VN làm văcxin tổng hợp: Vì sao Ấn Độ, TQ vượt xa?

“Hiện nay chúng ta mới đang nằm ở bước nghiên cứu, khi nâng lên quy mô sản xuất thì cần điều kiện khác về cơ sở vật chất, về con người”.

Nhân lực làm văcxin mang tính đặc thù

PV:- Lần đầu tiên một dự án lớn kinh phí hàng chục tỉ đồng để sản xuất những văcxin mới ngang tầm thế giới như văcxin 5 trong 1, 6 trong 1 có thành phần ho gà vô bào – là loại văcxin đang “cháy hàng” hiện nay đã được lên kế hoạch triển khai thực hiện.

Thưa ông, đây có thể được coi là bước tiến trong ngành sản xuất văcxin Việt Nam được không? Hiện chúng ta đã đầy đủ điều kiện và nhân lực để có thể sản xuất loại văcxin phối hợp hay chưa?

Ông Đỗ Tuấn Đạt: – Thực ra việc chúng ta hướng đến là sản xuất văcxin 5 trong 1, 6 trong 1, bởi vì nhu cầu người dân VN đang cần những vắc xin này, tuy nhiên, đối với các nhà sản xuất thì đây cũng chỉ là một dự án sản phẩm quốc gia về văcxin dành cho người, dự án này do Bộ KHCN phát động từ năm 2012.
Tuy nhiên, năm nay mới bắt đầu khởi động dự án liên quan đến sản phẩm quốc gia, văcxin dành cho người, cho nên về bản chất cũng không có gì đặc biệt.

Bộ KHCN cũng xác định đối với các sản phẩm liên quan đến văcxin dành cho người từ nhiều năm nay cũng nhờ đầu tư của nhà nước về nghiên cứu khoa học thì VN đã tự sản xuất được văcxin, tự phát triển các vắc xin cung cấp cho người dân. Bên cạnh đó, chúng ta có thêm nhiều dạng văcxin khác, ngày càng tiên tiến hơn, thực ra nằm trong lộ trình chương trình sản phẩm quốc gia, đối với từng cơ sở sản xuất.

Đã tìm ra vắc xin ngăn chặn mọi chủng HIV?

Hiện nay, từng đơn vị sản xuất văcxin tại VN cũng đang tiến hành làm văcxin thành phần, sau đó sẽ tiến tới phối hợp. Tuy nhiên, tương lai các vắc xin thành phần này có phối hợp được vào với nhau hay không thì đó lại là bước nghiên cứu tiếp theo, định hướng theo từng bước dần dần, chứ không thể một chốc một lát đi thẳng vào văcxin phối hợp, vì đó là công nghệ hoàn toàn tốt, hoàn toàn mới.

Về mặt nghiên cứu cũng sẽ phải đi từ nghiên cứu, phát triển rồi mới đi đến sản xuất, hiện nay chúng ta mới đang nằm ở bước nghiên cứu, phát triển, khi nâng lên quy mô sản xuất thì cần điều kiện khác về cơ sở vật chất, về con người.

Tiền đề quan trọng là hiện nay chúng ta có nhiều văcxin thành phần tự sản xuất được, trên cơ sở vật chất của mình. Còn các loại văcxin nghiên cứu mới cũng cần phải có thời gian, để nâng cao quy mô sản xuất, xây dựng cơ sở mới, đào tạo thêm con người, bởi khi sản xuất quy mô công nghiệp, lớn hơn thì cần đầu tư nhiều hơn rất nhiều.

Đối với sản xuất văcxin, yếu tố quan trọng nhất là nhân lực phải có kinh nghiệm, đây là ngành sản xuất thuốc nhưng khá đặc thù, ở VN không có chuyên ngành nào đào tạo một người chuyên sản xuất văcxin, cho nên tất cả những chuyên ngành liên quan Y, Dược, Hóa, Sinh đều phải được đào tạo 5 – 10 năm, thì mới có kinh nghiệm dần dần.

PV:- Ông từng nhận định, Việt Nam đã từng đi nhanh hơn Ấn Độ và Trung Quốc trong việc sản xuất vaccine nhưng giờ thì họ đã vượt qua mình. Sự tụt hậu của Việt Nam có nguyên nhân từ đâu? Và với kế hoạch mới cùng mức đầu tư tương đối lớn như trên, liệu Việt Nam có cân bằng lại được vị thế?

Ông Đỗ Tuấn Đạt: – Thực ra xuất phát điểm của VN từ những năm 50 – 60 của thế kỷ trước đã bắt đầu nghiên cứu sản xuất văcxin bại liệt, dưới sự giúp đỡ của Nga, đến năm 2000 đã giải quyết được bệnh bại liệt, có nghĩa VN đã chủ động sản xuất được văcxin, thanh toán được 7 bệnh truyền nhiễm nguy hiểm tại VN, đó là cái chúng ta đi trước.

Tuy nhiên đến giai đoạn sau, do điều kiện về cơ sở vật chất, VN có thêm các loại văcxin mới, mức độ đầu tư cho sản xuất văcxin không bằng so với các nước. Trong khi, Trung Quốc, Ấn Độ có đầu tư và tìm thấy lợi thế trong việc kinh doanh văcxin nên đầu tư nhiều, nên có được cơ sở vật chất tốt hơn, con người đào tạo tốt hơn, do đó, có thể xuất khẩu văcxin, cung cấp văcxin cho các chương trình quốc tế lớn.

Sản xuất văcxin mới sẽ còn nhiều khó khăn, thách thức
Sản xuất văcxin mới sẽ còn nhiều khó khăn, thách thức

Mặt khác, bây giờ không phải đánh giá ở mức độ cân bằng mà phải là mục tiêu đặt ra khi sản xuất văcxin trong nước, làm sao chủ động cung cấp cho người dân, trong trường hợp có yêu cầu, văcxin phải phục vụ được cho chính nước đó, nhu cầu trong nước là quan trọng nhất.

Nếu như thiếu để MC ngủ ngoài đường, phải nhập về phòng bệnh thì rất nguy hiểm, vì mang tính tự chủ thì mới có hiệu quả cao, mà cái hiệu quả đó thì văcxin trong nước hiện nay làm được điều đó, còn chuyện sau này ra đến quốc tế, mức độ cạnh tranh khi đó mới đặt vấn đề ngang tầm sau.

Đầu tư nhiều công sức để hệ thống NGA

PV:- Đặt vấn đề xuất khẩu văcxin trong kế hoạch này liệu có quá tham vọng không và vì sao thưa ông? Từ trước tới nay, sản phẩm văcxin của Việt Nam đã xuất khẩu như thế nào và được thế giới phản hồi ra sao?

Ông Đỗ Tuấn Đạt: – Thực ra, trong sản xuất văcxin có điểm trong hệ thống chung, gọi là hệ thống tiêu chuẩn quốc tế.

Đầu tiên liên quan hệ thống cấp quản lý, để cần quản lý nội bộ của từng nước mang tính chất minh bạch, đúng tiêu chuẩn, VN gọi là hệ thống quản lý chất lượng quốc gia (NGA) hệ thống này trước tiên phải được quốc tế công nhận.

Trong những năm tới, Bộ y tế cũng đag đầu tư nhiều công sức để hệ thống NGA của VN được tổ chức TG công nhận, sau đó là tiền đề sản xuất văcxin trong nước, có hệ thống quản lý tốt, thì các nhà sản xuất văcxin trong nước sẽ có sản phẩm đạt đúng tiêu chuẩn, mục tiêu xuất khẩu là hoàn toàn có thể nghĩ đến được, khi quản lý chất lượng quốc gia đã thành hình.

Các nhà sản xuất cố gắng, nhà nước hỗ trợ nhiều, thì chúng ta có thể sản xuất được văcxin, không quá tham vọng nhưng chúng ta phải cố gắng rất nhiều. Các nước họ đã đi trước có đầy đủ tiềm năng, tiềm lực mình đi sau thì phải nỗ lực hơn thì mới theo kịp.

Trước đây, việc hợp tác của chúng ta, chủ yếu là hợp tác mang tính chất song phương, vượt qua rào cản tiêu chuẩn của các nước sở tại, ví dụ như Ấn Độ, Bangladesh, một số nước chúng ta đã xuất khẩu vắc xin, mình cũng có xuất khẩu được, nhưng cũng phải nói 1 điều, tất cả chỉ có tính thời điểm, họ chấp nhận thời điểm đó, có thể cho phép, đàm phán theo kiểu song phương, từng quốc gia sẽ khó khăn hơn tại vì phải bổ sung hồ sơ, theo yêu cầu của họ để đáp ứng xuất khẩu.

Bộ trưởng Y tế: Không thể chấp nhận chuyện tiêm nhầm thuốc

Hiện nay, xuất khẩu văcxin cho các tổ chức quốc tế lớn trên TG họ mua và cung cấp miễn phí cho trẻ em các nước đang phát triển đó mới là cái lớn chúng ta phải hướng đến, chấp nhận cạnh tranh. Những nước đang phát triển như TQ, Ấn Độ đã và đang cung cấp cho các công trình lớn như vậy, chúng ta thì phải có cố gắng rất nhiều, đáp ứng tiêu chuẩn, thì mới cung ứng số lượng lớn cho TG được.

Về mặt chất lượng văcxin thì nhà sản xuất nào cũng phải khẳng định việc sử dụng người dân trong nước hay xuất khẩu thì chất lượng phải như nhau, đảm bảo tính an toàn khi sử dụng. Khi chấp nhận việc nhập văcxin về sử dụng cho người dân họ thì cũng phải đánh giá độ an toàn và hiệu quả đối với người sử dụng.

PV:- Tới thời điểm này, Việt Nam cũng đã ghi nhận nhiều trường hợp tử vong sau tiêm vaccine với nguyên nhân được xác định là do dị ứng cơ địa. Liệu vaccine do chính Việt Nam sản xuất có giảm thiểu tới mức thấp nhất nguy cơ này? Ông tính toán thế nào trước khả năng, người Việt vẫn tin dùng sản phẩm nhập từ nước ngoài?

Ông Đỗ Tuấn Đạt: -Xảy ra sự cố do văcxin thì phải hiểu được, rằng bất kỳ người sản xuất văcxin nào không phải sản xuất trong nước mà còn xuất khẩu quốc tế. Quy trình mang tính chất phải kiểm soát tất cả các khâu trong sản xuất, cái hệ thống sử dụng văcxin trên thị trường, còn người sử dụng, người tiêm phòng có tuân thủ quy trình đó không thì phải được xem xét trên bình diện rộng hơn.

Về nhà sản xuất văcxin khẳng định rằng không nhà sản xuất nào đi sản xuất loại chưa được đánh giá cụ thể trên người về tính an toàn, hiệu quả, phải qua rất nhiều quy trình từ nghiên cứu phát triển, đánh giá trên động vật, trên người, ở quy mô nhỏ, quy mô lớn, mang tính chất sử dụng rộng rãi, thế thì đối với một vắc xin thì bao giờ cũng chỉ lưu ý là đối với từng loại văcxin thì sẽ có phản ứng nhất định vì đó là bản chất của văcxin.

Đối với văcxin cho nhiều hình thức phản ứng: phản ứng nhất định, phản ứng tại chỗ, phản ứng toàn thân, phản ứng nghiêm trọng, những phản ứng có tỷ lệ xác suất nhất định, tỷ lệ xác suất đấy nhà sản xuất nào cũng phải kiểm soát minh bạch, rõ ràng, thiết nghĩ trên 1 loại văcxin đều phải có tỷ lệ tương đương nhau, chứ gần như không có sự khác biệt, sản xuất trong nước tốt hơn hay nước ngoài tốt hơn.

Mà phải hiểu bản chất của các loại văcxin đó có phản ứng như thế nào, tỷ lệ gặp ra sao, đối với nhà sản xuất nào cũng không được vượt quá tỷ lệ mức độ quy định gặp phải, khi thấy bất thường thì phải báo cáo, ngừng sản xuất văcxin đó.

Tại vì không phải đối với vắc xin không, tất cả các sản phẩm người VN vẫn có tư tưởng xóa bỏ tư tưởng chuộng ngoại, chứ không riêng đối với vắc xin, nhưng phải khẳng định sản phẩm tốt thì người dân vẫn ủng hộ với mức độ cao nhất, dù cho đấy là sản phẩm do VN sản xuất.

Một minh chứng, đó là vắc xin viêm não Nhật Bản, hiện nay đối với thị phần thì đến 90% người dân VN sử dụng nội trong nước để tiêm phòng.

Hệu quả là 25 năm sử dụng văcxin, dường như không có phản ứng phụ, từ những năm trước khi dịch viêm não xảy ra thì hiện nay VN không còn dịch viêm não Nhật. Chúng ta phải hiểu không phải mang ra dịch vụ là chất lượng tốt, lấy văcxin, trong khi được tiêm miễn phí.

Để thấy, niềm tin của người dân vào vắc xin là quan trọng chứ không phải sản phẩm nội, hay ngoại, nhà sản xuất nước ngoài hay trong nước đều có tiêu chuẩn, đánh giá được nguy cơ khi sử dụng.

– Xin cảm ơn ông đã chia sẻ với Đất Việt!

Theo Bao Datviet

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *