Cải cách thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước về giáo dục

(Pháp lý) – Cải cách thủ tục hành chính (TTHC) đang là vấn đề được toàn xã hội quan tâm, không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước mà còn là nghĩa vụ và quyền lợi của cá nhân và tổ chức. TTHC hợp lý, được tổ chức thực hiện tốt sẽ thúc đẩy kinh tế – xã hội phát triển; ngược lại, TTHC bất hợp lý, tổ chức thực hiện không tốt là cơ hội cho tệ nạn tham nhũng, cửa quyền nảy sinh, làm giảm lòng tin của nhân dân đối với chính quyền và là lực cản của quá trình phát triển kinh tế – xã hội. Bài viết sau đây tập trung phản ánh thực trạng, đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách TTHC trong lĩnh vực quản lý nhà nước về giáo dục.

Cải cách thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước về giáo dục

Nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của cải cách TTHC, trong quá trình tiến hành công cuộc đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo, Bộ Giáo dục và Đào tạo luôn xác định cải cách TTHC là một trong những nội dung quan trọng của cải cách hành chính, là biện pháp phòng, chống tham nhũng, xây dựng một nền hành chính hiện đại, cụ thể là:

Nhằm triển khai thực hiện các văn bản chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, trong những năm gần đây, cải cách hành chính nói chung, cải cách thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước về giáo dục nói riêng ngày càng được quan tâm chú ý hơn. Bộ Giáo dục và Đào tạo đã công bố được Bộ TTHC thuộc phạm vi chức năng quản lý và công khai trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về TTHC (Quyết định số 5076/QĐ-BGDĐT ngày 12 tháng 8 năm 2009 và Quyết định số 698/QĐ-BGDĐT ngày 07 tháng 3 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc công bố Bộ thủ tục hànhchính thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo).

Cải cách thủ tục hành chính trong giáo dục là một trong những nội dung quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả chất lượng giáo dục (ảnh: Đoàn kiểm tra công tác cải cách hành chính tỉnh làm việc tại Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Kạn)
Cải cách thủ tục hành chính trong giáo dục là một trong những nội dung quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả chất lượng giáo dục (ảnh: Đoàn kiểm tra công tác cải cách hành chính tỉnh làm việc tại Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Kạn)

Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng có quy định cụ thể và rõ ràng trách nhiệm cá nhân trong khi thi hành công vụ. Việc xác định quyền hạn và trách nhiệm của cán bộ, công chức trong khi thi hành công vụ phải đi liền với việc đánh giá, khen thưởng, kỷ luật cán bộ, công chức.

Bên cạnh những kết quả đạt được trong quá trình cải cách TTHC, một số hạn chế vẫn đang tồn tại và mang tính phổ biến không chỉ ở Bộ Giáo dục và Đào tạo mà còn ở các Bộ, ngành khác. Một số hạn chế cụ thể như sau:

Một là, một số thủ tục hành chính thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Giáo dục và Đào tạo thực hiện việc công bố chậm như các thủ tục về kiểm định chất lượng giáo dục. Công tác cập nhật và công khai TTHC mới ban hành, TTHC được sửa đổi, bổ sung, thay thế, bãi bỏ, hủy bỏ một số lĩnh vực chưa kịp thời và chưa đảm bảo chất lượng nhất là các thủ tục được sửa đổi, bổ sung, thay thế gây khó khăn cho cá nhân, tổ chức trong tiếp cận, khai thác, sử dụng thông tin về TTHC.

Hai là, một số số cán bộ, công chức vẫn chưa nhận thức đầy đủ về nội dung, vai trò và tầm quan trọng của công tác kiểm soát TTHC, cải cách TTHC dẫn đến việc chỉ đạo chưa thật sự quyết liệt, cũng như việc thực hiện công tác này tại một số cơ quan, đơn vị còn chưa theo đúng quy định.

Ba là, quá trình cải cách TTHC, các đơn vị chủ trì soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật trong một số trường hợp, chưa có sự hợp tác chặt chẽ với đơn vị kiểm soát TTHC dẫn đến việc thực hiện việc đánh giá tác động các TTHC trong dự thảo văn bản bị thiếu hoặc không đúng mục đích, yêu cầu. Thậm chí, nhiều hồ sơ thẩm định thiếu bản đánh giá tác động và ý kiến của đơn vị kiểm soát TTHC. Đã có những văn bản quy phạm pháp luật có quy định TTHC đã “lọt lưới” và được ban hành. Việc ban hành các TTHC mà không được đánh giá về sự cần thiết, tính hợp lý, hợp pháp và hiệu quả của TTHC đã dẫn tới việc chất lượng TTHC không cao, gây phản cảm trong xã hội. Điều này đã ảnh tới hiệu quả của công tác cải cách TTHC của Bộ.

Đối với đơn vị kiểm soát TTHC, do nhiều lý do khác nhau đã không thực hiện nghiêm việc kiểm soát chất lượng của quy định TTHC trong các dự thảo; có ý kiến không sâu hoặc mang tính hình thức; chưa thể hiện hết trách nhiệm đối với ý kiến phản biện của mình Vì vậy mà nội dung quy định TTHC được ban hành hiện nay, cho dù đã có sự kiểm soát chất lượng như đã nói nhưng thực tế cho thấy vẫn đang tồn tại nhiều TTHC không đáp ứng được yêu cầu cải cách và đơn giản hóa TTHC. Trong một số thông tư có những TTHC thực sự không cần thiết, có thể được thay thế bởi những cơ chế khác phù hợp hơn hoặc có TTHC không đáp ứng yêu cầu về tính hợp lý thậm chí không hợp pháp nhưng vẫn được ban hành.

Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển (ảnh minh họa)
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính sẽ góp phần thúc đẩy kinh tế, xã hội phát triển (ảnh minh họa)

Bốn là, việc rà soát các TTHC hằng năm vẫn chưa đáp ứng các yêu cầu được đặt ra. Các kế hoạch rà soát TTHC được ban hành, tuy nhiên các đơn vị chủ trì soạn thảo chưa thực sự quan tâm và phối hợp với đơn vị kiểm soát thủ tục hành chính để đề xuất các phương án đơn giản hóa có hiệu quả. Do vậy mà có nhiều văn bản ban hành từ hàng chục năm,có nhiều quy định không phù hợp vẫn chưa được rà soát để đưa vào chương trình cải cách thủ tục hành chính.

Chẳng hạn như thủ tục chuyển đổi trường của học sinh phổ thông, xin học lại trường học khác… vẫn những quy định cũ từ cách đây hơn chục năm. Điều này gây khó khăn cho các đối tượng khi tham gia TTHC.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong đánh giá tác động, công bố, công khai TTHC còn chưa được thực hiện thường xuyên, kịp thời.

Giải pháp nâng cao hiệu quả cải cách thủ tục hành chính

Trong năm 2016 và những năm tiếp theo, để cải cách thủ tục hành chính tại Bộ Giáo dục và Đào tạo đạt hiệu quả cao, theo chúng tôi cần triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp sau:

Đổi mới, nâng cao năng lực đội ngũ công chức thực hiện thủ tục hành chính

Về đổi mới đội ngũ công chức: Đây là một nhiệm vụ và thách thức lớn, bởi vì công chức được coi là một yếu tố quan trọng để thực hiện được các mục tiêu quốc gia đã đề ra. Để duy trì được đội ngũ công chức có năng lực và trình độ chuyên môn ngày càng được nâng cao, vấn đề đào tạo, bồi dưỡng công chức có ý nghĩa rất quan trọng. Vì vậy, cần phải đổi mới cơ bản công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức nhà nước. Xây dựng một cơ chế tiền lương công chức hợp lý, sự tương đồng ở mức thoả đáng với các vị trí tương tự trong khu vực tư nhân.

Các công chức thực hiện thủ tục hành chínhcần phải nắm rõ hệ thống các quy định, quy trình tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính đối với từng lĩnh vực cụ thể để giải quyết công việc nhanh gọn, kịp thời. Bên cạnh đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cần nâng cao nhận thức, thực hiện nghiêm túc chế độ trách nhiệm của người đứng đầu khi để xảy ra tình trạng tiêu cực, chậm trễ trong quá trình giải quyết công việc cho cá nhân và tổ chức; kiên quyết đưa ra khỏi ngành những công chức thoái hóa, biên chất, nhũng nhiễu, thiếu trách nhiệm trong thi hành công vụ, ảnh hướng đến uy tín của ngành. Tuyển chọn những người có trình độ chuyên môn, liêm khiết, có tác phong, thái độ làm việc nghiêm chỉnh trong việc thực hiện thủ tục hành chính.

Hoàn thiện hệ thốngvăn bản quy định về thủ tục hành chính

Thực hiện yêu cầu rà soát và đơn giản hóa thủ tục hành chính theo Đề án 30, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tiến hành rà soát và đề xuất đơn giản hóa 151 thủ tục hành chính. Tuy nhiên, các thủ tục hành chính trong quản lý nhà nước về giáo dục được quy định ở nhiều văn bản quy phạm khác nhau. Ví dụ: thủ tục thành lập, cho phép thành lập trường cao đẳng, thủ tục này được quy định ở nhiều văn bản khác nhau (Thông tư số 14/2009/TT-BGDĐT ngày 28/5/2009 ban hành Điều lệ trường cao đẳng; Thông tư số 43/2011/TT-BGDĐT ngày 04/10/2011 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư số 14/2009/TT-BGDĐT; Quyết định số 06/2008/QĐ-BGDĐT ngày 13/02/2008 quy định đào tạo liên thông trình độ cao đẳng, đại học; Thông tư số 01/2015/TT-BGDĐT ngày 15/01/2015 ban hành Điều lệ trường cao đẳng).

Vì vậy, xây dựng và hoàn thiện các văn bản quy định thủ tục hành chính, đảm bảo mỗi thủ tục hành chính chỉ quy định trong một văn bản, giúp cho cá nhân, tổ chức dễ tiếp cận và thực hiện thủ tục hành chính là một trong những việc cần triển khai thực hiện kịp thời.

Ngoài ra, các giải pháp như đẩy mạnh công tác thông tin – truyền thông về cải cách TTHC; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong giải quyết thủ tục hành chính.

Thạc sĩ. Hoàng Trung thành

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *