Ấn tượng mảnh đất vùng biên Xín Mần – Hà Giang | Pháp lý Online

Ấn tượng mảnh đất vùng biên Xín Mần – Hà Giang

Ấn tượng mảnh đất vùng biên Xín Mần – Hà Giang

Trải qua những con đường ngoằn ngèo, núi non trùng điệp, thỏa sức ngắm bạt ngàn những thửa ruộng bậc thang trên con đường “lên mây”, đoàn chúng tôi đã trải qua một chuyến thực tế sáng tác mỹ thuật đầy ấn tượng bởi những cú ngoặt gấp tay của con đường lên đỉnh cao gần 2000 mét, bởi các địa danh thiên nhiên phong cảnh du lịch, thấm đượm tình người Xín Mần.

1.An tuong manh dat vung bien 1 410x114 Ấn tượng mảnh đất vùng biên Xín Mần   Hà GiangVề với thượng nguồn của dòng sông Chảy

Huyện Xín Mần, tỉnh Hà Giang nằm ở phía Tây Côn Lĩnh (dãy Chiêu Lầu Thí từ tây Côn Lĩnh đến tận Bắc Hà, tỉnh Lào Cai). Là nơi thượng nguồn của dòng sông Chảy; có rừng nguyên sinh Đèo gió với diện tích trên 7.000 ha, có nhiều loại động, thực vật hệ sinh thái phong phú, quí hiếm, nhiều loại cây có tuổi sinh trưởng trên 300 đến 500 năm; Tất cả tạo nên địa hình của huyện Xín Mần bị chia cắt mạnh, núi non hiểm trở, có nhiều cảnh quan thiên nhiên kỳ thú tươi đẹp và tạo nên nhiều vùng khí hậu khác nhau.

Sau chặng đường dài gần 400 km, với con đường đầy gian nan và nguy hiểm, các họa sĩ đã phải thốt lên: chúng ta không chỉ đi thực tế sáng tác mỹ thuật mà còn tham gia chuyến du lịch “mạo hiểm”, bởi không thể đếm nổi bao khúc ngoặt với những đoạn dốc trên 15o liên tục, liên tục gấp khúc, chưa hết khúc gấp này lại đến gấp khúc khác, con đường chỉ vừa đủ một thân xe và bên đường là những vực thẳm sâu hút, mây mù giăng kín. Đi cả ngày đường chúng tôi không gặp một xe ôtô nào lên hoặc xuống, chỉ thấy sự heo hút của Xín Mần, trên con đường độc đạo đi lên chỉ có mây bồng bềnh, sương mù quấn lối;

Khi xe lên tới Đèo Gió, nơi con đường heo hút không một xe qua, con đường đi gần như không xác định được độ dài, chỉ có dốc ngoặt và rừng nguyên sinh bao la lớp lớp cây, đoàn cán bộ Trung tâm và phòng văn hóa huyện đón tiếp hướng dẫn chúng tôi đi thăm một số địa danh du lịch phong cảnh của huyện Xín Mần: Thác Tiên, Đèo Gió, bãi đá cổ Nấm Dẩn, qua một số bản của Nà Chì, Chí Cà, Thèn Pàng…

Thiên nhiên đẹp mê hoặc lòng người

Thác Tiên, nơi dòng thác trong mát thơ mộng có độ cao trên 70m, dòng thác được ghi nhận là di tích thắng cảnh và được đầu tư trở thành một điểm du lịch của Xí Mần. Nơi đây dòng thác đổ xuống diện tích mặt nước chân thác gần 103m2 tung bọt trắng xóa tạo nên 2 bên bờ thác 2 miền khí hậu khác nhau. Bên trái bờ gió mát rượi, bên phải bờ những lớp sương từ dòng suối bay ra mát mê mẩn. Những lớp cây bên thác xanh rì rung rinh, những bông lan rừng thả xuống đỏ tươi lập lòe lóe sáng, những tia nắng le lói chiếu xuống dòng nước của thác chảy ánh lên tạo nên bức tranh phong cảnh thiên nhiên hùng vĩ, thỏa sức chiên ngưỡng.

Là một huyện nghèo của tỉnh Hà Giang, với 15 dân tộc chung sống: Kinh, Mông, Cao Lan, Nùng, Dao, La Chí, Phù Lá, Hoa, Tày … tạo nên một bức tranh nhiều màu sắc phong phú của những phong tục tập quán, lối sống. Toàn huyện có 19 đơn vị hành chính xã. Đây cũng là một huyện biên giới giáp ranh với huyện Mã Quan, Trung Quốc. Người dân của huyện Xín Mần cùng nhau thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng là giữ vững đường biên giới của Tổ quốc. Là một huyện nghèo thứ hai của tỉnh Hà Giang, huyện Xín Mần hầu như không có các hoạt động kinh doanh sản xuất, không có nguồn thu lương thực, hàng năm nhà nước còn phải cấp thêm gạo để chống đói cho nhân dân, mỗi ngôi nhà xây đều phải chuyển vật liệu từ xuôi lên, với giá thành gấp đôi miền xuôi. Là một huyện nghèo, bởi mọi nguồn thu về sản xuất kinh doanh hầu như không có, vì chỉ có núi và núi. Bởi vậy tỉnh và huyện đã chủ trương khai thác nguồn du lịch. Một số điểm du lịch đã được công nhận địa danh du lịch bắt đầu được nhà nước đầu tư khai thác để góp phần thu hút nguồn du lịch trong và ngoài nước.

Đỉnh núi xã Xín Mần, nơi có đồn biên phòng nằm trên những đỉnh núi quanh năm mây mù, ẩm ướt, nơi các chiến sĩ đang giữ gìn sự bình yên của Tổ quốc. Tại đỉnh cao này cũng là nơi có cửa khẩu Xín Mần, chợ cửa khẩu được cả hai nước Việt Nam – Trung Quốc xây dựng. Đây là khu chợ thông thương và giao lưu buôn bán giữa các dân tộc hai nước. Nơi đây có cổng thành đá từ thời nhà Thanh ghi lại dấu ấn lịch sử về biên giới hai nước Việt – Trung. Trên con đường lên cửa khẩu, thỉnh thoảng lướt qua chúng tôi có một vài bóng váy xòe của người Mông cùng chú ngựa đi chợ, đôi lúc có một đám người áo chàm của người Nùng, áo váy đen của người Cao Lan, hay một vài chàng trai áo chàm đi xe Win lên chợ cửa khẩu Xín Mần, nơi thông thương với Trung Quốc trên đỉnh núi, ở độ cao xấp xỉ 2000 mét. Đoàn chúng tôi cũng đã có được nhiều tư liệu quí giá về phiên chợ với nhiều màu sắc của các dân tộc Việt Nam sinh sống tại huyện Xín Mần và của người Hoa nơi cửa khẩu vùng biên này.

Với địa hình vô cùng phức tạp, là huyện vùng cao, với núi và núi, núi và mây, cùng những thửa ruộng bậc thang có từ không biết bao đời nay, người dân nơi đây sống mỗi nhà trên một ngọn núi, trồng lúa, ngô, bí, rau, hái măng rừng… Họ sống cuộc sống chăm chỉ cùng những thửa ruộng theo những thế núi từ đỉnh núi xuống chân núi, như những bức tranh kỳ thú của thiên nhiên. Nhiều họa sĩ trong đoàn liên tưởng tới 1 trong 7 kỳ quan thế giới về những thửa ruộng bậc thang của Myanma. Những thửa ruộng của người Mông ở Xín Mần có thể thấy như một địa danh phong cảnh nguyên sơ chưa được khai phá. Những thửa ruộng trải đầy các ngọn núi, với những đường viền đỏ của đất núi, màu vàng của lúa, màu xanh của mạ mới cấy, … cùng xen lẫn những khu rừng nguyên sinh với lớp lớp cây của rừng đại ngàn, những con suối như những thác nước chảy ầm ào quanh năm không biết cạn … và quyện cùng những đám mây bồng bềnh. Cảnh mây núi, những thác nước, ruộng bậc thang nơi đây đã cuốn hút những họa sĩ chúng tôi. Cảm xúc dâng trào, khỏi phải nói tất cả mọi người trong đoàn đều bị thiên nhiên nơi đây mê hoặc. Sự kỳ thú của thiên nhiên cùng sức lao động của con người qua bao đời đã quyện vào nhau, tạo nên một thiên nhiên hùng vĩ, đẹp như tranh vẽ.

Bãi Đá cổ Nấm Dẩn, là di tích văn hóa đá cổ thiên nhiên có niên đại cách đây vài nghìn năm, tại thôn Nấm Dẩn, cách thị trấn Cốc Pài 16 km về hướng Tây Nam. Bãi đá được các nhà khoa học Viện Khảo cổ phát hiện năm 2004. Khu quần thể bãi đá nằm trong thung lũng bên bờ suối, lưu vực thượng nguồn con sông Chảy. Đây là khu vực quần cư của người Nùng. Những phiến đá ở đây có khắc hình khắc cổ. Di tích này còn khá nguyên vẹn và được bảo vệ. Đây có thể nói là những bích họa thời tiền sử cổ đại nhất, là quần thể di tích đã được xếp hạng Quốc gia năm 2008.

Hai di tích Cự thạch nằm trong khu vực bãi đá cổ nấm Dẩn, gắn vói nhiều câu chuyện huyền thoại. Nhiều nguồn tư liệu cho rằng đây là khu mộ của những vị thủ lĩnh cộng đồng, hoặc là nơi Đất Thánh của thị tộc hay bộ lạc, hoặc là nơi tưởng niệm thờ cúng tổ tiên. Đến nay, vẫn còn tục cúng Thần đá tại đây vào ngày mồng hai tháng 6 âm lịch.

1.An tuong manh dat vung bien 4 410x128 Ấn tượng mảnh đất vùng biên Xín Mần   Hà Giang

UBND huyện Xín Mần

Xã Nàn Ma – địa danh đã ghi lại dấu ấn lịch sử về sự hy sinh của 11 chiến sĩ văn công thời kỳ chống Pháp, chống Phỉ năm 1952. Nơi đây có hang Thần Tiên linh thiêng, nơi cầu xin sự khỏe mạnh và con cái để được Thần tiên phù hộ che chở. Đây cũng là một địa danh du lịch cấp Quốc gia.

Bên cạnh suối Nàn Hái xã Chí Cà là khu hang động nhũ đá Thiên Thủy với những hình thù đa dạng phong phú của thiên nhiên tạo nên muôn hình vạn trạng các hình thù khác nhau theo trí tưởng tượng của mỗi người.

Khu sinh thái nước khoáng Quảng Nguyên, tại thôn Nặm Choong, xã Quảng Nguyên, là nơi nguồn nước khoáng nóng tự nhiên có nhiệt độ gần 70o. Nước có thể dùng để uống chữa bệnh, khu suối khoáng Quảng Nguyên gắn liền với làng văn hóa dân tộc Dao, khi tắm xong lên nhà sàn sẽ được thưởng thức các món ăn và nghỉ lại nhà sàn người Dao.

Trong qui hoạch du lịch vùng Tây bắc mở rộng của Tổng cục Du lịch, cung đường Bắc Hà – Xín Mần được đánh giá xếp hạng là một trong những cung đường đẹp nhất Đông Nam Á. Tại Xín Mần, những đoàn khách nước ngoài đã du lịch tới Xín Mần, họ đi bằng những con đường rừng từ Hoàng Xu Phì tới qua những con đường rừng đầy hiểm trở, khám phá thiên nhiên và con người Xín Mần; Một số đoàn du lịch trong nước cũng đã tới nhưng còn rất ít ỏi; chính vì vậy đoàn thực tế chúng tôi là một đoàn gần như khai phá vẻ đẹp của thiên nhiên và con người Xín Mần.

Sống động bức tranh phiên chợ vùng cao

Con đường vào trung tâm thị trấn Cốc Pài, qua cây cầu Cốc Pài có nghĩa là cầu “Yêu”, cây cầu được Ngân hàng Liên Việt Bank hỗ trợ xây dựng để kết nối giao thông trong huyện, không còn bị chia cắt mỗi khi có lũ về. Thị trấn Cốc Pài, với một dãy phố thị trấn chưa đầy 1 km, nằm cheo leo trên mây ngàn vách núi, quanh năm mây mù, đây cũng là trung tâm của huyện lỵ.

Hàng tuần vào sáng Chủ nhật, từ trên các đỉnh núi cao, từ tờ mờ sáng, người dân các dân tộc về tập trung tại phiên chợ, với đủ các sắc màu quần áo của các dân tộc, sặc sỡ nhất của người H’Mông, những bộ váy xòe hoa, màu xanh trầm của màu chàm người Dao, Nùng, đen của người Tày, Cao Lan, quần áo điểm những đường vải hoa sặc sỡ của người La Chí… Tất cả họ đều gùi trên lưng những thứ có thể đem bán và lại gùi về những thứ mua được cho cuộc sống gia đình, tới phiên chợ họ bày bán khắp dãy phố huyện. Ấn tượng với những quả dưa chuột to như những chú lợn con lăn lóc, vừa giòn, vừa mát; những hàng mận xanh, mận đỏ, lê, móoc cọp, ớt xanh, su su, … còn tươi rói lẫn cả sương trên củ quả; những củ măng khổng lồ còn dính cả đất đỏ; những sạp hàng hóa bán đồ váy áo, quần, mũ, vải, … sặc sỡ và đua chen ướm thử của các bà, các cô; những hàng bán lương thực gạo, ngô, lạc, … những hàng bán thịt lợn, trâu, ngựa, đôi khi cả hươu, thú rừng, rồi những hàng bán đồ cá khô, vài quả trứng, những đồ gia dụng… Túm tụm góc chợ và sôi nổi là các hàng bán rượu, tuy là rượu ngô cũng làm nên đặc sản rượu Làng Táo của Xín Mần, tục lệ mỗi khi uống xong một chén phải bắt tay nhau. Các hàng ăn của các phiên chợ vùng cao bao giờ cũng nhộn nhịp, bởi đã xuống chợ ai cũng phải ăn, phải mua quà về cho người ở nhà, những chiếc bánh rán nóng hổi sôi rào trong chảo mỡ lớn, những hàng ăn người đứng ngồi bê trên tay những bát nóng nghi ngút khói, những hàng quán hai bên đường nhộn nhịp tiếng nói, cười, gọi nhau, mua bán … Tất cả đã tạo nên sự sống quần tụ lại của con người sau những ngày lao động để ăn uống, mua bán, trao đổi, giao lưu văn hóa, và cũng là những cuộc hẹn hò của những đôi trai gái…

Phiên chợ vùng cao với sắc màu sặc sỡ làm sống động cả thị trấn Cốc Pài, những nụ cười mang nét riêng biệt của người dân tộc trên khuôn mặt đầy cá tính, những câu nói như chim của các dân tộc cùng nhau tạo nên bức tranh sống động giữa cảnh vật và con người, thấy cuộc sống ý nghĩa, giá trị hơn giữa miền rừng núi sơn cước đầy mây mù, cảm thông với các chiến sĩ trên những đồn biên phòng trên những điểm cao đường biên, khâm phục những người dân khai phá sáng tạo nên những thửa ruộng bậc thang đẹp như tranh. Tạm biệt Xín Mần, với những hy vọng về tiềm năng du lịch của một huyện vùng cao biên giới, nơi địa đầu đất nước, sẽ mở ra thuận lợi cho giao lưu kinh tế – văn hóa, phát huy tiềm năng kinh tế du lịch để Xín Mần ngày càng hấp dẫn hơn, ấn tượng quyến rũ hơn và trở thành địa danh du lịch nổi tiếng của Việt Nam.

Ths, Họa sỹ Đặng Mai Anh
Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp



Ý kiến bạn đọc

You can leave a response, or trackback from your own site.