Tòa xử chính mình: Làm sao khách quan?

Sau khi bà Nguyễn Ánh Minh (ngụ phường 6, TP Cà Mau, tỉnh Cà Mau) khởi kiện yêu cầu TAND tỉnh Cà Mau bồi thường gần 1,6 tỉ đồng do xử án oan, TAND tỉnh này đã xét xử và tuyên mình thắng kiện vào ngày 27-8. Đây là phiên tòa hy hữu trong lịch sử tố tụng, gây nhiều tranh luận trái chiều về tính khách quan của bản án.

Có gây áp lực lên HĐXX đâu (!)

Ông Trương Văn Bình, Chánh án TAND tỉnh Cà Mau, khẳng định tòa cấp dưới xét xử tòa cấp trên có thể khó coi song mỗi HĐXX đều có quyền xét xử độc lập

* Phóng viên: Ông nghĩ gì trước ý kiến cho rằng TAND tỉnh Cà Mau xử mình thắng kiện thì không khách quan?

– Ông Trương Văn Bình: Khi phải xét xử chính mình, ngoại trừ bị thua kiện, còn ngược lại chắc chắn khó tránh khỏi sự hoài nghi của dư luận về tính khách quan. Trong vụ án này, HĐXX và viện kiểm sát đều chung quan điểm bác đơn kháng cáo của bà Nguyễn Ánh Minh bởi những yêu cầu của bà không có căn cứ chấp nhận chứ hoàn toàn không có sự thiên vị nào.

* Có phương án để tránh tình huống khó xử này không?

– Từ khi Luật Trách nhiệm bồi thường của nhà nước (TNBTCNN) ra đời thì những trường hợp như TAND tỉnh phải xét xử chính mình vừa qua là hy hữu nhưng còn có thể xảy ra trong thực tế. Bởi theo điều 37 Luật TNBTCNN, nếu việc thương lượng bồi thường không thành thì người bị oan được khởi kiện để tòa thụ lý.

Ông Trương Văn Bình (trái) và bà Nguyễn Ánh Minh. Ảnh: DUY NHÂN
Ông Trương Văn Bình (trái) và bà Nguyễn Ánh Minh. Ảnh: DUY NHÂN

Trường hợp của bà Nguyễn Ánh Minh, do TAND tỉnh Cà Mau gây oan sai cho bà nên quyết định bồi thường hơn 362 triệu đồng. Bà Minh không đồng ý mà kiện ra tòa. Theo Luật TNBTCNN và Bộ Luật Tố tụng dân sự, tòa án có thẩm quyền giải quyết yêu cầu bồi thường là TAND cấp huyện nơi cá nhân bị thiệt hại cư trú, làm việc hoặc nơi cư trú của bị đơn. Do đó, trường hợp của bà Minh kiện TAND tỉnh Cà Mau và TAND TP Cà Mau thụ lý là đúng thẩm quyền. Về hình thức thì tòa cấp dưới xét xử tòa cấp trên có thể khó coi trong mắt dư luận song bản chất không sai vì mỗi HĐXX đều có quyền xét xử độc lập.

Trong vụ này, TAND TP Cà Mau cũng không cho thấy tâm lý e ngại khi tuyên TAND tỉnh Cà Mau phải bồi thường số tiền lớn hơn quyết định ban đầu là 386 triệu đồng cùng với án phí 19 triệu đồng. Tuy nhiên, bản án không thỏa mãn yêu cầu của nguyên đơn nên bà Minh kháng cáo và đặt chúng tôi vào tình huống hy hữu là phải xét xử chính mình. Mà theo trình tự pháp luật thì tòa cấp trên trực tiếp phải thụ lý giải quyết đơn kháng cáo bản án sơ thẩm. Do đó, việc TAND tỉnh Cà Mau phải thụ lý đơn kháng cáo và xử chính mình là bất đắc dĩ.

* HĐXX là các thẩm phán của TAND tỉnh Cà Mau, thuộc cấp của ông, trong khi ông lại là đại diện pháp luật của bị đơn. Bản thân các vị thẩm phán có thể bị áp lực, chi phối ít nhiều trong việc tuyên án?

– Các HĐXX đều có quyền phán quyết độc lập, bất kể đương sự là ai. Cả 2 bản án của TAND TP Cà Mau và tỉnh Cà Mau đều công minh, không có dấu hiệu thiên vị. Bởi trong phiên xử phúc thẩm, không chỉ riêng bà Minh kháng cáo mà TAND tỉnh Cà Mau cũng kháng cáo yêu cầu xem xét giảm án phí sơ thẩm nhưng HĐXX vẫn bác.

Về mức bồi thường thiệt hại của bà Minh, trước đó, chúng tôi đã vận dụng hết mọi quyền lợi được pháp luật quy định để đi đến quyết định bồi thường cho bà, thậm chí còn chấp nhận bồi thường các khoản như: tiền thuê luật sư, tiền người chăm sóc khi bà bị bệnh… mà lẽ ra chúng tôi có thể từ chối. Còn những yêu cầu khác của bà, do không có cơ sở pháp lý nên chúng tôi không thể thực hiện.

Trong vụ này, tôi khẳng định không hề gây áp lực để HĐXX đưa ra phán quyết có lợi cho tòa án.

Bà Nguyễn Ánh Minh cho biết đã cung cấp cho cơ quan tố tụng các tài liệu chứng minh tài sản thiệt hại trong thời gian bị án oan nhưng không được xem xét. Bà nghi ngờ tính khách quan của HĐXX nên sẽ khởi kiện lên TAND Tối cao.

 Tiến trình vụ án

– Ngày 12-8-2005, Cơ quan CSĐT Công an huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau khởi tố vụ án, khởi tố bị can đối với bà Nguyễn Ánh Minh (ngụ phường 6, TP Cà Mau) về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

– Ngày 19-10-2007, TAND tỉnh Cà Mau xét xử, tuyên phạt bà Minh 15 năm tù về tội “Lạm dụng tín nhiệm chiến đoạt tài sản”. Tuy nhiên, TAND Tối cao tại TP HCM xử phúc thẩm đã hủy toàn bộ bản án sơ thẩm, trả hồ sơ giải quyết theo thủ tục tố tụng.

– Ngày 24-2-2010, VKSND tỉnh Cà Mau quyết định đình chỉ vụ án đối với bị can Nguyễn Ánh Minh khi bà đã bị tạm giam 562 ngày và 1.095 ngày tại ngoại. Bà Minh yêu cầu TAND tỉnh Cà Mau bồi thường hơn 1,596 tỉ đồng và xin lỗi công khai tại nơi cư trú nhưng TAND tỉnh chỉ chấp nhận bồi thường 362 triệu đồng. Bà Minh đã làm đơn khởi kiện TAND tỉnh Cà Mau.

– Ngày 28-3-2014, TAND TP Cà Mau đưa vụ kiện ra xét xử sơ thẩm, tuyên buộc TAND tỉnh Cà Mau xin lỗi công khai tại nơi cư trú và bồi thường cho bà Minh hơn 386 triệu đồng. Bà Minh kháng cáo lên TAND tỉnh Cà Mau.

– Ngày 27-8-2014, TAND tỉnh Cà Mau xét xử phúc thẩm. Bị đơn là TAND tỉnh Cà Mau do ông Trương Văn Bình, Chánh án TAND tỉnh, làm đại diện pháp luật tại tòa.

Bà Minh chấp nhận mức bồi thường của bản án sơ thẩm nhưng yêu cầu bồi thường thêm 863 triệu đồng. HĐXX đã bác đơn kháng cáo, giữ y án sơ thẩm.

Theo NLD

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *