Những nhân vật truyền cảm hứng tìm lẽ công bằng và công lý…

(Pháp lý) – Mỗi khi có một vụ việc vi phạm pháp luật nghiêm trọng xảy ra, không ít người thường đặt câu hỏi, liệu công lý có được thực thi? Rất nhiều vụ việc trong năm qua kết thúc “có hậu”. Nhưng có một thực tế, không ít vụ việc, để lẽ công bằng và công lý được thực thi thì những người trong cuộc, những người đấu tranh phanh phui vi phạm đã phải đương đầu với không ít khó khăn…

Bản năng người mẹ trên hành trình đi tìm công lý cho con

Năm 2014, anh ViJay gửi đơn tố cáo ông Nguyễn Khắc Thủy tại Công an phường Nguyễn An Ninh (TP Vũng Tàu) về hành vi dâm ô trẻ em do anh chứng kiến tận mắt. Tuy nhiên sau đó các cán bộ thụ lý vụ việc lại tổ chức hòa giải. Vào giữa năm 2016, khi phát hiện việc con mình bị dâm ô, chị T., mẹ bé T.N.T. (6 tuổi) đã tiếp tục làm đơn tố cáo ông Nguyễn Khắc Thuỷ. Hành trình để đưa kẻ ác ra trước ánh sáng công lý, đã gặp không ít những trắc trở khó khăn.

Thời gian đầu, chị T. làm đơn gửi tới công an và cơ quan chức năng tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu. Khi nhận được đơn tố cáo, công an phường Nguyễn An Ninh có cho gọi gia đình chị T. và Nguyễn Khắc Thủy lên lấy lời khai. Tại đó, Nguyễn Khắc Thủy chỉ thừa nhận việc đã mua bánh kẹo cho cháu, phủ nhận hoàn toàn hành vi dâm ô. Ngày 21/8/2016, cơ quan CSĐT, công an TP Vũng Tàu ra quyết định khởi tố vụ án “Dâm ô với trẻ em”. Riêng quyết định khởi tố bị can đã không được VKS cùng cấp phê chuẩn. Vụ án sau đó tưởng như bị “chìm xuồng”. Tuy nhiên, bức xúc trước việc hơn 6 tháng không nhận được thông tin phản hồi từ các cơ quan có thẩm quyền tại Vũng Tàu, gia đình chị T. đã gửi đơn đến Chủ tịch nước. Chủ tịch nước đã yêu cầu các cơ quan tư pháp vào cuộc để sớm có kết luận.

Gia đình chị T trải qua một quá trình ròng rã đấu tranh đòi công lý cho con, cho đến ngày 15/3/2017, ông Lê Minh Trí – Viện trưởng VKSND Tối cao đã có chỉ đạo VKSND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu, yêu cầu Cơ quan CSĐT (Công an TP Vũng Tàu) ra quyết định khởi tố bị can Nguyễn Khắc Thủy, về tội “Dâm ô trẻ em”, theo quy định tại Điều 116, Bộ luật Hình sự. Ngày 27/3/2017, VKSND TP Vũng Tàu đã phê chuẩn lệnh khởi tố bị can đối với ông Nguyễn Khắc Thủy (SN 1940), trú tại chung cư Lakeside Vũng Tàu về tội “Dâm ô trẻ em”. Tuy nhiên, cơ quan tố tụng lại không sử dụng biện pháp tạm giam đối với Nguyễn Khắc Thủy.

Trong suốt quá trình tranh đấu đó, gia đình chị T. miệt mài đăng tải ý kiến Luật sư, các link bài báo kêu gọi công bằng cho con gái. Đã có lúc, chị cảm tưởng mình phải buông xuôi và chuyện này sẽ không có hồi kết. Nhưng bằng bản năng của một người mẹ, chị vẫn tiếp tục theo đuổi vụ kiện này. Và công lý đã mỉm cười với chị khi ngày 08/09/2017, Công an TP Vũng Tàu (Bà Rịa – Vũng Tàu) cho biết cơ quan đã hoàn tất kết luận điều tra về vụ án, chuyển hồ sơ vụ án đến Viện KSND cùng cấp và đề nghị truy tố bị can Nguyễn Khắc Thủy tội “Dâm ô trẻ em”.

Tòa sơ thẩm TP Vũng Tàu đã tuyên bị cáo Nguyễn Khắc Thủy 3 năm tù giam. Tuy nhiên, sau đó, Tòa phúc thẩm lại sửa bản án sơ thẩm tuyên phạt Nguyễn Khắc Thủy 18 tháng tù cho hưởng án treo. Không chỉ gia đình chị T. mà dư luận xã hội rất bức xúc vì đó là một mức án nhẹ, không có sự răn đe đối với một bị cáo ngoan cố, gian xảo, có hành vi đồi bại như Nguyễn Khắc Thủy. Gia đình chị T. lại tiếp tục tranh đấu. Trước tiếng nói mạnh mẽ của dư luận và những kiến nghị của bị hại, ngày 17/5/2018, lãnh đạo TAND Cấp cao tại TP HCM đã ký quyết định kháng nghị hủy bản án; giữ nguyên bản án sơ thẩm (Nguyễn Khắc Thủy nhận mức án 3 năm tù giam – PV), đồng thời TAND Tối cao chỉ đạo tạm đình chỉ công tác thẩm phán chủ tọa phiên tòa phúc thẩm.

Vậy là sau thời gian đằng đẵng nhiều năm tìm mọi cách để gõ cửa công lý, cuối cùng vụ việc đã kết thúc. Có những lúc vụ án tưởng chừng bế tắc, nhưng bản năng làm mẹ đã khiến chị T. như có thêm động lực để miệt mài theo đuổi vụ án, đòi công lý không chỉ cho con mình mà còn cho con của những phụ huynh khác, với ước mong kẻ táng tận lương tâm làm điều xằng bậy với trẻ em phải chịu hình phạt nghiêm khắc của pháp luật.

Phanh phui tiêu cực điểm thi vì giận run người trước những bất công

Sự công bằng ở kì thi THPT Quốc gia có ý nghĩa đối với hàng trăm nghìn học sinh “học thật, thi thật” và những phụ huynh có con em dự thi. Thế nhưng năm 2018, cả nước chấn động trước những sai phạm nghiêm trọng trong thi cử ở nhiều tỉnh thành. Có công sức đầu tiên trong việc lên tiếng, đảm bảo sự công bằng trong kì thi THPT Quốc gia năm 2018 là các thầy giáo Vũ Khắc Ngọc, Đỗ Ngọc Hà, Nguyễn Thanh Tùng, hiện đang công tác tại một Trung tâm giáo dục online ở Hà Nội.

Các thầy giáo đã góp phần phanh phui tiêu cực thi cử lớn nhất từ trước đến nay
Các thầy giáo đã góp phần phanh phui tiêu cực thi cử lớn nhất từ trước đến nay

Để phanh phui tiêu cực này, ngay từ khi điểm thi được công bố, những thống kê bất thường ở điểm thi của Hà Giang, thầy giáo Vũ Khắc Ngọc và cộng sự đã tiến hành tổng hợp, phân tích có cơ sở và đăng tải trên mạng xã hội và nhận được sự quan tâm rất lớn từ cộng đồng và các sĩ tử. Thấy những phân tích của thầy là xác đáng, cộng đồng mạng, dư luận xã hội, báo chí… cũng vào cuộc mạnh mẽ. Cuối cùng, Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) phải vào cuộc xác minh và yêu cầu phía Hà Giang điều tra lại toàn bộ quá trình chấm thi. Cơ quan công an vào cuộc, nhiều giám khảo sửa điểm của tỉnh Hà Giang lần lượt bị khởi tố.

Như những điều tra viên điêu luyện trong việc thu thập chứng cứ, ngay sau khi danh sách các thí sinh cao điểm nhất cả nước được công bố trên báo chí vào sáng 11/7, các thầy đã cùng các bạn đi tìm Facebook của các Thủ khoa. Trên Facebook của các thủ khoa ở Phú Thọ, Bắc Ninh rất dễ dàng bắt gặp các status (chia sẻ) báo tin vui, bạn bè, người thân, họ hàng đưa tin rồi tag và vào chúc mừng các bạn rất rôm rả, ai cũng vui mừng, thán phục, … Đó là một sự xác thực, một sự công nhận, tự hào của mọi người trước kết quả đó. Trong khi đó, Facebook các Thủ khoa ở Hà Giang, Sơn La lại im lìm, thậm chí khi lác đác có comment bày tỏ cảm xúc phẫn nộ. Sự bất thường của các Thủ khoa được củng cố thêm một lần nữa khi vài ngày sau đó, các báo lần lượt đăng tin, bài và clip phỏng vấn các Thủ khoa ở Phú Thọ, Bắc Ninh trong khi tuyệt nhiên không có báo nào đăng bài phỏng vấn các Thủ khoa ở Hà Giang. Thầy đã thử hỏi phóng viên của nhiều tờ báo lớn thì đều nhận được câu trả lời chung là: “Không hiểu sao không thể liên hệ được với các bạn này, kể cả phụ huynh và các thầy cô có liên quan cũng từ chối trả lời”.

Để có được góc nhìn đa dạng, các thầy giáo nổi tiếng này còn có những phân tích về những bất thường dựa trên phổ điểm của Hà Giang so với các tỉnh khác. Bên cạnh đó, các thầy giáo còn có những phân tích “bóc phốt” về đoạn trao đổi của một Thủ khoa ở Hà Giang khi giải thích với một tờ báo về điểm cao của bản thân. Theo đó, nam sinh này được đạt 27,9 điểm. Trong đó, Tiếng anh 9,4, Toán 9 và Vật lý 9,5 điểm. Trả lời một tờ báo, nam sinh này nói mình học kém Vật lý nhất trong 3 môn thuộc tổ hợp xét tuyển A1. Thí sinh này chia sẻ, làm chắc khoảng 25-30 câu và cho rằng “những câu đầu không khó”. Những câu khó hơn, thì em đi hỏi các bạn xung quanh. Em thi tại điểm trường THPT chuyên Hà Giang. Phòng thi có hai hay ba bạn cùng lớp. Em hỏi ý kiến được khoảng 3-4 câu. Giám thị không để ý mấy…”.

Nói về lý do dành thời gian và tâm huyết cho những tranh đấu để làm rõ những sự thật, bảo vệ sự công bằng trong thi cử, thầy Vũ Khắc Ngọc cho biết: “Mình thấy phẫn uất, giận run người vì quá bất công, tàn nhẫn. Nếu không có một nhóm nào đó “thổi lửa”, đứng mũi chịu sào để công khai thì sự việc sẽ rơi vào quên lãng hoặc thông tin bị nhiễu loạn. Với tư cách là những người thầy và trách nhiệm công dân, nhóm mình quyết tâm làm”, thầy giáo này chia sẻ.

Trong quá trình đấu tranh, tìm lẽ phải, những thầy giáo trên đã bị người ẩn danh gửi tin nhắn đe dọa và đe doạ cả những em học sinh phản ánh thông tin. Nhưng không sợ nguy hiểm, các thầy vẫn quyết tâm làm đến cùng. Những hành động cụ thể, mưu trí đó đã góp phần đấu tranh chống tiêu cực trong thi cử mang lại sự công bằng cho xã hội. Từ điểm nóng Hà Giang, bất thường trong thi cử ở nhiều tỉnh thành phố khác cũng được phanh phui, nhiều vụ án liên quan đã được khởi tố để xem xét đến cùng trách nhiệm hình sự của các đối tượng thủ phạm tiêu cực thi cử THPT.

1 triệu chữ kí để công lý có thể thực thi…

Vào ngày 24/3/2017, giáo viên trường tiểu học số 2 Matsudo, thuộc tỉnh Chiba (Nhật Bản) gọi điện thông báo cho gia đình, bé Lê Thị Nhật Linh, 9 tuổi, không đến trường học như mọi khi. Vào 9h tối cùng ngày, trên trang “2chan”, một website dạng chia sẻ thông tin của Nhật Bản, đã xuất hiện đoạn tin nhắn với nội dung lạnh người: “Khi trời ấm lên, hãy tìm xác bé gái tại một con mương”. Vào ngày 26/3/2017, thi thể bé Nhật Linh được tìm thấy bên khe cầu, cạnh một bờ sông ở Akibo, Chiba, cách nơi bé mất tích khoảng 10 km.

Cha bé Nhật Linh trong hành trình kêu gọi để đòi công lý cho con mình
Cha bé Nhật Linh trong hành trình kêu gọi để đòi công lý cho con mình

Và ngày 4/4/2017, cảnh sát Nhật Bản đã bắt được kẻ tình nghi giết hại bé Nhật Linh, nhờ vào các dấu vết được tìm thấy trên xe ô tô của hắn. Nghi phạm tên là Kamimasa Shibuya, 40 tuổi, đã trải qua 3 đời vợ, là Hội trưởng hội phụ huynh trường tiểu học nơi bé Nhật Linh đang theo học. Mẫu ADN và tóc của bé Nhật Linh được tìm thấy trong xe của nghi phạm, nhưng Shibuya Yasumasa sử dụng quyền im lặng, nhất quyết từ chối khai báo sự thật. Mặc dù vậy, vào ngày 26/5/2017, cảnh sát Nhật Bản đã ra quyết định khởi tố nghi phạm Shibuya Yasumasa với 3 tội danh về các hành vi bắt cóc, thực hiện hành vi dâm ô với trẻ em và giết người.

Hành vi mất nhân tính của nghi phạm khiến dư luận cả nước phẫn nộ. Một tháng trước khi phiên tòa diễn ra, anh Lê Anh Hào, bố bé Nhật Linh, đã đăng tải video bé Nhật Linh vui chơi tại Tháp truyền hình Tokyo khi còn sống. Qua đó, anh cũng lên tiếng kêu gọi mọi người chung tay tìm lại công lý cho bé Linh bằng cách ký tên ủng hộ kiến nghị đưa ra bản án tử hình đối với nghi phạm. Ngày 28/11/2017, phiên tòa xét xử chính thức không được diễn ra công khai. Kẻ thủ ác vẫn tiếp tục chối bỏ mọi tội lỗi, khiến gia đình bé Nhật Linh vô cùng bức xúc và nỗi đau càng nhân lên gấp bội.

Với mong mỏi kẻ thủ ác phải đền tội, cha mẹ bé Nhật Linh kiên quyết không bỏ cuộc. Hàng ngày, cha bé vẫn miệt mài đeo biển in hình bé Linh đứng ở nhà ga Kashiwa, thuộc tỉnh Chiba, Nhật Bản với hi vọng nhờ sức mạnh của dư luận để tìm lại công lý cho con gái của mình. Sau hơn nửa năm ròng rã đứng đeo biển vận động ở các nhà ga Nhật Bản, cha mẹ bé Nhật Linh mới chỉ thu thập được khoảng 30.000 chữ ký yêu cầu tử hình tên Kamimasa Shibuya. Tại Việt Nam, không nản lòng, chị Nguyễn Thị Nguyên, mẹ bé Nhật Linh, cũng đăng tải lời kêu gọi thu thập chữ ký đòi công bằng cho con trên trang Facebook cá nhân của mình. Vào tháng 2/2018, gia đình bé Nhật Linh cho biết họ đã nhận được 300.000 chữ ký ủng hộ của người dân ở mọi miền Tổ quốc gửi về.

Trong suốt quá trình vận động trên, gia đình bé Nhật Linh đã thu thập được hơn 1 triệu chữ ký từ Việt Nam và Nhật Bản ủng hộ gia đình bé Nhật Linh để đòi lại công lý cho con gái đã khuất. Mặc dù việc thu thập chữ ký không có giá trị pháp lý trong việc xét xử hay đẩy nhanh tiến trình xét xử, nhưng việc này có ý nghĩa giúp bồi thẩm đoàn hiểu được về sự phẫn nộ của cộng đồng đối với kẻ thủ ác, có thể coi như một tình tiết tăng nặng để tòa án đưa ra khung hình phạt nghiêm khắc và công bằng nhất. Cuối cùng, Tòa án Nhật Bản kết luận nghi phạm Yasumasa Shibuya là hung thủ sát hại bé gái 9 tuổi Lê Thị Nhật Linh, song chỉ tuyên mức án tù chung thân dù các công tố viên đề nghị án tử hình. Kẻ thủ ác cuối cùng cũng phải nhận tội. Những cố gắng của bố mẹ Nhật Linh đã góp phần to lớn để công lý được thực thi cho bé Nhật Linh.

Con đường để đạt được những giá trị của pháp luật như lẽ công bằng, công lý chưa bao giờ dễ dàng. Và việc những “hiệp sĩ công lý” đã cố gắng đạt được khiến họ trở thành những nhân vật truyền cảm hứng để đấu tranh cho công lý, lẽ phải, sự công bằng…

Hải Minh (tổng hợp)

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *