“Hậu trường” ngoại giao và hình ảnh đất nước

(Pháp lý) – Trong thời đại toàn cầu hóa và bùng nổ của truyền thông, bất cứ hành động nào trong ngoại giao cũng bị săm soi một cách kĩ lưỡng. Ở đó, một hành động nhỏ của người làm công tác ngoại giao cũng sẽ là tấm gương phản ánh trung thực hình ảnh đất nước. Những câu chuyện dưới đây là minh chứng cho điều đó…

Chiếc ví 11 đô và phu nhân Thủ tướng đầy tự tin, nhân hậu

Mang một chiếc ví có trị giá vỏn vẹn 11 USD đến Nhà Trắng, phu nhân thủ tướng Singapore – bà Hà Tinh lúc đầu đã bị nhiều người chỉ trích. Bởi vì chiếc ví đó quá rẻ tiền và đơn giản. Nhiều cư dân mạng cho rằng bà Hà đã quá xuề xòa nếu so với đệ nhất phu nhân Mỹ, thậm chí có người còn kêu gọi phải có chuyên gia cố vấn hình tượng cho bà Hà.

Chiếc ví 11 đô của vợ Thủ tướng Singapore phần nào nói lên hình ảnh của Singapore - đất nước có nội lực nhưng quan chức cũng như con người rất khiêm tốn, giản dị
Chiếc ví 11 đô của vợ Thủ tướng Singapore phần nào nói lên hình ảnh của Singapore – đất nước có nội lực nhưng quan chức cũng như con người rất khiêm tốn, giản dị

Tuy nhiên sau khi biết bí mật đằng sau chiếc ví này nhiều người đã chuyển từ chỉ trách sang thông cảm và ngưỡng mộ bà hơn. Chiếc ví màu xanh dương có họa tiết khủng long trắng này được thiết kế bởi một học sinh người Singapore học tại trường Pathlight – trường học đầu tiên tại đảo quốc này dành riêng cho người tự kỷ. Việc bà Hà sử dụng chiếc ví có ý nghĩa rất lớn đối với học sinh Trường Pathlight. Trước đó, họ chỉ bán được 200 ví trong bốn tháng. Tuy nhiên, sau khi những bức ảnh bà Hà mang chiếc ví được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, họ bán được 200 ví chỉ trong 1 ngày.

Chiếc ví được trường bán để phát huy tài năng của người tự kỷ, sau đó đã “cháy hàng”. Trang web của trường Pathlight mô tả Seetoh “cực kỳ yêu thích khủng long”. Cha của Seetoh, ông Jason Seetoh, kể rằng con trai mình rất vui khi biết chuyện. Thái độ của cư dân mạng cũng thay đổi, với nhiều lời khen ngợi dành cho bà Hà. Một tài khoản Facebook tên Ibrahim Hassan viết: “Một trong những người phụ nữ quyền lực nhất thế giới chọn dùng chiếc ví do một người tự kỷ làm ra thay vì những nhãn hàng đẳng cấp. Điều này thật kinh ngạc và cho thấy bà ấy khiêm tốn biết bao”.

Ngoài ra việc phu nhân thủ tướng mang chiếc ví trong chuyến viếng thăm Washington đã chứng tỏ bà vừa tự tin và đáng tin cậy. Đó cũng là biểu hiện của sự nhân văn, cảm thông với người khác bằng một việc làm thiết thực của một đệ nhất phu nhân. Điều đó phần nào nói lên hình ảnh của đảo quốc sư tử, một đảo quốc có nội lực nhưng biểu hiện rất giản dị và khiêm tốn.

Người Trung Quốc xấu xí vì đòi hỏi quá nhiều

Việc thế giới phẳng và xây dựng hình ảnh đất nước qua những chuyến thăm ngoại giao không còn là lạ. Trung Quốc từ lâu đã coi việc xây dựng hình ảnh ngoại giao của đất nước mình, tuy nhiên có vẻ như vì bản chất tham lam cố hữu nên dù có cố gắng thì hình ảnh Trung Quốc vẫn khá xấu xí trong mắt bạn bè quốc tế.

Lời nhận xét về sự xấu xí của người Trung Quốc được Nữ hoàng Elizabeth II nói hôm 10/5 trong cuộc trò chuyện với một chỉ huy cảnh sát London, người phụ trách an ninh cho chuyến thăm cấp nhà nước hồi tháng 10 năm ngoái của Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tới Anh. Bà đã chê đoàn đại biểu đối phương là “rất thô lỗ”. Đoạn đối thoại vô tình lọt vào ống kính camera sau đó bị phát tán rộng rãi.

Đòi hỏi quá nhiều dẫn đến bị Nữ hoàng chê là “thô lỗ”. Biểu hiện ngoại giao đó phần nào nói lên hình ảnh của Trung Quốc hiện tại.
Đòi hỏi quá nhiều dẫn đến bị Nữ hoàng chê là “thô lỗ”. Biểu hiện ngoại giao đó phần nào nói lên hình ảnh của Trung Quốc hiện tại.

Giới quan sát cũng đặt ra thắc mắc, vì lý do gì mà một người cẩn trọng trong phát ngôn và không muốn động chạm đến chính trị như Nữ hoàng Anh lại đưa ra bình luận như vậy?

Nó xuất phát từ thực tế trong một chuyến thăm của Trung Quốc tới Anh trong tháng 10. Trước khi chuyến công du diễn ra, một đoàn công tác Bắc Kinh đã đến London để chuẩn bị hậu cần, đồng thời đưa ra hàng loạt yêu cầu về an ninh, nơi ăn chốn ở và thực phẩm. Những quan chức cấp cao Trung Quốc được sắp xếp ở tại khách sạn 5 sao Mandarin Oriental, đối diện điện Buckingham. Trong khi đó, ông Tập Cận Bình cùng phu nhân Bành Lệ Viện và đoàn tùy tùng hỗ trợ trực tiếp sẽ lưu trú ngay tại cung điện hoàng gia. Ông Tập và bà Bành được bố trí ở tại Belgian Suite, nơi chuyên dành để đón tiếp các nguyên thủ quốc gia. Căn phòng lấy tên theo vua Bỉ Leopold I, người chú kiêm cố vấn cho Nữ hoàng Anh Victoria. Tuy nhiên, một mảng trần của nó đã bị vỡ do sự cố dò nước.

Một vấn đề khác khiến phái đoàn Trung Quốc chưa vừa lòng là dù rất sang trọng nhưng căn phòng lại không có buồng tắm riêng phía trong. Ngoài ra, họ cũng than phiền về điều kiện phòng của đội ngũ trợ lý cho ông Tập. Các phái viên Trung Quốc nhất quyết muốn nơi ở cho đoàn đại biểu nước này phải được bố trí sao cho hợp phong thủy, nghĩa là phải kê lại giường, bàn ghế, sofa, nếu cần, có thể bỏ cả gương lẫn ảnh. Họ thậm chí yêu cầu sơn đỏ toàn bộ tủ quần áo.

Vấn đề ăn uống cũng khá khó khăn. Thực đơn cho bữa tiệc chiêu đãi cấp nhà nước đã được duyệt từ trước. Nhưng đội ngũ hỗ trợ ông Tập còn muốn tự mang thức ăn vào cung điện. Phía Trung Quốc còn phản đối việc người giúp việc vào phòng các quan chức để dọn dẹp hay tháo dỡ hành lý. Đây vốn là một công việc mang tính thông lệ mà hoàng gia Anh thực hiện để đón tiếp nguyên thủ nước ngoài trong những chuyến thăm chính thức. Các nguồn tin từ điện Buckingham tiết lộ phía Trung Quốc không muốn những nhân viên phục vụ nhìn vào màn hình máy tính hay các thiết bị công nghệ khác mà họ lắp đặt bên trong cái gọi là “lều kỹ thuật”. Dù vậy, Nữ hoàng Anh đã yêu cầu phái đoàn Trung Quốc gồm 26 người không sử dụng máy tính tại bữa tiệc chiêu đãi Chủ tịch Tập.

Phía Trung Quốc bên cạnh đó còn cố gắng thay đổi tên khách mời dự buổi tiệc, làm rối loạn công tác bảo vệ an ninh. Họ yêu cầu đưa một nhân viên bảo vệ vào trong xe ngựa chở Nữ hoàng, hoàng thân cùng Chủ tịch Tập. Đây là điều chưa từng có tiền lệ đối với Nữ hoàng Elizabeth và Hoàng tử Philip. Sau cùng, đội ngũ nhân viên điện Buckingham cũng tìm được những cách khéo léo để từ chối hầu hết yêu cầu từ phía Trung Quốc. “Chúng tôi như đi trên vỏ trứng xung quanh người Trung Quốc? Họ nổi tiếng là rất khó khăn”, một nguồn tin hoàng gia nói.

Được biết giới ngoại giao Trung Quốc từng dính một số điều tiếng trước đó về hành vi ứng xử kém tế nhị. Năm 2014, một quan chức đại diện cho thủ tướng Lý Khắc Cường đã dọa hủy chuyển công tác tới Anh 3 ngày trừ khi ông này được thu xếp diện kiến nữ hoàng. Vậy nên, nhiều người cho rằng chẳng có gì khó hiểu khi Nữ hoàng Elizabeth thốt lên “thật xui xẻo” khi biết nữ cảnh sát Lucy D’Orsi phải nhận trách nhiệm làm người chỉ huy an ninh cấp cao trong lần phái đoàn Trung Quốc đến thăm Anh hồi năm ngoái. Theo giới quan sát, cuộc trò chuyện đã hé lộ hậu trường đầy thử thách đằng sau những lời ngoại giao có cánh về “kỷ nguyên vàng” trong quan hệ Anh – Trung Quốc được tung hô sau chuyến thăm của ông Tập. Nó cũng là lời tả thật dù khó nghe về hình ảnh người Trung Quốc, đất nước Trung Quốc trong mắt bạn bè quốc tế.

Obama ăn bún chả – nước Mỹ hào hoa và gần gũi

Đỉnh cao của nghệ thuật ngoại giao và hình ảnh ngoại giao truyền cảm hứng nhiều nhất phải kể đến là ở trong chuyến thăm của Tổng thống Mỹ tới Việt Nam. Đó là chuyến thăm giành được nhiều sự chú ý của công luận trong nước cũng như quốc tế, thể hiện ý nghĩa quan trọng của chuyến thăm cũng như tầm quan trọng ngày càng lớn của quan hệ Việt – Mỹ đối với hai nước cũng như khu vực. Điểm nhấn đầu tiên là việc Mỹ gỡ bỏ hoàn toàn lệnh cấm vận vũ khí sát thương đối với Việt Nam, đánh dấu sự bình thường hóa hoàn toàn quan hệ song phương, và gửi đi một thông điệp nhiều ý nghĩa về sự thắt chặt quan hệ hợp tác chiến lược giữa hai nước trong tương lai. Điểm nhấn thứ hai là hợp đồng mua 100 máy bay Boeing của hãng hàng không Vietjet. Điểm nhấn thứ ba là việc Việt Nam cấp phép cho việc thành lập cho Đại học Fulbright Việt Nam. Điểm nhấn cuối cùng là sự tiếp đón nồng nhiệt của người dân Việt Nam dành cho TT Obama cũng như sự thân thiện và nhiệt tình của ông Obama trong giao lưu với người dân Việt Nam, được thể hiện trên thực tế cũng như không gian mạng.

Obama trong những chuyến công du đã xây dựng được hình ảnh nước Mỹ vừa hào hoa lại rất gần gũi
Obama trong những chuyến công du đã xây dựng được hình ảnh nước Mỹ vừa hào hoa lại rất gần gũi

Một hình ảnh hậu trường đáng chú ý của Obama khi ở Việt Nam đó là gồi ghế nhựa dùng bún chả, uống bia Hà Nội. Nhiều người thốt lên rằng ông chủ Nhà trắng trông thật gần gũi. Ăn xong, ông Obama còn mua 4 suất bún chả mang về. Chia sẻ cảm xúc ông nói: “Hôm qua tôi đến thăm phố cổ Hà Nội và được ăn bún chả rất ngon, uống bia Hà Nội. Đường phố thật đông đúc, tôi chưa bao giờ thấy nhiều xe máy như vậy. Tôi chưa thử qua đường, nhưng sau này có dịp trở lại Việt Nam, có thể các bạn sẽ chỉ cho tôi cách qua đường như thế nào”.

Không chỉ gần gũi và sẻ chia, người đàn ông quyền lực bậc nhất thế giới còn thể hiện là người cực kì hiểu lịch sử Việt Nam. Trong buổi nói chuyện với giới trẻ tại Hà Nội, Tổng thống Hoa Kỳ đã để lại một ấn tượng sâu sắc đối với khán giả. Ông đã trích dẫn bài thơ rất nổi tiếng của tướng Lý Thường Kiệt nhằm thể hiện sự tôn trọng đối với quyền tự do, độc lập của đất nước Việt Nam: “Sau nhiều thế kỷ, vận mệnh của Việt Nam đã bị nhiều nước can thiệp, nhưng cây tre cũng như tinh thần bất khuất của người Việt Nam như Lý Thường Kiệt đã ghi lại: Sông núi nước Nam vua Nam ở/Rành rành đã định tại sách trời”. Ông cũng không quên đề cao vai trò của người phụ nữ Việt Nam trong buổi nói chuyện của mình, một cử chỉ đẹp của một người đứng đầu đất nước hùng mạnh vào bậc nhất thế giới: “Từ thời đại Hai Bà Trưng đến nay, người phụ nữ Việt Nam luôn mạnh mẽ, tự cường và giúp cho đất nước Viêt Nam tiến lên phía trước. Khi chúng ta có một gia đình tốt, sự đóng góp của người phụ nữ, phụ nữ được đi học và có vị trí xứng đáng ở trường học, chính phủ, trong giới lãnh đạo thì chúng ta sẽ có cuộc sống tốt đẹp hơn. Điều này luôn đúng kể cả ở Mỹ cũng như Việt Nam”.

Khi nhắc đến các vấn đề an ninh của khu vực và của thế giới, một lần nữa ông khẳng định lại vai trò của Việt Nam trên trường thế giới. Điều đó thể hiện rằng, dù ở đất nước phát triển hơn nhưng ông Obama vẫn tôn trọng chủ quyền những nước đang phát triển: “Thế kỷ 20 đã dạy cho tất cả chúng ta, không chỉ Việt Nam một trật tự quốc tế và an ninh chung phụ thuộc lẫn nhau. Chúng ta xây dựng thông lệ chung tất cả quốc gia đều là quốc gia có chủ quyền, dù lớn hay nhỏ phải được tôn trọng toàn vẹn lãnh thổ. Các nước lớn không được hại nước nhỏ hơn”.

Mỗi khi Obama phát biểu, thường nhận được sự vỗ tay tán thưởng rất nhiều từ người Việt Nam bởi ông không chỉ nói đúng, nói đủ mà nó còn thể hiện được một nền tảng của ngoại giao hiện đại đó là tin tưởng và hiểu biết lẫn nhau, tôn trọng độc lập chủ quyền toàn vẹn lãnh thổ và không can thiệp vào nội bộ của nhau. Hình ảnh của Tổng thống Mỹ trong ngoại giao phần nào thể hiện được hỉnh ảnh nước Mỹ. Vừa hùng mạnh, hoa lệ lại rất gần gũi, thân thương.

Minh Hải (tổng hợp)

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *