LTS: Sự kiện tàu hải giám Trung Quốc ngang nhiên xâm phạm vùng đặc quyền kinh tế Việt Nam, cắt cáp thăm dò dầu khí của tàu Bình Minh 2 hôm 26-5 tiếp đó 6h sáng ngày 9/6 được sự yểm trợ của các tàu ngư chính, tàu đánh cá Trung Quốc đã lao vào phá cáp của tàu Vikinh II đang thăm dò địa chấn trong phạm vi 200 hải lý trên thềm lục địa của Việt Nam. Đây là những hành động ngang ngược, nằm trong chuỗi hành động nhằm hiện thực hóa “đường lưỡi bò” phi lý trên biển Đông. Sự kiện này là mối quan ngại sâu sắc của Việt Nam và khiến mỗi người dân Việt đều cảm thấy tổn thương, từng ngày thao thức với biển Đông, với an ninh biển đảo và sự toàn vẹn lãnh thổ cũng như tương lai của đất nước.
TCPL cuối tháng 6-2011 xin được tập trung vào vấn đề nóng bỏng này.
>> Từ Bình Minh 02, Viking II: Việt Nam nhận ra điều gì?
>> Vì mục tiêu hòa bình, ổn định và chủ quyền lãnh thổ
>> Tranh chấp trên biển Đông là vấn đề khu vực
>> Quá trình Trung Quốc chiếm đóng bằng vũ lực và đường lưỡi bò phi lý
Bển Đông
Ngang ngược xâm phạm và gây hấn
Cắt cáp tàu thăm dò
Lúc 5h5 sáng 26/5, nhóm 3 tàu hải giám của Trung Quốc bất ngờ xuất hiện để tấn công tàu thăm dò địa chấn Bình Minh 2 của Tập đoàn dầu khí quốc gia Việt Nam (PVN), đang làm việc tại lô 148 trong phạm vi thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam. Tọa độ tàu Việt Nam bị tấn công ở vị trí 12 độ 48 phút 25 giây bắc và 111 độ 26 phút 48 giây đông.
Các tàu hải giám Trung Quốc đã chạy thẳng vào khu vực khảo sát của tàu Bình Minh 2 mà không hề có cảnh báo. Vị trí mà ba tàu hải giám Trung Quốc phá hoại thiết bị của tàu Bình Minh 2 chỉ cách mũi Đại Lãnh (Phú Yên) khoảng 120 hải lý, nằm hoàn toàn trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, không liên quan đến bất cứ tranh chấp nào. Các tàu Trung Quốc sau đó liên tiếp có hành động uy hiếp tàu Bình Minh 2 và thông báo là tàu Việt Nam đã vi phạm chủ quyền của Trung Quốc.
Sau nhiều tiếng quấy nhiễu, nhóm 3 tàu hải giám Trung Quốc mới chịu rút khỏi khu vực khảo sát của tàu Bình Minh 2 lúc 9h sáng cùng ngày. Trong khi đó, tàu Bình Minh 2 và các tàu bảo vệ đã phải dừng công việc trong cả ngày 26/5 và thu lại các thiết bị bị hỏng để sửa chữa. Tới 6h sáng ngày hôm sau, tàu Bình Minh 2 tiếp tục trở lại hoạt động.
| Bộ Ngoại giao Việt Nam cho rằng Trung Quốc đang cố tình đánh lừa dư luận bằng cách làm cho dư luận hiểu nhầm khu vực không có tranh chấp thành khu vực có tranh chấp. “Trung Quốc kêu gọi giải quyết các tranh chấp liên quan bằng các biện pháp hòa bình nhưng chính các hành động của Trung Quốc đang làm phức tạp thêm tình hình Biển Đông”, bà Nguyễn Phương Nga nói. |
Kịch liệt lên án Trung Quốc
Ngay trong ngày 27/5, đại diện Bộ Ngoại giao Việt Nam đã gặp đại diện sứ quán Trung Quốc tại Hà Nội trao công hàm yêu cầu Trung Quốc chấm dứt những hành động vi phạm chủ quyền đối với thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam. Đồng thời Việt Nam yêu cầu Trung Quốc phải bồi thường thiệt hại cho tàu Bình Minh 2.
Nội dung công hàm nêu rõ hành động của Trung Quốc vi phạm nghiêm trọng quyền chủ quyền Việt Nam đối với thềm lục địa của mình, vi phạm Công ước Luật biển năm 1982 của Liên Hợp Quốc, trái với tinh thần và lời văn của Tuyên bố năm 2002 giữa ASEAN và Trung Quốc về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), cũng như nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước Việt Nam và Trung Quốc về việc không làm phức tạp thêm tình hình Biển Đông.
Ngày 29/5, Bộ Ngoại giao Việt Nam tổ chức cuộc họp báo. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Việt Nam Nguyễn Phương Nga tuyên bố: “Quan điểm của Việt Nam về vấn đề này là hết sức rõ ràng. Việt Nam kiên quyết phản đối hành động của phía Trung Quốc phá hoại, cản trở hoạt động thăm dò, khảo sát bình thường của Việt Nam trong vùng thềm lục địa và vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam”.
Tàu Bình Minh 2 ở Nha Trang
Bà Nga cũng nhắc lại những yêu cầu đối với phía Trung Quốc như trong công hàm, đồng thời bác bỏ tuyên bố ngày 28/5 của phía Trung Quốc và khẳng định khu vực mà Việt Nam tiến hành thăm dò hoàn toàn nằm trong khu vực vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa 200 hải lý của Việt Nam theo Công ước Luật Biển 1982, không phải khu vực tranh chấp hay do Trung Quốc quản lý.
Trong khi đó, chiều 31/5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Khương Du lại đưa ra tuyên bố ngang ngược: “Tàu hải giám Trung Quốc đã thực thi hành động chấp pháp đối với tàu Việt Nam đang hoạt động phi pháp trên vùng biển của Trung Quốc, hành động của Trung Quốc là hoàn toàn chính đáng. Chúng tôi yêu cầu phía Việt Nam lập tức dừng mọi hoạt động xâm phạm chủ quyền lãnh hải, không được tạo ra những vụ tranh chấp mới trong vùng biển của Trung Quốc”.
| Theo Công ước quốc tế về luật biển của LHQ (United Nations Convention on the Law of the Sea – tắt là UNCLOS) thì hải phận một nước là 12 hải lý (từ đất liền trở ra) và sau đó các nước có độc quyền kinh tế (EEZ – Exclusive economic zone đến 200 hải lý – 370km) từ đất liền trở ra và có độc quyền trong việc thăm dò và khai thác hải sản. |
Đây là diễn biến mới nhất về thái độ của Trung Quốc luôn tìm cách rêu rao đòi chủ quyền vùng biển hoàn toàn thuộc Việt Nam, trong khi Bắc Kinh không hề có bất cứ cơ sở pháp lý nào. Trung tâm trong chính sách gây tranh cãi của Trung Quốc ở Biển Đông là yêu sách về “đường lưỡi bò” bị nhiều nước trong khu vực phản đối.
Trong một diễn biến khác, Bộ trưởng Quốc phòng Việt Nam và Trung Quốc đã có cuộc tiếp xúc lần đầu tiên kể từ khi xảy ra vụ tàu hải giám Trung Quốc cắt cáp tàu Bình Minh 02 (ngày 26.5) bên lề Hội nghị đối thoại Shangri-La. Thượng tướng Lương Quang Liệt – Bộ trưởng Quốc phòng Trung Quốc nhất trí với ý kiến của Đại tướng Phùng Quang Thanh về việc hai bên phải tuân thủ luật pháp quốc tế, trong đó có UNCLOS 1982 và các văn kiện khác và nói: “Chúng tôi không mong muốn sự việc tương tự xảy ra trong tương lai. Chúng tôi xin nói rõ là Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc không có hành động can dự nào vào sự việc vừa diễn ra”.
Minh Khuê ( tổng hợp)
