Đấu giá quyền sử dụng đất ở Hà nội (kỳ 2): Nơi sôi động, nơi ế ẩm

(Pháp lý) – Theo báo cáo của Sở Tư Pháp Hà Nội thì từ ngày 24/9 đến ngày 31/5/2013, kết quả đấu giá đất nộp ngân sách của các huyện trên địa bàn Hà Nội như sau: UBND huyện Phú Xuyên thu được số tiền 41 tỉ đồng, huyên Phúc Thọ thu được khoảng 38,5 tỉ đồng, Thanh Trì 546 tỉ đồng, Đan Phượng 722,5 tỉ đồng, Hoài Đức 50,1 tỉ đồng…

>> Kỳ 1: Những bất cập và kiến nghị

Cùng hoạt động trong một cơ chế nhưng có sự chênh lệch, khác nhau về hiệu quả hoạt động bán đấu giá quyền sử dụng đất của các địa phương. Sau đây là những ghi nhận của Phóng viên Pháp lý từ thực tế.

Gia Lâm: Đấu giá đất “bị ế”… sinh ra nợ ngân sách

“Năm 2013 Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Gia Lâm thực hiện được 7 phiên đấu giá với diện tích 1027m2 và thu được số tiền là hơn 12 tỉ đồng. Tuy nhiên đến nay người dân mới nộp số tiền là 7,2 tỉ, số còn lại 4,9 tỉ người trúng đấu giá quyền sử dụng đất đã thoái thác trách nhiệm” ông Nguyễn Văn Thuyết – chuyên viên của Trung tâm này cho hay.

Hoạt động bán đấu giá quyền sử dụng đất ở Gia Lâm thu được kết quả thấp (Trong ảnh:  Bà Lại Thúy Nga-  Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Gia Lâm báo cáo trong một buổi họp của UBND huyện/ Nguồn gialam.gov.vn)
Hoạt động bán đấu giá quyền sử dụng đất ở Gia Lâm thu được kết quả thấp (Trong ảnh: Bà Lại Thúy Nga- Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất huyện Gia Lâm báo cáo trong một buổi họp của UBND huyện/ Nguồn gialam.gov.vn)

Cũng theo vị chuyên viên này, tại Gia Lâm nguồn đất mà địa phương này dùng để đấu giá chủ yếu là đất nhỏ lẻ, xen kẹt trong khu dân cư. Để hạn chế tình trạng người dân lấn chiếm đất, Gia Lâm đã có kế hoạch đấu tư hạ tầng sau đó bán đấu giá. Số tiền thu được sau khi trích nộp ngân sách thành phố thì thực hiện đầu tư cho cơ sở hạ tầng, phục vụ dân sinh tại địa phương.

Tuy nhiên một nghịch lý đang xảy ra ở huyện Gia Lâm, mặc dù thị trường đất đai trầm lắng nhưng địa phương này đã phê duyệt đầu tư hạ tầng cho nhiều mảnh đất có thể đem đấu giá. Đất không bán được, địa phương lại mất một khoản tiền đầu tư hạ tầng cho đất, làm phát sinh nợ ngân sách trong điều kiện ngân sách nhà nước đang “cực khó”. Tuy là một hệ lụy khách quan nhưng thực tế này phản ánh phần nào những điểm chưa tích cực của hoạt động đấu giá đất tại địa phương này.

Giải thích về điều này, Giám đốc Trung tâm phát triển quỹ đất Gia Lâm – bà Lại Thúy Nga cho rằng: Quy trình chúng tôi làm đầy đủ, nhưng vì đất của chúng tôi là đất nông thôn nên người dân không có nhu cầu mua. Trước đây, lúc thị trường bất động sản sôi động, người dân có nhu cầu mua để chờ sốt bán, mua để tích lũy nhưng nay thì dân không có tiền nữa.

Bà Nga cũng nêu một thực tế, ở Gia Lâm có nhiều trường hợp người dân đã đấu thành công nhưng lại không nộp tiền đã đấu đất. Bà Nga khẳng định: Huyện Gia Lâm đã làm đầy đủ các quy trình đấu giá đất như quy định của UBND thành phố như xin giá sở tài chính, xây dựng hạ tầng, mời Trung tâm đấu giá chuyên nghiệp về làm việc, làm thủ tục thông báo cho người dân… nhưng vẫn không bán được đất.

Long Biên: Sôi nổi đấu giá đất, xây dựng các công trình phúc lợi

Là một địa phương giáp danh với huyện Gia Lâm, hoạt động đấu giá đất trong thực tế của Long Biên được báo cáo với nhiều khởi sắc. Theo ông Lê Anh Quân – Phó chủ tịch UBND quận Long Biên thì việc đấu giá đất giúp địa phương này chủ động nguồn ngân sách để đầu tư cho các công trình xây dựng hạ tầng phúc lợi phục vụ công cộng, dân sinh và đóng góp cho ngân sách chung của thành phố.

Ông Lê Anh Quân - Phó Chủ tịch UBND Quận Long Biên trao đổi với Phóng viên Pháp Lý.
Ông Lê Anh Quân – Phó Chủ tịch UBND Quận Long Biên trao đổi với Phóng viên Pháp Lý.

Nhiều năm trở lại đây trung bình 1 năm địa phương bán được trên 10.000 nghìn m2 đất. Nguồn đất mà địa phương này đem bán đấu giá quyền sử dụng đất là đất theo quy hoạch phục vụ các dự án và những ô đất xen kẹt các khu dân. Nhìn dưới góc độ thương mại, vị Phó chủ tịch Quận này nhấn mạnh: Để những mảnh đất trở thành hấp dẫn, thì Long Biên đầu tư cho hạ tầng xung quanh, trên cơ sở đó hình thành giá đất. Riêng với Long Biên, chúng tôi cố gắng tính toán cân đối và tính toán chi phí bổ sung để hình thành giá khởi điểm một cách hợp lý.

Theo số liệu thống kê, năm 2013 Long Biên bán được 10700m2 đất, thu được 191 tỉ đồng. Có một số trường hợp sau khi đấu trúng đất, người đấu giá vẫn hủy kết quả vì điều kiện không đủ tiền nộp, mua để đầu cơ kinh doanh sau đó không bán được, nhưng điều đó không làm giảm hiệu quả của hoạt động này ở địa phương.

Ba Vì: Qua thời bong bóng – “liệu cơm gắp mắm…”

Ba Vì là một huyện bán sơn địa nằm ở phía Tây Bắc của thủ đô Hà Nội. Trung tâm Ba Vì cách trung tâm của thủ đô Hà Nội khoảng 50 km. Theo một vị đại diện của Trung tâm phát triển quỹ đất Ba Vì (đề nghị giấu tên): Trong nhiều năm vừa qua, Trung tâm này được giao nhiệm vụ nặng nề về nguồn thu ngân sách cho địa phương. Nếu tổng số tiền phân bổ thu cho ngân sách cho toàn huyện là 116 tỉ, thì Trung tâm phát triển quỹ đất có nhiệm vụ thu 33 tỉ. Đó là con số nói lên nhiệm vụ  “nặng gánh” của Trung tâm quỹ đất.

Năm 2012, Trung tâm đấu giá thành 23,8 tỉ và  mang về cho ngân sách nhà nước khoảng 11 tỉ, năm 2013 mang về cho ngân sách nhà nước 5 tỉ. Mặc dù đã hết sức cố gắng nhưng con số mà địa phương này thu về lại rất khiêm tốn. Theo vị lãnh đạo này, Trung tâm phải hoạt động trong những hoàn cảnh nghặt nghèo và khó khăn như thủ tục hành chính phức tạp, thị trường đóng băng, cưỡng chế dân để thu hồi đất gặp nhiều trở ngại…. Sau khi đấu giá đất thu được số tiền như vậy, Ba Vì tái đầu tư cho cơ sở hạ tầng nông thôn, nhất là xây dựng nông thôn mới.

Để giải thích tình trạng “không hoàn thành nhiệm vụ” của đơn vị mình, vị lãnh đạo này cho rằng: “Tôi quan niệm đấu giá đất là đi bán hàng cho khách hàng vì vậy nhu cầu quyết định nguồn cung. Trước hiệu ứng chung của thị trường là người dân không còn nhu cầu mua đất làm ảnh hưởng đến việc bán đấu giá quyền sử dụng đất. Thêm vào đó, theo ông này thì địa bàn Ba Vì là một địa bàn ít phát triển, công nghiệp chưa có gì,  đầu tư bên ngoài vào địa phương ít, xa trung tâm Hà Nội… Trước đây, chỉ có những đầu tư khu nghỉ dưỡng, nhà nghỉ, khách sạn tận dụng khí hậu và không gian cho hoạt động du lịch nhưng sau này cầm chừng và hiện nay dừng hẳn. Khách hàng mua đất ở Ba Vì chỉ là người dân nông thôn, đối tượng này cũng đã hết tiền dự trữ.

Vị lãnh đạo này cũng nhận định: Thời điểm đông khách mua bán bất động sản của Ba Vì chỉ vì tung tin, thổi bong bóng sốt đất đã qua từ lâu, giá đất trở về với đúng giá thị trường. Ở những mảnh đất kinh doanh, có khả năng sinh lời, ở trung tâm vẫn có thể bán được 32 triệu/m2. Tuy nhiên lại có những mảnh đất mang ra đấu giá, chỉ có giá 800 nghìn/1m2.

Ở một số nơi, gánh nặng đầu tư hạ tầng cho đất có thể khiến phát sinh một khoản nợ đối với ngân sách, Ba Vì cho rằng: Trong khi giá đất trên thị trường rẻ, chúng tôi cố gắng tối ưu hóa các khoản đầu tư để không đẩy giá đất tăng lên. Chẳng hạn chúng tôi chỉ làm đường hạn chế và đất thì để người dân tự san lấp (giảm chi phí đầu tư, hạ giá thành của đất). Tuy nhiên trong điều kiện thị trường đất đai đóng băng thì đơn vị chúng tôi cũng “bó tay”.

Vị cán bộ này cũng mong mỏi, nếu địa phương mở rộng về chính sách, tạo điều kiện thu hút đầu tư để phát triển địa phương thì giá đất có thể tăng lên, hoạt động đấu giá đất sẽ mang lại hiệu quả cao hơn.

Bức tranh về hoạt động đấu giá quyền sử dụng đất ở mỗi địa phương rất khác nhau. Qua ý kiến của chính những người thực hiện cho thấy, ngoài những lý do khách quan như yếu tố thị trường thì một lý do khác hay được nhắc tới là do hạn chế về thể chế. Pháp Lý sẽ cùng tháo gỡ qua tiếng nói của người trong cuộc và chuyên gia trong những kì sau.

… (Còn nữa)

Phan Tĩnh – Lan Hương (thực hiện)

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *