa thuận? Một trong những quà tặng miễn phí lớn nhất mọi thời đại, bao gồm 400 triệu USD tiền mặt.

Chưa ai từng chứng kiến điều này. Thật ra con số đó là sai. Thực tế là 1,7 tỷ USD tiền mặt, rõ ràng là dành cho các con tin. Rõ ràng trông như vậy mà.

Nên người ta tự hỏi, tại sao họ không làm thỏa thuận khác đi? Đây là một trong những thỏa thuận tồi nhất lịch sử. Thỏa thuận với Iran sẽ dẫn đến các vấn đề hạt nhân. Tất cả những gì họ cần làm là ngồi đợi 10 năm, chẳng làm gì nhiều.

Holt: Hai phút của ông đã hết.

Trump: Và họ sẽ vẫn nhận được hạt nhân thôi. Tôi đã gặp Bibi Netanyahu (thủ tướng Israel – PV) hôm trước rồi. Tin tôi đi, trông ông ấy không có vẻ gì là vui cả.

Bà Clinton trấn an đồng minh của Mỹ

Holt: Được rồi. Bà Clinton, bà có 2 phút.

Clinton: Để tôi bắt đầu bằng lời khẳng định rằng, ngôn ngữ rất quan trọng. Ngôn ngữ quan trọng khi anh ứng cử tổng thống. Và lại càng quan trọng khi bạn là tổng thống. Và tôi muốn làm an lòng các đồng minh của ta ở Nhật và Hàn Quốc và những nơi khác rằng, chúng ta có những hiệp định quốc phòng song phương và ta sẽ tôn trọng hiệp định ấy.

Ngôn ngữ của phía Mỹ cần rất chỉn chu. Và tôi biết cuộc vận động tranh cử này đã gây cho nhiều lãnh đạo khắp toàn cầu nhiều câu hỏi và lo lắng. Tôi đã nói chuyện với vài người trong số họ. Nhưng tôi muốn – thay mặt cá nhân tôi, và thay mặt phần đông người dân Mỹ, để nói rằng, anh biết đấy, ngôn ngữ của chúng ta rất ổn.

Việc nhìn lại tình hình toàn thế giới cũng rất quan trọng. Không còn nghi ngờ gì nữa, chúng ta cũng có nhiều vấn đề với Iran. Nhưng cá nhân tôi thà đối mặt với những vấn đề đó, mà chương trình hạt nhân đã được ngừng lại, thay vì phải đối mặt với cả hai thứ.

Và Donald chẳng bao giờ nói với anh ông ta sẽ làm gì. Ông ấy liệu có khơi mào chiến tranh? Ông ấy có đánh bom Iran không? Nếu ông ấy phê phán một thỏa thuận đã đạt được nhiều thành công trong việc giúp chúng ta sử dụng cơ sở vật chất của Iran mà chưa từng có tiền lệ, thì ông ấy cần phải nói cho chúng ta biết cách thay thế của ông ấy là gì.

Nhưng cũng giống kế hoạch đánh bại ISIS của ông ấy. Ông ấy nói có một kế hoạch bí mật, nhưng bí mật duy nhất là chẳng có kế hoạch gì cả.

Thế nên chúng ta cần bàn về những vấn đề này một cách chính xác hơn. Khán giả quanh thế giới theo dõi sát sao chiến dịch vận động bầu cử của chúng ta, cố gắng tìm thấy dấu hiệu về những gì ta sẽ làm. Họ có dựa vào chúng ta được không? Chúng ta có lãnh đạo thế giới bằng sức mạnh và làm theo giá trị của ta không?

Đó là điều tôi định làm. Tôi muốn trở thành người lãnh đạo đất nước mà người dân có thể dựa vào, cả ở đây và trên thế giới, đưa ra các quyết định mang đến hòa bình và thịnh vượng, nhưng cũng chống lại những kẻ đầu gấu, dù ở nước ngoài hay ở nước nhà.

Ta không thể để những kẻ cố gắng phá vỡ ổn định trên thế giới can thiệp với lợi ích và an ninh của Mỹ có được bất kỳ cơ hội nào.

Trump: Lester, tôi muốn nói một điều.

Holt: Thật nhanh, ông có 20 giây.

Trump: Tôi sẽ nói ngắn thôi. Nhưng tôi sẽ nói với anh là Hillary sẽ bảo anh lên trang web của bà ấy và đọc toàn bộ cách tiêu diệt ISIS, mục tiêu bà ấy sẽ đạt được nếu không có kế hoạch đấy, anh biết đấy, không có ngay từ đầu.

Bây giờ, càng ngày càng khó hạ gục chúng, vì chúng ở rất nhiều nơi, nhiều thành phố, nhiều quốc gia.

 (Xử lý ảnh: Mạnh Quân)

(Xử lý ảnh: Mạnh Quân)

Và đó là vấn đề lớn. Nhắc đến Nhật Bản, tôi muốn giúp đồng minh của chúng ta, nhưng ta đang mất hàng tỷ đô la. Chúng ta không thể làm cảnh sát của thế giới. Ta không thể bảo vệ mọi đất nước trên thế giới nếu họ không trả chúng ta khoản ta cần.

Và bà ấy không nói thế, vì bà ấy không có khả năng kinh doanh. Ta cần cái tâm. Ta cần rất nhiều thứ. Nhưng cũng cần có chút khả năng cơ bản. Và đáng tiếc thay, bà ấy không có điều đó.

Tất cả những gì bà ấy nói có thể đã được giải quyết trong 10 năm qua, khi bà ấy nắm nhiều quyền lực trong tay. Nhưng mọi thứ vẫn không được giải quyết. Và nếu bà ấy đắc cử, chúng sẽ không bao giờ được giải quyết.

Trump chê Clinton không có phong thái tổng thống

Holt: Ông Trump, năm nay Ngoại trưởng Clinton trở thành người phụ nữ đầu tiên được một đảng lớn chọn làm ứng viên Tổng thống. Đầu tháng 9, ông nói bà không có, tôi xin trích dẫn “phong thái tổng thống”. Bà ấy đang đứng ngay đây. Ý ông là gì khi nói vậy?

Trump: Bà ấy không có phong thái. Bà ấy không có sức bền bỉ. Tôi nói bà ấy không có sức bền. Và tôi không tin bà ấy có sức bền. Để trở thành Tổng thống đất nước này, anh cần sức bền khủng khiếp.

Holt: Nguyên văn là “Tôi chỉ không nghĩ bà ấy có phong thái tổng thống”.

Trump:

Anh phải có khả năng thương thuyết các thỏa thuận thương mại. Anh phải có khả năng thương thuyết, đúng vậy, với Nhật Bản, với Ả-rập Sau-đi.

Ý tôi là, anh có tưởng tượng được không, chúng ta đang bảo vệ Ả-rập Sau-đi? Họ có nhiều tiền như thế, chúng ta bảo vệ họ, rồi họ không trả tiền? Anh chỉ việc nói chuyện với người ta thôi. Đợi đã. Anh phải có khả năng làm rất nhiều việc, và tôi không tin rằng Hillary lại có sức bền.

Holt: Hãy để bà ấy trả lời.

Clinton: Ngay khi ông ấy bay đến 112 nước và thương thuyết một thỏa thuận hòa bình, ngừng bắn, thả tự do cho những người bất đồng chính kiến, mở ra nhiều cơ hội mới cho đất nước quanh thế giới, hoặc thậm chí là dành 11 tiếng đồng hồ trong một phiên điều trần trước hội đồng Quốc hội, lúc đấy hãy nói sức bền với tôi.

(Khán phòng vỗ tay)

Trump: Hillary có kinh nghiệm, nhưng là kinh nghiệm xấu. Chúng ta có nhiều thỏa thuận tồi tệ — nên bà ấy có kinh nghiệm, tôi đồng ý với điều đó.

(Khán phòng vỗ tay)

Nhưng đó là kinh nghiệm rất tệ. Dù là thỏa thuận Iran mà bà rất thích, mà chúng ta trả họ 150 tỷ USD, gần như không kể được tên một thỏa thuận tốt. Tôi đồng ý. Bà ấy có kinh nghiệm, nhưng là kinh nghiệm xấu. Và đất nước này không thể có thêm 4 năm với kiểu kinh nghiệm như thế được.

 (Xử lý ảnh: Mạnh Quân)

(Xử lý ảnh: Mạnh Quân)

Holt: Chúng ta – chúng ta đã đến câu hỏi cuối cùng.

(vỗ tay)

Clinton: Một điều nữa, Lester.

Holt: Rất nhanh thôi, vì chúng ta đã đến câu hỏi cuối cùng.

Clinton: Anh biết đấy, ông ấy cố chuyển vấn đề từ ngoại hình đến sức bền. Nhưng đây là một người đàn ông đã gọi phụ nữ là heo, lười biếng, và chó, và là người tuyên bố phụ nữ mang bầu gây bất tiện cho người chủ, người đã nói…

(Trump: Tôi chưa bao giờ nói thế.)

…phụ nữ không xứng đáng được trả lương bằng đàn ông trừ phi họ làm việc giỏi như đàn ông.

Trump: Tôi không hề nói thế.

Clinton: Và một trong những điều tệ nhất ông ấy nói là về một phụ nữ trong cuộc thi sắc đẹp. Ông ấy yêu các cuộc thi sắc đẹp, ủng hộ chúng và vây quanh chúng. Và ông ấy gọi người phụ nữ này là “Hoa hậu Heo.” Rồi ông ấy gọi cô là “Hoa hậu Giúp việc,” vì cô ấy gốc La-tinh. Donald, cô ấy có tên.

Trump: Bà tìm thấy chuyện này ở đâu? Bà tìm thấy chuyện này ở đâu?

Clinton: Tên cô ấy là Alicia Machado.

Trump: Bà tìm thấy chuyện này ở đâu?

Clinton: Và cô ấy đã trở thành một cư dân Mỹ, và ông cũng biết đấy…

(Trump: Ồ, thật vậy sao?)

Clinton: …cô ấy sẽ đi bỏ phiếu vào tháng 11 tới.

Trump: Tốt. Để tôi nói với bà…

(Khán phòng vỗ tay)

Holt: Ông Trump, chúng ta chỉ còn 10 giây và sẽ đến câu hỏi cuối cùng…3

Trump: Anh biết đấy, Hillary đang tấn công tôi bằng nhiều đoạn quảng cáo ghê gớm. Nhiều cái phục vụ mục đích giải trí. Một số cái – có người đã rất tàn nhẫn về tôi, Rosie O’Donnel, tôi đã nói những lời khó nghe với cô ấy, mà tôi nghĩ ai cũng đồng ý rằng cô ta xứng đáng phải nghe, và chẳng ai thấy thương hại cô ta.

Nhưng anh muốn nghe sự thật không? Tôi đang định nói rất khó nghe với Hillary, với gia đình bà ấy, và tôi tự nhủ rằng, “Mình không làm được. Điều đó không phù hợp. Điều đó không tốt.”

Nhưng bà ấy tiêu hàng trăm triệu đô la vào những quảng cáo nói xấu tôi, nhiều quảng cáo hoàn toàn sai sự thật. Và hình ảnh tôi bị khắc họa sai.

Và tôi nói với anh này, Lester: Làm vậy không được. Và tôi không đáng bị như vậy.

Nhưng dĩ nhiên việc bà ấy làm là không ra gì. Hàng trăm triệu đô la tiền quảng cáo. Và điều tốt duy nhất là, tôi xem các cuộc thăm dò hôm nay, và với số tiền đó, 200 triệu đô la bay mất, và tôi không thắng thì hòa, mà tôi gần như chẳng mất đồng nào.

(Khán phòng vỗ tay)

Trump và Clinton khẳng định sẽ ủng hộ kết quả bầu cử, kết thúc buổi tranh luận đầu tiên

Holt: Một trong hai vị sẽ không chiến thắng cuộc bầu cử này. Vậy câu hỏi cuối cùng của tôi đêm nay là, hai vị có sẵn sàng chấp nhận kết quả theo mong muốn của cử tri không? Ngoại trưởng Clinton?

Clinton: Tôi ủng hộ nền dân chủ của chúng ta. Và có lúc thắng, cũng có lúc thua. Nhưng tôi chắc chắn sẽ ủng hộ kết quả cuộc bầu cử này.

Và tôi biết Donald đang rất cố gắng gây hoài nghi, nhưng tôi mong cử tri hiểu rằng: Cuộc bầu cử này thật sự nằm trong tay các bạn. Các bạn, gia đình các bạn, đất nước và tương lai mới là trung tâm của cuộc bầu cử chứ không phải chúng tôi. Nên tôi mong các bạn hãy đi bỏ phiếu như thể tương lai các bạn phụ thuộc vào điều đó, bởi tôi tin là thật vậy.

Holt: Ông Trump, thật ngắn gọn, cùng câu hỏi. Ông có chấp nhận kết quả như là nguyện vọng cử tri không?

Trump: Tôi muốn nước Mỹ trở lại vĩ đại. Chúng ta là một đất nước có nhiều vấn đề. Ta đang mất việc. Người dân ùn ùn đổ vào đất nước.

Hôm vừa rồi, chúng ta trục xuất 800 người. Có thể họ ấn nhầm nút, hoặc tệ hơn, là tham nhũng, nhưng những người chúng ta trục xuất vì lý do tốt lại trở thành cư dân. Cuối cùng lại trở thành cư dân. Và có 800 người. Bây giờ có thể là 1800 người, và người ta cũng chẳng rõ.

Holt: Ông có chấp nhận kết quả bầu cử không?

Trump: Chuyện là thế này. Tôi muốn làm nước Mỹ vĩ đại trở lại. Tôi sẽ làm được. Tôi không tin Hillary sẽ làm được. Câu trả lời là, nếu bà ấy chiến thắng, tôi chắc chắn sẽ ủng hộ bà ấy.

(vỗ tay)

Holt: Được rồi. Vậy là chúng ta đã xong. Cuộc tranh luận đầy hứng khởi của chúng ta đã khép lại buổi tối hôm nay. Chúng ta đã đi qua nhiều chủ đề, mặc dù không phải tất cả, như tôi đã dự đoán.

Đêm tranh luận tiếp theo sẽ diễn ra vào 9/10 tại ĐH Washington ở ST. Louis và 19/10 tại ĐH Nevada, Las Vegas. Cuộc đối thoại sẽ tiếp tục.

Hãy nhớ. Cuộc tranh luận phó tổng thống sẽ diễn ra vào 4/10 tại ĐH Longwood ở Farmville, Virginia. Tôi gửi lời cám ơn đến Hillary Clinton và Donald Trump và ĐH Hofstra vì buổi tối hôm nay.

Chúc mọi người ngủ ngon./.

Theo Trí Thức Trẻ

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *