Nợ công vượt xa báo cáo: Đừng bóc ngắn cắn dài…

Cảnh báo này cho thấy Việt Nam đang đối mặt với những nguy cơ về khả năng trả nợ khó thực thi…

TS Lê Đăng Doanh, nguyên Viện trưởng Viện Quản lý Kinh tế Trung ương đã bày tỏ ý kiến cá nhân trước con số cảnh báo về tình hình nợ công của Việt Nam vượt xa mức mà Bộ Tài chính từng công bố trước Quốc hội.

Nợ công đang ở mức báo động

PV: -Thưa ông, Báo cáo về tình hình phát triển kinh tế Việt Nam của WB vừa được công bố trong đó có đề cập đến những cảnh báo đáng ngại về nợ công của Việt Nam với số nợ đang là110 tỉ USD vượt xa con số mà Bộ Tài chính đã từng công bố. Không chỉ WB mà nhiều tổ chức khác như JICA, VinaCapital… cũng đưa ra những cảnh báo về con số nợ và cho rằng vấn đề ngân sách của Việt Nam đang là mối quan ngại. Theo ông sự cảnh báo liên tiếp của các tổ chức này đang nói lên điều gì?

TS Lê Đăng Doanh: – Những cảnh báo liên tiếp này đang cho thấy một điều rất rõ ràng là tình hình nợ công của Việt Nam rất đáng lo ngại.

Thực tế không phải chỉ có Ngân hàng thế giới, Jica, và tổ chức Quỹ tiền tệ quốc tế đã đưa ra cảnh báo này mà ngay cả các chuyên gia Việt Nam cũng đã có cảnh báo từ lâu.

Vấn đề cho đến nay con số của Việt Nam và con số của quốc tế đưa ra còn chênh nhau nhiều chứng tỏ tiêu chuẩn để tính thế nào là nợ công giữa hai bên hiện vẫn đang còn khác nhau.

Thêm nữa sự cảnh báo này cho thấy Việt Nam đang đối mặt với những nguy cơ về khả năng trả nợ khó thực thi khi nền kinh tế phát triển theo kiểu ‘bóc ngắn, cắn dài’.

Vì vậy chúng ta cần phải có bức tranh chính xác, sự đánh giá rõ ràng và có các giải pháp kịp thời trước khi quá muộn.

 Tình trạng nợ công của Việt Nam đang gây ra một làn sóng tranh cãi về con số thực

Tình trạng nợ công của Việt Nam đang gây ra một làn sóng tranh cãi về con số thực

PV: – Trong khi nợ thì như vậy nhưng kết quả kiểm toán năm 2014 vừa được Kiểm toán Nhà nước công bố đã chỉ ra hàng loạt yếu kém, sai sót của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Theo ông việc sử dụng dòng vốn tại các tập đoàn, DNNN không hiệu quả sẽ ảnh hưởng như thế nào tới khả năng trả nợ của Việt Nam? Thực tế nghĩa vụ nợ từ khối doanh nghiệp nhà nước và khu vực ngân hàng là một trong những nguy cơ rủi ro lớn với nợ công cũng đã được cảnh báo.

TS Lê Đăng Doanh: – Hiện Việt Nam đang có nhiều vấn đề không chỉ về tình trạng sử dụng vốn của các tập đoàn, DNNN mà ngay cả việc chi thường xuyên, chi công và gánh nặng của bộ máy hành chính chồng chéo đang là gánh nặng cho nợ công.

Vì vậy tất cả vấn đề này cần phải được xem xét. Ngay cả chế độ xe cộ, đi công tác trong nước, ngoài nước đều phải được xem xét lại và đánh giá một cách nghiêm túc.

Ở nước ngoài không có các chế độ như vậy mà các khoản chi tiêu được tính rất chặt chẽ. Thậm chí trước kia Việt Nam cũng không có chế độ chi thoải mái như hiện nay. Vì vậy chúng ta cần phải xem xét và lấy các chuẩn mực quốc tế và cả chuẩn mực trước đây để chấn chỉnh tình hình này.

Tất cả các vấn đề từ việc sử dụng nguồn vốn cũng như cách chi tiêu nếu không được tính toán một cách chặt chẽ thì sẽ đẩy chúng ta sẽ rơi vào tình trạng rất tệ.

Bây giờ khả năng trả nợ đã rất khó mà chỉ tỉnh riêng trả lãi Ngân hàng thế giới đã tính lên tới 7,1% của GDP – vượt quá con số tăng trưởng rồi.

Điều kiện vay sẽ chặt chẽ hơn

PV: – Thực trạng con số nợ công tăng nhanh cùng với đó là việc huy động vốn trong nước cũng tăng theo nhưng chủ yếu dựa vào phát hành trái phiếu chính phủ với thời gian đáo hạn trung bình tương đối ngắn. Điều đó dẫn tới phát sinh rủi ro quay vòng nợ không khớp với kỳ hạn. Theo ông với ‘hình ảnh’ này thì liệu chúng ta sẽ gặp khó khăn gì khi đặt vấn đề vay ODA từ các nước?

TS Lê Đăng Doanh: – Dù đã nợ nhiều nhưng gần đây tôi thấy rằng Việt Nam vẫn tiếp tục vay thêm. Điều này thực sự đang làm cho những người có hiểu biết về kinh tế cũng như các chuyên gia cảm thấy rất e ngại.

Nhưng có thể thấy rằng Việt Nam hiện nay vay ODA tình hình đã khác trước rất nhiều.

Trước hết chúng ta đã thoát ra khỏi nước có thu nhập trung bình nên lãi phải chịu lãi cao hơn và thời gian ân hạn ngắn hơn.

Nay lại thêm hình ảnh về sự nợ công lớn như vậy thì các nhà tài trợ sẽ cân nhắc và phải có các yêu cầu bảo đảm sử dụng tiền vốn vay đó một cách hiệu quả hơn.Tức là các điều kiện cho vay sẽ phải chặt chẽ hơn và yêu cầu cao hơn.

PV: – Thực tế đã có nhiều cảnh báo về các khoản nợ ngày càng có quy mô khá lớn, tính rủi ro cao. Trong khi đó kỷ luật tài khóa vẫn được cho là chưa có hành động cụ thể. Theo ông việc đưa ra các biện pháp siết ngân sách thực sự cần phải quyết liệt ra sao, nếu không hậu quả sẽ như thế nào, thưa ông?

TS Lê Đăng Doanh: – Trước hết tôi nghĩ rằng đây là dịp để phía Việt Nam xem xét và đề nghị Quốc hội nên có một phiên điều trần giữa Ủy ban tài chính và ngân sách của Quốc hội đối với Chính phủ và Bộ tài chính để so sánh các con số, làm rõ các con số khác nhau và đi đến sự đánh giá một cách trung thực, khách quan để tất cả người dân có thể yên tâm.

Vì vậy lúc này Ủy ban tài chính và ngân sách của Quốc hội nên hỏi và Bộ trưởng Bộ Tài chính cần có trình bày rõ ràng về các con số. Hai nữa là phương án giải quyết ra sao.

Như tôi đã nói ở trên phải làm rõ và áp dụng kỷ luật tài khóa, thắt chặt chi tiêu công. Cần phải có những hành động kịp thời.

Xin trân trọng cảm ơn Tiến sĩ về cuộc trao đổi!

Theo Bao Datviet

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *