Tiếp theo loạt bài “Phòng bệnh ung thư và kiến nghị các giải pháp về chính sách pháp luật” (Bài 6): Kiến nghị hình sự hoá hành vi bán, sử dụng chất cấm tạo ra thực phẩm bẩn

(Pháp lý) – Như Pháp lý đã phản ánh và đăng tải, cũng như ý kiến của các chuyên gia y tế, chuyên gia môi trường đều chỉ ra 2 tác nhân nổi cộm làm số người mắc ung thư ở Việt Nam tăng chóng mặt, đó là vấn đề ô nhiễm môi trường và thực phẩm bẩn. Hành vi gây ô nhiễm môi trường hiện đã được hình sự hoá, được quy định bổ sung trong Dự thảo BLHS sửa đổi. Tuy nhiên còn một tác nhân gây ung thư vẫn hàng ngày, hàng giờ ám ảnh, đe doạ sức khoẻ người Việt, gia đình Việt, đó là thực phẩm bẩn. Thực phẩm bẩn tung hoành tràn lan đang là nỗi ám ảnh, nhưng những kẻ tạo ra thực phẩm bẩn thì lại chưa bị pháp luật “sờ gáy”.

>>Bài 1: Kẻ huỷ diệt sức khoẻ và tài chính mang tên “Ung thư”

>>:Bài 2: Những tác nhân cơ bản

>> Bài 3: Ám ảnh… ung thư Hòa Thành

> Bài 4: Vì sao hai tác nhân nổi cộm gây ung thư có “cơ hội” hoành hành?

>>Bài 5: Thực phẩm bẩn “tung hoành” – soi vấn đề dưới góc độ quản lý

Vừa qua, nhiều phương tiện truyền thông và Đại biểu QH đã lên tiếng về thực trạng này. Trước khi tạm khép lại loạt bài dài kỳ “Phòng bệnh ung thư và kiến nghị các giải pháp về chính sách pháp luật”, Pháp lý xin đăng tải những kiến nghị của các  Đại biểu Quốc hội, chuyên gia pháp luật về các giải pháp chính sách pháp luật, nhằm ngăn chặn “tội ác” mang tên thực phẩm bẩn  – một trong những tác nhân chính gây ung thư hiện nay.

Tội ác mang tên “thực phẩm bẩn”

Đã có hàng trăm, hàng ngàn thông tin liên quan đến thực phẩm bẩn được đăng tải trên các phương tiện truyền thông khiến không ít người phải rùng mình và nghĩ tại sao lại có thể độc ác đến thế: thịt heo bị tiêm chất tạo nạc, rau thì dư thuốc bảo vệ thực vật, sử dụng nhiều thuốc hóa học, trái cây thì ngâm hóa học thúc chín… Nếu như trước đây, căn bệnh như “ung thư” thường bị xem là ngẫu nhiên trời kêu ai nấy dạ thì giờ đây có thể nói là “hiển nhiên” khi hàng ngày chúng ta cứ phải nạp các chất độc từ thực phẩm bẩn vào người. Xã hội đã bức xúc thốt lên rằng những kẻ kinh doanh thực phẩm bẩn thực sự là những kẻ độc ác.

Theo Tổ chức Y tế thế giới khuyến cáo về một thảm họa sắp xảy ra với loài người khi tỉ lệ bệnh ung thư sẽ tăng đến 57% trong vòng 20 năm nữa. Trong khi đó, hiện tỷ lệ ung thư của Việt Nam được đánh giá là cao nhất thế giới mà nguyên nhân chính do thực phẩm bẩn gây ra. Điều đáng sợ hơn, vì lợi nhuận bán hàng mà nhiều kẻ vô lương tâm đã sử dụng hoá chất độc hại vào thực phẩm, đầu độc đồng loại.

Để con tôm tăng trọng lượng, tươi ngon thu hút người mua, người ta sẵn sàng bơm hoá chất, với suy nghĩ ấu trĩ “có tí hoá chất này chắc ăn không việc gì”. Hay đến mua chuối, để có thể nhanh có được những nải chuối chín đẹp mắt mà không mất thời gian ủ, người kinh doanh chỉ cần vài giọt thuốc thúc chín trái cây mua ở chợ . Không chỉ dừng lại ở tôm, hoa quả mà thịt lợn – một loạt thức ăn không thể thiếu cho bữa cơm hằng ngày cũng bị tẩm chất độc bởi các chất cấm gây ung thư. Có lẽ giờ đây, để bữa cơm gia đình đảm bảo an toàn “cơm lành, canh ngọt” ở Việt Nam giờ đã trở thành niềm mơ ước. Bởi vì, thực phẩm trên thị trường đâu đâu cũng thấy bẩn khiến người dân lo ngại. Có người đặt câu hỏi “không biết bữa cơm của các Bộ trưởng như thế nào? An toàn không?”.

Thực phẩm chứa chất độc hại – nỗi lo thường trực của người tiêu dùng
Thực phẩm chứa chất độc hại – nỗi lo thường trực của người tiêu dùng

Gặp cô Trần Thị Thuyên ở Mỗ Lao (Hà Đông) đang đi chợ, tôi hỏi cô nghĩ gì về vấn đề an toàn thực phẩm hiện nay. Tôi nhận được cái thở dài ngao ngán, cô chia sẻ: “Ra đến chợ tôi không biết ăn gì, vì thực phẩm đâu đâu cũng thấy bẩn chứa đầy hoá chất. Một lần khi đi mua bó rau muống ở chợ về, luộc lên ăn xong tôi mới thấy khiếp sợ. Vì khi chứng kiến nước canh rau còn sót lại một lúc sau đã chuyển thành màu xanh đen ngầu. Chưa hết, hôm tôi mua táo về, con tôi sơ ý đánh rơi một quả xuống gầm tủ, kết quả nửa tháng sau khi kê lại tủ mới phát hiện ra, nhưng quả táo đó vẫn tươi nguyên. Có lẽ như không chỉ có tôi mà rất nhiều người đang bị đầu độc bằng các loại hoá chất độc hại có trong miếng thịt, con tôm, quả táo mà chúng ta ăn hằng ngày”.

Ông Nguyễn Đình Hoè – Chủ tịch Công đoàn Viên chức tỉnh Lâm Đồng đề xuất cần đưa “tội đầu độc con người” vào Bộ luật Hình sự sửa đổi, nhằm ngăn chặn chất độc hại, chất cấm. Cụ thể: Người nào (cá nhân, doanh nghiệp) đưa các chất độc hại vào sản xuất, chế biến thức ăn, đồ uống phục vụ con người có khả năng gây nguy hại đến sức khỏe, tính mạng của con người thì bị xử lý hình sự, tùy theo mức độ hậu quả mà xử lý nặng nhẹ khác nhau; nếu chưa gây hậu quả (mắc bệnh, chết người) thì xử nhẹ, có hậu quả thì xử nặng.  Ngoài ra ông cũng đề xuất thêm một số tội danh như: Tội buôn bán hàng hóa, sản phẩm độc hại; Tội cấp phép, cho phép lưu thông trên thị trường các hàng hóa, sản phẩm không đảm bảo chất lượng; thiếu trách nhiệm trong kiểm tra, kiểm soát an toàn vệ sinh thực phẩm.

Anh Phạm Văn Bắc, công nhân của một khu công nghiệp Bắc Ninh cũng tỏ ra lo ngại khi được hỏi về vấn đề này, anh nói: “Các loại hoa quả ở đây hầu như đều nhập từ Trung Quốc có chứa chất bảo quản nên để được lâu. Còn thịt lợn ở đây, tôi không thể ăn nổi vì mùi hôi do chứa hooc môn tăng trưởng. Nghe đài báo nói nhiều về vấn đề này, tôi cũng thấy lo lắng”.

Cái thở dài của cô Thuyên, hay vẻ mặt lo ngại của anh Bắc cho thấy thực phẩm bẩn đã trở thành nỗi ám ảnh chung của cả xã hội. Hàng ngày, người dân phải đối mặt với hàng ngàn loại hoá chất độc hại không được kiểm định, hàng ngàn tấn thịt lợn chứa chất tạo nạc, hàng nghìn hoa quả chứa chất độc hại…Đó là những vị thuốc độc đầu độc giống nòi.

Vị thuốc độc ấy là gần 10 tấn xương thối lúc nhúc giòi làm bột nêm – gia vị chúng ta dùng hàng ngày, gần 130 tấn nội tạng đang trong quá trình phân hủy bốc mùi, đầy ruồi nhặng, 13 tấn lòng, bì lợn phân hủy, bốc mùi là để làm… vỏ xúc xích.  Hay hàng trăm tấn thịt lợn chứa chất tạo nạc, hàng trăm con gà, vịt quay để cả tháng… không thiu… Chưa hết, vị thuốc độc ấy còn được biến hoá khôn lường, chỉ cần một vài chiêu trò của kẻ vụ lợi là có thể đầu độc người tiêu dùng. Minh chứng, dùng chất cấm để biến thịt heo thành thịt bò; lòng lợn, tiết canh pha bằng nước thải, thịt bò cũng được làm mềm bằng chất tẩy bồn cầu. Các loại thịt không rõ nguồn gốc, những kẻ táng tận lương tâm đã hô biến thành những đặc sản thịt thú rừng, thịt bò khô làm từ phổi heo và hóa chất, …

Thực phẩm bẩn không chỉ là vị thuốc độc mà sức nguy hiểm của nó được so sánh như “ma tuý” ngấm dần, tàn phá sức khỏe con người, gây ra các bệnh về đường tiêu hoá, nặng hơn là ung thư. Nó thực sự là kẻ giết người không dao, là tội ác khiến cả xã hội bức xúc. Thế nhưng, những kẻ gây ra tội ác ấy vẫn lọt lưới pháp luật.

Pháp luật hình sự còn bỏ sót hành vi “tội ác” của những kẻ tạo ra thực phẩm bẩn

Chưa khi nào vấn đề an toàn thực phẩm lại nổi cộm như hiện nay. Hành vi tạo ra thực phẩn bẩn đã trở thành “tội ác” đe doạ sức khoẻ người tiêu dùng. Bằng chứng,  ở nước ta có 150.000 ca ung thư mỗi năm có một phần lớn nguyên nhân do thực phẩm bẩn, con số này vừa được Bộ Y tế và Hội Ung thư Việt Nam công bố tại Hội thảo quốc gia phòng chống ung thư lần thứ 17. Vậy mà tội ác này vẫn nhởn nhơ ngoài vòng pháp luật vì chưa có chế tài nào đủ mạnh để ngăn chặn.

Thực phẩm bẩn đã được ví như ma tuý nhưng có điều nó huỷ diệt âm thầm, khó nhận diện. Tuy nhiên khi đã được xem như ma tuý “ngầm” rồi, sao chế tài đối với kẻ gây ra tội ác này lại chưa đặt ra. Mọi người đều biết, chỉ cần giữ một mẫu ma tuý trên người hoặc sản xuất một vài gam ma tuý là bị rơi vào vòng pháp luật và bị xử lý hình sự. Vậy mà, hàng trăm tấn thịt chứa chất cấm, hàng ngàn loại hoá chất độc hại phục vụ tạo nên thực phẩm bẩn lại chỉ xử lý nhẹ hều, xử phạt hành chính. Để rồi nhiều kẻ vô lương tâm vẫn hàng ngày vì lợi nhuận kinh doanh mà sử dụng hoá chất đầu độc người dân mình.

Hầu hết tất cả các vụ việc từ trước đến nay liên quan đến thực phẩm bẩn mới dừng lại ở mức phạt hành chính và thu giữ, tiêu huỷ tang phẩm theo Nghị định 178 – Quy định xử phạt hành chính về an toàn thực phẩm. Theo Nghị định này thì mức phạt cao nhất cho hành vi vi phạm về an toàn thực phẩm là 200 triệu đồng. Vụ việc điển hình gần đây nhất là việc Thanh tra Bộ NN&PTNT vừa ra quyết định xử phạt 2 công ty vì đã sử dụng chất cấm (salbutamol) trong sản xuất thức ăn chăn nuôi. Theo đó, Thanh tra Bộ NN&PTNT xử phạt Công ty cổ phần thương mại sản xuất Bắc Âu Mỹ (P.Tân Tiến, TP.Biên Hòa, Đồng Nai) 470 triệu đồng và Công ty TNHH thuốc thú y – thủy sản Cường Phát (xã Bắc Sơn, H.Trảng Bom, Đồng Nai) 340 triệu đồng vì đã sử dụng chất cấm (salbutamol) trong sản xuất thức ăn chăn nuôi. Hai công ty này còn bị đình chỉ sản xuất trong thời gian một tháng và buộc thu hồi, tiêu hủy toàn bộ sản phẩm thức ăn chăn nuôi đã sản xuất, tiêu thụ trên thị trường.

Cũng liên quan đến sử dụng chất cấm, tại TP.HCM, đoàn kiểm tra đã đề xuất lãnh đạo Chi cục Thú y TP xử phạt hành chính 7/8 trường hợp với tổng số tiền hơn 87 triệu đồng. Đồng thời yêu cầu chủ các cơ sở giết mổ lưu trữ các lô heo có kết quả xét nghiệm dương tính với chất cấm để các trạm thú y quận, huyện lấy mẫu xét nghiệm cho đến khi ra kết quả âm tính.

Thùng tim gà đã biến màu bị thu giữ tại chợ Trung Văn
Thùng tim gà đã biến màu bị thu giữ tại chợ Trung Văn

Tại Đồng Nai, theo Chi cục Thú ý tỉnh, nếu chủ các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ và trang trại chăn nuôi heo sử dụng chất tạo nạc sẽ bị phạt tiền theo Điều 36 Nghị định 119 ngày 9/10/2013 của Chính phủ (quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thú y, giống vật nuôi, thức ăn chăn nuôi). Theo đó, mức phạt tiền đối với hộ chăn nuôi nhỏ lẻ là từ 5 triệu đồng đến 10 triệu đồng; đối với trang trại là từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng.

Không riêng gì các vụ việc liên quan đến chất cấm bị xử phạt hành chính mà vụ việc buôn bán thực phẩm bẩn, hôi thối cũng nằm trong diện xử phạt nhẹ như vậy. Mới đây, tổ công tác Công an phường Trung Văn và Đội Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường, Công an quận Nam Từ Liêm phát hiện một xe tải do anh Lê Văn Toàn (SN 1987, ở tỉnh Vĩnh Phúc) cầm lái đang giao hàng cho các ki-ốt trong chợ Trung Văn, phường Trung Văn, quận Nam Từ Liêm. Trên xe có chứa 2 thùng hàng còn lại chứa toàn tim gà đông lạnh có trọng lượng 36,28kg đã quá hạn sử dụng, bốc mùi hôi thối.

Đại biểu Nguyễn Văn Cảnh – Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Định góp ý: Tại khoản 1 điều 316 về tội vi phạm quy định về vệ sinh an toàn thực phẩm có quy định người nào chế biến, cung cấp hoặc bán thực phẩm mà biết rõ là thực phẩm không bảo đảm quy chuẩn kỹ thuật, quy định về an toàn thực phẩm; sử dụng chất cấm, hóa chất, phụ gia, chất hỗ trợ chế biến ngoài danh mục được sử dụng hoặc không rõ nguồn gốc… thì bị phạt tiền từ 50 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm đối với các trường hợp quy định tại điểm a, b, c, d của khoản này. Việc quy định rõ phải thấy được tổn hại về sức khỏe thì mới xử lý hình sự sẽ rất khó trong việc phòng ng ừa các hành vi vi phạm trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Để bảo vệ sức khỏe người dân, tôi đề nghị bổ sung một điểm riêng trong khoản này, quy định người nào sử dụng chất cực độc, chất để lại hậu quả di truyền trong chế biến thực phẩm thì dù chưa có hậu quả rất nghiêm trọng xảy ra vẫn bị xử lý hình sự theo khoản 1 điều này.

Công an quận Nam Từ Liêm đã lập biên bản vi phạm hành chính, xử phạt 6,4 triệu đồng đối với Lê Văn Toàn về các lỗi không kiểm dịch liên huyện; phương tiện vận chuyển không đảm bảo; kinh doanh hàng hóa quá hạn sử dụng đồng thời yêu cầu kiểm dịch lại đối với 44 thùng hàng đông lạnh, tịch thu, tiêu hủy 2 thùng tim gà theo đúng quy định.

6,4 triệu đồng cũng là số tiền mà Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Bình Dương phạt ông Vũ Xuân Tiến – chủ cơ sở kinh doanh chuối tại phường Thuận Giao, tỉnh Bình Dương, với hành vi dùng thuốc diệt cỏ CO 2,4D ngâm 200kg chuối.

Thịt chứa chất cấm, chuối ngâm thuốc diệt cỏ, tôm cũng bơm hoá chất để sinh lời. Một loạt vụ việc liên quan đến tôm bơm hoá chất đã được phanh phui xử phạt hành chính và tiêu huỷ. Cụ thể: ngày 13/8, tin nhanh từ Đại tá Nguyễn Thành Luân, Trưởng phòng Cảnh sát Môi trường Công an Thừa Thiên – Huế cho biết, đơn vị này đang đề xuất Chủ tịch UBND tỉnh ra quyết định xử phạt đối với 2 cơ sở kinh doanh thủy sản Thân Huệ và Hồng Dung, mỗi cơ sở 85 triệu đồng về hành vi bơm tạp chất vào tôm sú.

Chỉ mới 6 tháng đầu năm 2015, lực lượng Quản lý thị trường cả nước đã kiểm tra phát hiện, xử lý 55.234 vụ vi phạm hàng giả hàng nhái, hàng kém chất lượng, trong đó có thực phẩm bẩn. Riêng Hà Nội và TP.HCM là 2 địa phương có số vụ vận chuyển, buôn bán thực phẩm bẩn bị phát hiện nhiều. Cụ thể, Chi cục QLTT Hà Nội xử lý 753 vụ vi phạm về an toàn thực phẩm, phạt hành chính 4,29 tỷ đồng, trị giá hàng hóa tiêu hủy 7,3 tỷ đồng. Chi cục QLTT TP. Hồ Chí Minh thu giữ 519.515 đơn vị sản phẩm, 2.006 tấn thực phẩm các loại.

Có thể thấy rằng nếu những kẻ tạo ta thực phẩm bẩn chỉ dừng lại ở mức bị xử phạt hành chính thì con số vi phạm sẽ còn tiếp tục tăng đến mức khủng khiếp. Vì số tiền phạt không thấm vào đâu so với lợi nhuận họ kiếm được. Nếu chế tài pháp luật không đủ mạnh thì sẽ không bao giờ răn đe được lòng tham của họ. Để bữa cơm “sạch” theo đúng nghĩa, để người dân Việt hết hoang mang, lo sợ về cái bỏ vào miệng, để không chết sớm thì pháp luật phải trừng trị “tội ác” này.

Kiến nghị xử lý hình sự  hành vi bán, sử dụng chất cấm tạo ra thực phẩm bẩn

Trước tình trạng thực phẩm bẩn “lộng hành” trên thị trường, đã có nhiều ý kiến cho rằng cần một chế tài xử lý nghiêm hành vi đầu độc này. Đặc biệt là thay xử lý hành chính nhẹ hều bằng xử lý hình sự để có thể ngăn ngừa được tội ác. Vấn đề này cũng là tâm điểm được các Đại biểu cho ý kiến tại kỳ họp Quốc hội vừa diễn ra. Bộ trưởng Cao Đức Phát nêu quan điểm: cần coi chất cấm trong chăn nuôi như ma tuý, sử dụng chất cấm là tội ác. Trong thời gian tới, để ngăn chặn chất độc hại, chất cấm tấn công thị trường thực phẩm Bộ NN&PTNT sẽ phối hợp với Bộ Công an sẽ kiên quyết tìm ra các đối tượng, đường dây mua bán, sử dụng chất cấm trong chăn nuôi và thực phẩm, đồng thời đề nghị Quốc hội bổ sung hành vi sử dụng chất cấm là một tội ác cần phải truy tố theo luật hình sự.

Đại biểu Đinh Thị Phương Khanh, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Long An phát biểu tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIII
Đại biểu Đinh Thị Phương Khanh, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Long An phát biểu tại kỳ họp thứ 10 Quốc hội khóa XIII

Bà Đinh Thị Phương Khanh, đại biểu Quốc hội, Phó Giám đốc Sở NN&PTNT tỉnh Long An, cũng đề xuất bổ sung quy định về chất cấm trong chăn nuôi và thực phẩm vào Bộ luật Hình sự (sửa đổi). Theo bà Khanh, phải xem hành vi này là tội ác, phải xử lý hình sự mới răn đe được. Bởi lẽ, tác hại đối với người tiêu dùng đã thấy rõ, đây là tội ác giết người từ từ, hàng loạt. Bất cập nhất là chúng ta chưa quy định tỷ lệ chất cấm khi phát hiện tổn hại, đến đâu là ngưỡng cho phép? Không thể để xảy ra ngộ độc mới xử lý (vì chất độc tích tụ mỗi ngày), không thể chờ người chết rồi mới truy xuất lại nguồn gốc thực phẩm – vì biết ăn cái gì, ăn như thế nào để xử lý vi phạm ?

Ông Hoàng Thanh Vân, Cục trưởng Chăn nuôi cũng nhận định: Các trường hợp có hành vi làm ảnh hưởng đến sức khỏe, thân thể của con người cần xử lý hình sự.

Không chỉ riêng Bộ NN&PTNT lên tiếng mà Bộ Công an cũng sẽ phối hợp để ngăn ngừa hành vi buôn bán, sử dụng trái phép các chất độc hại, chất cấm, thực hiện “đánh chất cấm như đánh ma tuý”. Đại tá Trần Trọng Bình, Phó cục trưởng Cục Cảnh sát Phòng chống tội phạm về môi trường (Bộ Công an) cho rằng: Để khắc phục bất cập này, không thể căn cứ yếu tố cấu thành hậu quả khi quy định tội về sử dụng chất cấm trong thực phẩm mà phải áp dụng yếu tố cấu thành hình thức, chỉ cần có hành vi đưa hoặc sử dụng chất cấm vào thực phẩm, thức ăn chăn nuôi là bị truy tố về hình sự.

Luật sư Nguyễn Anh Tuấn – Đoàn Luật sư Hà Nội đề xuất nhiều biện pháp mạnh để xử lý kẻ tạo ra thực phẩm bẩn
Luật sư Nguyễn Anh Tuấn – Đoàn Luật sư Hà Nội đề xuất nhiều biện pháp mạnh để xử lý kẻ tạo ra thực phẩm bẩn

Trao đổi với PV, Luật sư Nguyễn Anh Tuấn – Đoàn Luật sư Hà Nội đã đưa ra đề xuất thiết thực: Thứ nhất, hiện nay đã có Nghị định số 178/2013/NĐ-CP xử phạt hành chính về vệ sinh an toàn thực phẩm, tuy nhiên đối với các cửa hàng bán hóa chất độc hại, cở sở kinh doanh thực phẩm bẩn hiện nay, biện pháp xử lý hành chính chưa đủ răn đe thì việc xử lý hình sự đối với các trường hợp này là hết sức cần thiết. Bởi việc bán hóa chất độc hại, cũng như tạo ra thực phẩm không đảm bảo an toàn vệ sinh là hành vi vô cùng nguy hiểm cho xã hội, nó có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, tính mạng của rất nhiều người hoặc gây ảnh hưởng lớn đến môi trường sống. Thứ hai, nhà nước cần sớm ban hành ngay danh mục chất cấm không được phép đưa vào thực phẩm, thức ăn chăn nuôi, nếu đưa vào mà những hành vi sử dụng chất cấm vẫn tiếp diễn thì cần xử lý hình sự.

Quan tâm đến vấn đề thực phẩm bẩn (đặc biệt là chất cấm), PGS.TS Phùng Trung Tập – Giảng viên Khoa luật Dân sự, Trường Đại học Luật Hà Nội đề xuất các giải pháp nhằm ngăn chặn tội ác này: Ở Việt Nam cần phải sớm xác định rõ cơ quan chịu trách nhiệm trước lợi ích của người tiêu dùng và trước Nhà nước. Theo tôi, cơ quan quản lý thị trường phải là cơ quan chịu trách nhiệm chính. Vì sản phẩm từ nhà sản xuất đến nhà phân phối và người tiêu dùng là một chuỗi của quá trình sản xuất- tiêu dùng, mà thị trường là mắt xích cuối cùng của quá trình đó. Xác định được mắt xích cuối cùng sẽ truy ngược lại các mắt xích trước đó. Theo đó, trách nhiệm thuộc về ai sẽ được xác định một cách chính xác.  Bên cạnh đó, nghĩa vụ kiểm soát của cơ quan thanh tra đối với các loại thực phẩm chứa chất độc hại không phải nằm trên câu chữ của các văn bản pháp luật mà là những hành động cụ thể, là tinh thần trách nhiệm. Theo tôi, nếu có danh mục các chất cấm lưu thông dân sự và các chất này không được dùng vào bảo quản thực phẩm, pha trộn vào thức ăn chăn nuôi gia súc mà cá nhân hay tổ chức vẫn sử dụng vào các mục đích trên gây thiệt hại cho người tiêu dùng thì phải chịu các chế tài như: Bị phạt vi phạm hành chính; bị đình chỉ kinh doanh nói chung có kỳ hạn hoặc vĩnh viễn, phải bồi thường toàn bộ thiệt hại cho người bị thiệt hại và nếu gây ra hậu quả nghiêm trọng thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Luật sư Phạm Xuân Chiến – Công ty Luật Gia Phạm cũng là một trong số các chuyên gia pháp luật lưu tâm đến vấn đề này. Ông Chiến không ngần ngại chia sẻ những đề xuất riêng của mình: Thứ nhất, hiện nay các cơ sở, cửa hàng buôn bán vẫn bất chấp luật pháp để kinh doanh các mặt hàng này. Vì nó mang lại lợi nhuận quá lớn cho họ đến nỗi họ sẵn sàng chịu các khoản tiền phạt nếu bị xử phạt vi phạm hành chính. Để ngăn chặn điều này, chúng ta nên quy định một ranh giới về tiền phạt, theo đó ranh giới này có thể giúp chúng ta lựa chọn giữa việc xử lý vi phạm hành chính hay xử lý hình sự. Thứ hai, các cơ quan và bộ ngành liên quan cũng cần sớm cập nhật thêm các chất độc hại vào danh mục cấm kinh doanh, sản xuất để từ đó các cơ quan hữu quan khác nhau có thể dễ dàng hơn trong việc xử lý các cơ sở, cửa hàng hay những cá nhân có hành vi buôn bán các loại hóa chất độc hại gây nguy hiểm cho người dân như thế này. Thứ ba, Nhà nước cần có đội ngũ nhân lực có tinh thần trách nhiệm cao trong thanh tra, kiểm tra cũng như có các phương tiện cần thiết để tiến hành thanh tra, kiểm tra.

Qua những đề xuất kiến nghị các đại biểu quốc hội cũng như chuyên gia pháp lý có thể thấy để ngăn chặn được tội ác do những cá nhân tạo ra thực phẩm bẩn thì chỉ có thể sử dụng “cây gậy” pháp luật hình sự. Những kẻ gây ô nhiễm môi trường, nguồn nước, tới đây sẽ bị chế tài nghiêm khắc xử lý hình sự. Vậy nên không có lý do nào mà “tội ác” của những kẻ tạo ra thực phẩm bẩn lại lọt lưới pháp luật. Mong rằng các chính sách pháp luật bổ sung tới đây có thể là điểm tựa vững chắc để xã hội và người dân có thể phòng được bệnh ung thư – nỗi ám ảnh của nhân loại.

 Lê Liên

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *