Cuộc chiến chống tham nhũng năm 2014 trên khắp các châu lục

(Phap ly) – Vừa qua, Tổ chức Minh bạch quốc tế (TI) đã công bố bảng xếp hạng “Chỉ số nhận thức tham nhũng năm 2014″ viết tắt là CPI của 175 quốc gia tại khắp các châu lục. Một số quốc gia Châu Âu có chỉ số nhận thức tham nhũng cao, các khu vực đang phát triển ở Châu Á có chỉ số nhận thức tham nhũng về cơ bản là thấp… Kết quả đó phần nào phản ánh thực tế chống tham nhũng trên các châu lục mà chúng tôi điểm lại sau đây.

Châu Âu: Mở nhiều đợt truy quét tham nhũng…

Chỉ số nhận thức tham nhũng năm 2014 tại một số nước Châu Âu cho thấy tình hình tham nhũng chỉ diễn ra tại các nước khác nhau. Một số nước tham nhũng vặt diễn ra trong ngành cảnh sát, một số nước tham nhũng trong lĩnh vực công và hoạt động điều tra tham nhũng xảy ra với lãnh đạo đã về hưu.

Tại Anh, tham nhũng vặt chủ yếu xảy ra trong lực lượng cảnh sát. Theo một báo cáo của Bộ Nội vụ Anh, có tới 2000 cảnh sát nước này bị tình nghi dính líu tới tham nhũng. Có gần 100 cảnh sát Anh bị đình chỉ công tác mỗi năm vì cáo buộc tham nhũng. Trước tình trạng này, Cảnh sát anh đề xuất sẽ xuất bản một số bộ quy tắc yêu cầu bắt buộc với cảnh sát để hạn chế tham nhũng. Tiến hành đuổi việc, kỉ luật để cảnh báo.

  Ông Bob McDonnel

Ông Bob McDonnel

Tại Nga, có một số vụ án tham nhũng trong chính trị từng được phát hiện và đưa ra xét xử.  Ông Konstantin Shirshov thuộc Đảng Cộng sản Liên bang Nga bị bắt trước cuộc bầu cử vào Duma Quốc gia năm 2011, khi đang nhận số tiền lót tay lên đến 7,5 triệu euro của một doanh nhân ngoại ô Mát-xcơ-va để “thỏa thuận” về chiếc ghế đại biểu nhân dân trong Hạ viện, Hạ nghị sĩ này bị kết án 5 năm tù giam vì âm mưu đầu cơ ghế nghị sĩ. Tiếp đó, ông Yury Lastochkin, Thị trưởng thành phố Rybinsk bị Cơ quan Điều tra của Bộ Nội vụ Nga cáo buộc đã nhận hối lộ số tiền 2 triệu rúp (khoảng 63.000 USD) của giám đốc một công ty trong thành phố này với những lời hứa sẽ tạo điều kiện cho ông này một công việc trong bộ máy chính quyền địa phương. Theo luật ở Nga, ông Lastochkin có thể phải đối mặt với án tù 15 năm và phải nộp phạt số tiền lên tới 140 triệu rúp (khoảng 4,4 triệu USD).

Tại Pháp, cựu Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy rơi vào một vụ bê bối tham nhũng khi ông Jean-Francois Copé phải từ chức Chủ tịch Đảng UMP vì những hóa đơn giả trị giá hàng triệu euro. Sau khi bị thẩm vấn 15 giờ, nguyên thủ Pháp bị bắt giam. Các công tố viên Pháp cho biết cựu Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy bị cáo buộc phạm các tội tham nhũng và sử dụng ảnh hưởng của mình để tư lợi trong một cuộc điều tra hình sự. Ông Sarkozy bị nghi ngờ là đã cố tình dùng ảnh hưởng của mình để tiếp cận hồ sơ liên quan đến vụ điều tra về việc ông bị cáo buộc nhận tiền từ cựu lãnh đạo Libya Gaddafi trong cuộc tranh cử năm 2007.

Tại Italya cũng có hàng loạt vụ tham nhũng của các quan chức trong chính quyền. Viện Công tố Thủ đô Rome của Italia đã mở cuộc điều tra liên quan đến tham nhũng và cấu kết với mafia trong các cấp chính quyền của thành phố này và vùng Lazio. Trong số 37 người bị điều tra vì tình nghi cấu kết với mafia, tham nhũng, cho vay nặng lãi, làm giả mạo các giấy tờ tài chính, rửa tiền có cựu Thị trưởng Rome Gianni Alemanno. Ngoài việc bắt giữ 28 người thuộc các đường dây mafia “thân quen” với chính quyền Rome và Lazio, cảnh sát tài chính Italia cũng thu giữ số tài sản trị giá hơn 200 triệu euro, bao gồm bất động sản và xe sang.

Năm 2014 tại Romania, tham nhũng khá nghiêm trọng do các quan chức cấp cao thực hiện diễn ra trong lĩnh vực đất đai, tư pháp… Bà Bica – Trưởng Công tố phụ trách điều tra khủng bố và tội phạm có tổ chức của nước này đã bị bắt giữ để điều tra cáo buộc tham nhũng liên quan đến một vụ mua bán bất động sản gây thất thoát hơn 60 triệu euro (75 triệu USD) tiền ngân sách. Cách đây không lâu, Cơ quan Bài trừ tham nhũng Quốc gia Romania cũng đã gửi kiến nghị lên Tổng thống Traian Basescu, chính thức yêu cầu bãi bỏ quy chế miễn truy cứu trách nhiệm hình sự đối với 9 vị cựu Bộ trưởng và nguyên Thủ tướng V. Ponta để truy tố theo các tội danh lạm quyền, tham nhũng và tẩy rửa tiền khi còn đương chức. .Ông Viorel Hrebenciuc, Phó Chủ tịch Hạ viện, một thành viên cao cấp Đảng Dân chủ xã hội cầm quyền của Romania đã từ chức khỏi Quốc hội, một ngày sau khi các công tố viên cho biết ông đang bị điều tra cáo buộc tham nhũng.

Đất nước Romania đã cam kết diệt trừ tham nhũng kể từ khi tham gia Liên minh châu Âu năm 2007 và Brussels giám sát tiến trình này rất chặt chẽ. Các số liệu thống kê chính thức cho thấy từ đầu năm đến nay, đã có hơn 1000 người bị kết tội tham nhũng và những tội danh liên quan khác tại Romania, bao gồm cả các nhân vật đã nghỉ hưu hay đương chức trong cơ quan Trung ương, Quốc hội, chính quyền địa phương, quan chức ngành tư pháp.

Tại Tây Ban Nha, đất nước này đã có đợt truy quét tham nhũng lớn nhất trong lịch sử. Cảnh sát Tây Ban Nha vừa tiến hành đợt truy quét tham nhũng lớn, bắt giữ 51 đối tượng trên toàn quốc, trong đó có nhiều chính khách cấp cao và quan chức trong chính quyền, bao gồm cả một số thành viên cấp cao trong đảng cầm quyền thậm chí trong cả hoàng gia. Với những cáo buộc như: rửa tiền, biển thủ và lợi dụng chức vụ quyền hạn. Francisco Granados, cựu Tổng thư ký đảng cầm quyền là nhân vật nổi tiếng nhất bị bắt đợt này. Ông có gần 2 tỷ đôla trong một ngân hàng Thụy Sỹ. Tham nhũng ở Tây Ban Nha tập trung chủ yếu ở khu vực Madrid, Leon, Murica và Valencia, liên quan đến các hợp đồng xây dựng của chính quyền địa phương. Ở đó có  sự thông đồng giữa giới chức, công chức địa phương với các nhà thầu, các công ty năng lượng, sự tham nhũng của những công ty lớn và bọn môi giới với những khoản tiền khổng lồ. Theo đó, Tòa án Quốc gia Tây Ban Nha đã buộc tội 26 chính trị gia thuộc đảng cầm quyền và lãnh đạo các doanh nghiệp lớn trong bê bối tham nhũng lớn nhất lịch sử. Trước đó, thẩm phán José Castro đã đề nghị truy tố công chúa Cristina de Borbón (chị gái của Quốc vương Tây Ban Nha) trong một vụ điều tra tham nhũng về tội gian lận thuế và rửa tiền. Ông cũng đề nghị truy tố 15 đối tượng khác trong đó có ông Iñaki Urdangarin, chồng của công chúa, cùng với các cáo buộc trên.

Châu Á: Tham nhũng lớn và phổ biến

Nhận xét chung về khu vực châu Á – Thái Bình Dương, CPI 2014 chỉ ra: Bất chấp rất nhiều tuyên bố và cam kết mạnh mẽ, cuộc chiến chống tham nhũng vẫn chưa chuyển biến. Hầu hết các nước trong khu vực này đều có điểm số thấp hơn trung bình.

Trong năm 2014, Trung Quốc có lẽ là cái tên nổi bật lên trong cuộc chiến chống tham nhũng. Kể từ khi lên nắm quyền lãnh đạo, Chủ tịch Tập Cận Bình đã coi chống tham nhũng là một vấn đề có ý nghĩa “sống còn” đối với Đảng Cộng sản Trung Quốc (CPC) và đất nước. Ông Tập nói rằng cốt lõi của cuộc đấu tranh chống tham nhũng là phải luôn luôn duy trì mối quan hệ chặt chẽ giữa  Đảng với nhân dân. Sau hơn 22 tháng được phát động hàng chục “con hổ” ở cấp bộ và cao hơn đã bị lật đổ. Trong đó, hai cái tên được người ta nhắc đến nhiều nhất là cựu ủy viên Bộ Chính trị Chu Vĩnh Khang và nguyên Phó Chủ tịch Quân ủy Trung ương Trung Quốc Từ Tài Hậu. Ngoài hai cái tên trên, kể từ khi Tổng Bí thư, Chủ tịch Tập Cận Bình lên nắm chính quyền và phát động chiến dịch chống tham nhũng, đã có hơn 74.000 cán bộ bị các cơ quan chống tham nhũng của Đảng Cộng sản Trung Quốc điều tra. Mặc dù năm qua, chính quyền Bắc Kinh đã mạnh tay điều tra các quan chức tham nhũng nhưng điểm đánh giá của nước này tuột 4 điểm từ 40 (năm 2013) xuống còn 36 (xếp thứ 100/175). Lý do chỉ số CPI của Trung Quốc thấp được giới phân tích cho rằng: Chiến dịch chống tham nhũng từ trên xuống tập trung chủ yếu vào việc trừng phạt hơn là sửa lỗi hệ thống. Hình phạt có thể tạo ra tác động về mặt ngắn hạn và tạo ra thiện cảm của người dân với lãnh đạo, nhưng lại kém hiệu quả nếu người chịu phạt nhận án vì lý do chính trị hơn là luật pháp.

Bà Alina Bica - Trưởng công tố phụ trách điều tra khủng bố là tội phạm có tổ chức ở Romania đã bị bắt để điều tra cáo buộc tham nhũng
Bà Alina Bica – Trưởng công tố phụ trách điều tra khủng bố là tội phạm có tổ chức ở Romania đã bị bắt để điều tra cáo buộc tham nhũng

Tại Indonesia, đất nước này đang tập trung đấu tranh với những cán bộ cấp cao với những cáo buộc tham nhũng khổng lồ.  Đầu 2014, nữ Tỉnh trưởng tỉnh Bantu – bà Ratu Atut Chosiyah đã bị bắt giữ vì cáo buộc nhận hối lộ và tống tiền. Đến đầu tháng 7, ông Akil Mochtar, cựu Chánh án Tòa án Hiến pháp của Indonesia cũng bị tuyên phạt án tù chung thân vì nhận hối lộ hơn 5 triệu USD. Cựu Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Indonesia mức án 10 năm tù giam vì tham nhũng liên quan đến gói cứu trợ 1,83 tỷ rupi (573 triệu USD) của ngân hàng Century. Cũng trong năm nay,  Ủy ban chống tham nhũng (KPK) của Indonesia đã phát lệnh điều tra đối với ông Jero Wacik – Bộ trưởng Năng lượng và Khai mỏ, Bộ trưởng Các vấn đề tôn giáo và Bộ trưởng Thể thao, Bộ trưởng Năng lượng và khoáng sản vì đã tham nhũng và lợi dụng chức vụ, quyền hạn, nhận tiền hối lộ thông qua người thân.
.
Tại Thái Lan, tham nhũng trong hệ thống chính trị cấp cao cũng đáng báo động. Theo báo cáo của Ủy ban chống tham nhũng khu vực công của chính phủ Thái Lan (PACC), Bộ Nội vụ nước này liên quan đến nhiều cáo buộc tham nhũng nhất, tiếp đó là lực lượng cảnh sát Hoàng gia và Bộ Giáo dục. Hồi giữa năm, Ủy ban Chống tham nhũng quốc gia Thái Lan (NACC) đã thành lập một Ủy ban điều tra tài sản của cựu Thủ tướng Yingluck cùng các quan chức là: 02 cựu Bộ trưởng Thương mại Niwattumrong Boonsongpaisan và Boonsong Teriyapirom; 02 cựu Thứ trưởng Thương mại Yanyong Phuangrach và Phum Sarapol vì liên quan tới chương trình trợ giá gạo.

Tại Nhật Bản, tham nhũng do một số quan chức nữ, lạm dụng quỹ chính trị đã bị phát hiện. Ngày 20/10, Bộ trưởng Thương mại và công nghiệp Nhật Bản Yuko Obuchi đã đệ đơn từ chức lên Thủ tướng Shinzo Abe sau khi bị cáo buộc lạm dụng quỹ chính trị. Bà Yuko Obuchi bị cáo buộc là đã dùng nguồn vốn từ các nhóm ủng hộ chính trị và các nguồn ðóng góp khác để làm đẹp và mua các mặt hàng khác không liên quan đến chính trị. Vài giờ sau khi bà Obuchi từ chức, nữ Bộ trưởng Tư pháp Midori Matsushima cũng từ chức vì những sai phạm về quỹ chính trị. Bà Matsushima bị cáo buộc đã phân phát những chiếc quạt sản xuất thủ công giá 75 xu Mỹ cho người dự một lễ hội mùa hè ở khu vực bầu cử số 14 của bà tại Tokyo.

Châu Mỹ: Một số lãnh đạo cấp cao tham nhũng đã bị xử lý nghiêm minh

Tại một số nước Châu Mỹ, tham nhũng bị phát hiện chủ yếu do các chức vụ “chóp bu” thực hiện. Ở Argentina, Phó Tổng thống Argentina, Amado Boudou đã bị cáo buộc lợi dụng chức vụ quyền hạn để giành quyền kiểm soát công ty in tiền của nước này, nhận hối lộ và hoạt động kinh doanh không phù hợp với chức vụ trong chính quyền. Nếu bị kết tội, ông Boudou có thể phải đối mặt với mức án 6 năm tù. Tại Panama, ngày 6/5/2014, một tòa án của El Salvador đã phát lệnh bắt giữ cựu Tổng thống Francisco Flores với cáo buộc biển thủ, tham nhũng và vi phạm pháp luật. Tháng 10, giới chức Panama đã phát lệnh quản thúc tại gia, đồng thời đình chỉ công tác đối với ông Alejandro Moncada, Thẩm phán Tòa án Công lý tối cao (CSJ) vì bị tình nghi tham nhũng, có hành vi rửa tiền và làm giàu bất chính.

Cựu Thủ tướng Bồ Đào Nha Socrates
Cựu Thủ tướng Bồ Đào Nha Socrates

Tại Mỹ đã phát hiện, bắt giữ nhiều vụ tham nhũng, hối lộ ở khu vực công. Đầu năm, cựu Thị trưởng New Orleans Ray Nagin – người đứng đầu thành phố trong cơn bão Katrina vừa bị cáo buộc vào tội danh tiến hành âm mưu tham nhũng đổi tiền và các chuyến đi nghỉ lấy các hợp đồng giúp xây dựng lại thành phố sau cơn bão. Tháng 3, Thượng nghị sĩ tiểu bang California, Ron Calderon (56 tuổi – Đảng Dân chủ) đã bị Tòa án ở Los Angeles truy tố về 24 tội danh khác nhau, bao gồm tội nhận hối lộ, gian lận, rửa tiền… Tháng 4, cơ quan điều tra liên bang Mỹ (FBI) đã bắt giữ Thị trưởng thành phố Charlotte, Patrick Cannon (Đảng Dân chủ) và một thành viên của Thượng viện tiểu bang California, khám xét văn phòng của một Nghị sỹ New York đang bị điều tra. Trước đó, nhiều nhân vật cấp cao trong bộ máy hành pháp, tư pháp đã bị truy tố, như cựu Thống đốc bang Virginia, Bob McDonnell (thuộc Đảng Cộng hòa) vì tội nhận hối lộ, lạm dụng chức vụ quyền hạn. Tháng 9, cựu Thống đốc bang Virginia của Mỹ, Bob McDonnell và vợ Maureen đã bị tòa án liên bang tuyên phạm tội nhận hối lộ và đối mặt với mức án đến 20 năm tù giam cho mỗi cáo buộc gian lận, thông đồng, nhận hối lộ.

Linh Phong (tổng hợp)

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *