Hu Shuli – một trong các nhà báo có ảnh hưởng nhất thế giới

(Pháp lý) – Trong danh sách 10 nhà báo nổi tiếng nhất thế giới, bên cạnh huyền thoại của làng báo chí Mỹ, Joseph Pulitzer, tên của ông đã được đặt cho giải thưởng danh giá nhất trong lĩnh vực báo chí; Dorothy Thompson là một bình luận gia chính trị “Đệ nhất phu nhân của Báo chí Mỹ” hay Wolf Blitzer, hiện là nhà tổ chức chương trình The Situation Room… có nữ Nhà báo Trung Quốc Hu Shuli.

Nữ nhà báo Hu Shuli – Hồ Thư Lập
Nữ nhà báo Hu Shuli – Hồ Thư Lập

Những dấu mốc cuộc đời

Nữ nhà báo Hu Shuli – Hồ Thư Lập (sinh năm 1953) là người sáng lập Nhà xuất bản Caixin Media. Bà cũng là Giáo sư của Trường Truyền thông và Thiết kế tại Đại học Sun Yat-sen và là Giáo sư phụ trợ của Trường Báo chí và Truyền thông tại Đại học Renmin Trung Quốc.

Hu Shuli sinh ra ở Bắc Kinh, từ một gia đình có truyền thống làm báo. Ông nội của bà, Hu Zhongchi, là một dịch giả và biên tập viên nổi tiếng tại Shen Bao và anh trai của ông, Hu Yuzhi là “người đề xướng sớm cải cách ngôn ngữ, sử dụng Esperanto và chủ nghĩa hiện thực trong văn học” đã tham gia vào việc biên tập và xuất bản. Mẹ của bà là Hu Lingsheng, biên tập viên cao cấp của tờ Workers ‘Daily. Cha của bà, Cao Qifeng, cũng là một cây bút trong một công đoàn.

Hu Shuli đã học ở một trường trung học danh tiếng của Bắc Kinh. Cuộc cách mạng văn hóa đã khiến mẹ của bà bị quản thúc tại gia. Bà cũng trở thành Hồng vệ binh và đi khắp đất nước, cố gắng giáo dục bản thân tốt nhất có thể. Sau hai năm, bà gia nhập Quân đội Giải phóng Nhân dân và khi các lớp Đại học được nối lại vào năm 1978, bà đã được vào Đại học Renmin Trung Quốc (Đại học Nhân dân Trung Quốc), từ đó bà tốt nghiệp ngành báo chí vào năm 1982. Bà cũng học ngành kinh tế phát triển như một Hiệp sĩ Báo chí Hiệp sĩ tại Đại học Stanford năm 1994 và kiếm được EMBA thông qua Đại học Fordham và Trung tâm Nghiên cứu Kinh tế Trung Quốc tại Đại học Bắc Kinh năm 2002.

Bà từng làm trợ lý biên tập viên, phóng viên và biên tập viên quốc tế tại Nhật báo Lao động, tờ báo lớn thứ hai của Trung Quốc. Bà gia nhập China Business Times năm 1992 với tư cách là biên tập viên quốc tế và trở thành phóng viên trưởng vào năm 1995. Năm 1998, bà từ chức để bắt đầu làm Tạp chí Caijing. Ngoài ra, bà từng là Giám đốc tin tức tài chính cho Phoenix TV vào năm 2001.

Bà là tác giả của một số cuốn sách, bao gồm: Thời gian tài chính mới, Cải cách không có sự lãng mạn và Những cảnh phía sau báo chí Mỹ. Bà đã có sự khác biệt khi được xếp hạng trong số “Những ngôi sao châu Á: 50 nhà lãnh đạo đi đầu trong thay đổi” của Business Week. Năm 2006, bà được Tạp chí Financial Times gọi là một trong những nhà bình luận quyền lực nhất ở Trung Quốc.

Bà là Hiệp sĩ Báo chí Hiệp sĩ tại Stanford năm 1994. Bà đã được Tạp chí Báo chí thế giới trao tặng Biên tập viên quốc tế năm 2003 và Giải thưởng Louis Lyons năm 2007 về lương tâm và liêm chính trong ngành báo chí bởi Quỹ Nieman tại Đại học Harvard. Bà đã được Trường Báo chí Missouri trao tặng Huân chương Danh dự Missouri về Dịch vụ Xuất sắc trong năm 2012. Tạp chí Foreign Policy của Hoa Kỳ đã gọi bà là một trong 100 trí thức công cộng hàng đầu thế giới vào tháng 5/2008, bên cạnh những cái tên như Noam Chomsky, Umberto Eco và Salman Rushdie.

Bà là người sáng lập Tạp chí Caijing năm 1998 nhưng vào tháng 11/2009, Hu Shuli đã từ chức ở Caijing cùng với 90% các nhà báo của Caijing, chỉ vài tuần sau khi Daphne Wu Chuanhui từ chức và gần 70 nhân viên từ bộ phận kinh doanh. Sau đó bà tạo ra nhóm truyền thông mới đột phá, Caixin Media và đóng vai trò là Tổng Biên tập. Quan sát tình hình, Diane Vacca tại Women Voices for Change dẫn lời blogger Trung Quốc Hecaitou nói: “Bà ấy có máu trên lưỡi và quần áo có mùi thuốc súng”.

Hu Shuli được mệnh danh là một trong những nhà lãnh đạo vĩ đại nhất thế giới năm 2017 bởi Fortune năm 2017. Bà đã được trao bằng Tiến sĩ danh dự của Đại học Princeton năm 2016, được trao giải thưởng Ramon Magsaysay vào năm 2014 và Huy chương danh dự Missouri cho Dịch vụ xuất sắc trong ngành Báo chí năm 2012. Bà được Tạp chí Time liệt kê trong số 100 người có ảnh hưởng nhất năm 2011.

Bà đã hai lần được Tạp chí Chính sách đối ngoại bình chọn là một trong 100 nhà tư tưởng toàn cầu hàng đầu trong năm 2009 và 2010.

3.2Những vinh dự là sự ghi nhận của thế giới đối với bản lĩnh và những cống hiến vì tiến bộ xã hội của Nhà báo Hu Shuli – người được biết đến với sự táo bạo, chuyên thực hiện các phóng sự điều tra về gian lận và tham nhũng. Bên cạnh việc tham gia Ban cố vấn biên tập của Reuters và Cố vấn khu vực thuộc Trung tâm các nhà báo Quốc tế (International Center for Journalists), bà còn là thành viên của Quỹ Truyền thông phụ nữ quốc tế.

Nhóm biên tập Caixin dưới sự lãnh đạo của bà đã giành được Giải thưởng Báo chí Shorenstein năm 2011 của Đại học Stanford. Năm 2011, bà đã giành giải thưởng báo chí Đài Loan Hsing Yun. Năm 2007, bà nhận được giải thưởng Louis Lyons về lương tâm và liêm chính trong ngành báo chí từ Quỹ Nieman tại Đại học Harvard.

Bà Hu được Tạp chí World Press Review bình chọn là Biên tập viên quốc tế của năm 2003 và là một trong những Tạp chí BusinessWeek, Fifty Stars of Asia năm 2001.

Hu Shuli xếp vị trí 87 trong danh sách “Những phụ nữ quyền lực nhất thế giới 2011” của Forbes và “Top 100 nhân vật có ảnh hưởng nhất” của Tạp chí Time cùng năm.

Một tiếng nói độc lập và bản lĩnh

Nữ nhà báo Hu Shuli được đánh giá cao như vậy bởi bản lĩnh và sự táo bạo, chuyên thực hiện các phóng sự điều tra về gian lận và tham nhũng, cùng với sự dự đoán kinh tế Trung Quốc chính xác, sắc bén, có tầm ảnh hưởng lớn tại Trung Quốc.

Đầu tháng 11/2009, bà Hu Shuli khi đó là Tổng Biên tập của Tạp chí Caijing đã từ chức cùng với hầu hết biên tập viên, sau khi ông Wang Boming (sáng lập viên và người hỗ trợ chủ lực của Tạp chí này) không chịu đứng về phía của bà để kháng cự lại áp lực của chính quyền Trung Quốc trong việc kiểm duyệt.

Bốn tháng trước đó, người ta ra lệnh cho Tạp chí Caijing phải “cải tổ” vì Ban biên tập không làm việc đúng theo chỉ thị khi cho đăng những bài liên quan đến các cuộc nổi loạn ở Tân Cương trong thời điểm đó. Lệnh “cải tổ” này đã khiến bà Hu Shuli và đa số biên tập viên bất bình. Sau bốn tháng tranh đấu bất thành, vì đa số người trong Ban quản trị tờ báo không có đủ can đảm để hỗ trợ, bà Hu Shuli cùng với hầu hết biên tập viên quyết định từ chức.

Bà Hu Shuli có việc làm mới là chức vụ trưởng khoa báo chí tại Trường Đại học Tôn Dật Tiên ở Quảng Châu và bà tìm cách tổ chức một Tạp chí mới có tên là Caixin. Một biên tập viên nói: “Chúng tôi hy vọng sẽ bắt đầu tờ Tạp chí mới trước cuối năm nay. Đó là một thử thách. Nhưng chúng tôi không có cách chọn lựa nào khác. Ở lại với tờ báo cũ, chúng tôi chắc chắn phải từ bỏ sự độc lập tư tưởng của mình.”

Năm 2012, về quần đảo tranh chấp tại biển Hoa Đông mà Trung Quốc gọi là Điếu Ngư và Nhật gọi là Senkaku, cách thức mà Bắc Kinh xử lý cuộc tranh chấp này, bị thúc đẩy thêm bởi quyết định của Tokyo mua lại của tư nhân 3 trong số 5 hòn đảo tại đây. Tổng Biên tập hãng tin Caixin Media, nhà báo Hu Shuli nhận định rằng: Ý tưởng trừng phạt Nhật Bản về mặt kinh tế vì nước này mua các hòn đảo có quy chế còn chưa rõ ràng kể từ sau Thế chiến II là không thực tế. Rất nhiều công nhân Trung Quốc hiện đang làm việc cho các công ty của Nhật, bà Hu nói rằng bất kỳ sự leo thang nào trong căng thẳng giữa hai bên dẫn tới việc tẩy chay hàng Nhật có thể sẽ khiến vô số người Trung Quốc mất việc làm.

Trên Tạp chí Tuần báo Thế kỷ của Trung Quốc, bà Hu Shuli viết: Đó sẽ là một thảm họa cho nền kinh tế đang lung lay của Trung Quốc.

Kể từ vụ thảm sát ở Thiên An Môn năm 1989, Trung Quốc đã theo đuổi một chiến lược tích cực hơn đối với giới tinh hoa xã hội, nhưng những người như Hu Shuli đã đạt được những thành công nhất định, bảo vệ bản ngã và sự độc lập của mình. Sử dụng lợi thế của Internet và weibo (tương tự Twitter), họ trở thành những chiến sĩ đấu tranh cho công bằng xã hội. Bằng đạo đức, sự can đảm, sức mạnh tinh thần và ảnh hưởng rộng rãi, họ đã có được sự ủng hộ của đông đảo các lực lượng xã hội (được tính bằng hàng chục triệu người theo dõi weibo của họ). Tiếng nói của họ có tác dụng hoặc định ra, hoặc điều chỉnh các khuôn khổ /điều kiện của các cuộc tranh luận về chính trị – xã hội.

Khi chính quyền các tỉnh của Trung Quốc vay nợ lòng vòng dưới nhiều hình thức, tổng số nợ đã lên rất cao. Chính quyền các địa phương của Trung Quốc đã hết cách để giấu tình trạng nợ nần thực tế, một phần bởi các nghĩa vụ pháp lý đáng nghi ngờ của họ, Nhà báo Hu Shuli đã chỉ ra, người đứng đầu các địa phương nhiều khi không biết hết mức nợ mà người tiền nhiệm đã để lại cho họ là bao nhiêu. Người ta đã dùng quá nhiều mưu kế, từ việc phát hành giấy đảm bảo của Chính phủ một cách trái phép cho đến hoạt động luân chuyển vốn lòng vòng. Tỉ trọng đóng góp của khu vực Đông Bắc vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Trung Quốc đã giảm phân nửa còn chỉ 7% trong năm 2016, từ mức 13% của năm 1980. Chính phủ Trung Quốc đã tìm mọi cách để thổi luồng sinh khí mới vào khu vực này bằng cách trợ cấp cho các doanh nghiệp nhà nước hoạt động trong lĩnh vực xăng dầu, thép và nông nghiệp mà thống trị nền kinh tế Đông Bắc, nhưng chiến lược này đã vấp phải sự phản đối kịch liệt từ nhiều chuyên gia kinh tế có uy tín của nước này. Nhà báo Hu Shuli, cho rằng Đông Bắc nên “từ bỏ tư duy lớn ở cấp chính phủ” và cho phép các doanh nghiệp tư nhân phát triển mạnh.

Nhà báo Hu Shuli và những cộng sự của bà là những tấm gương đáng suy ngẫm.

Thái Đăng (tổng hợp)

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *