Xét xử vụ “tranh chấp QSD 6.856m2 đất ở đường Trường Chinh, P.Tây Thạnh, Q.Tân Phú, TP.HCM”: Những sai phạm tố tụng sơ đẳng, lộ liễu của hai cấp Tòa án | Pháp lý Online

Xét xử vụ “tranh chấp QSD 6.856m2 đất ở đường Trường Chinh, P.Tây Thạnh, Q.Tân Phú, TP.HCM”: Những sai phạm tố tụng sơ đẳng, lộ liễu của hai cấp Tòa án

Xét xử vụ “tranh chấp QSD 6.856m2 đất ở đường Trường Chinh, P.Tây Thạnh, Q.Tân Phú, TP.HCM”: Những sai phạm tố tụng sơ đẳng, lộ liễu của hai cấp Tòa án

Ngành Tòa án nhân dân bắt đầu công cuộc cải cách từ Nghị quyết 08-NQ/TW ngày 02-01-2002 của Bộ chính trị “về một số nhiêm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới”. Đến Nghị quyết số 49-NQ/TW ngày 02 tháng 06 năm 2005 của Bộ chính trị về “Chiến lược Cải cách tư pháp đến năm 2020” đã xác định tòa án có vị trí trung tâm và xét xử là hoạt động trọng tâm. Tuy nhiên công cuộc cải cách to lớn đó sẽ chẳng thể có hiệu quả rộng khắp khi một số thẩm phán Tòa án vẫn cố ý làm trái các quy định của pháp luật trong khi xét xử.


22042011 tranh chap 410x307 Xét xử vụ “tranh chấp QSD 6.856m2 đất ở đường Trường Chinh, P.Tây Thạnh, Q.Tân Phú, TP.HCM”: Những sai phạm tố tụng sơ đẳng, lộ liễu của hai cấp Tòa án

Lô đất mà các đương sự đang tranh chấp

Việc xét xử vụ “tranh chấp QSD 6.856m2 đất ở đường Trường Chinh, P.Tây Thạnh, Q.Tân Phú, TP.HCM” là một ví dụ minh họa. Nghiên cứu hồ sơ vụ án mới thấy các thẩm phán khi xét xử vụ án này đã mắc những lỗi sai phạm tố tụng rất sơ đẳng, thái quá và lộ liễu. Điều đó khiến dư luận có quyền đặt câu hỏi: chả nhẽ thẩm phán ở một Tòa án cấp quận và cấp thành phố lớn nhất cả nước lại ngu ngơ về pháp luật đến thế? Có lẽ không phải vậy mà nhiều khả năng có mờ ám trong việc xét xử vụ án này. Cho đến nay, cả 4 bản án liên quan đến việc xét xử vụ án này đã bị xử hủy. Trong phạm vi bài viết này, chúng tôi xin chưa bàn sâu về nội dung vụ án mà chỉ bình luận về những sai phạm tố tụng sơ đẳng của hai cấp Tòa án Quận Tân Phú và TAND. TP. HCM khi xét xử vụ án này.

Khi tình anh em đã cạn, khi giá trị nhà đất “lên ngôi”…

Vụ án dân sự về tranh chấp quyền sử dụng đất giữa ông Nguyễn Thanh Sơn và ông Nguyễn Ngọc Quang được xác lập tại Tòa án kể từ thời điểm Tòa án nhân dân quận Tân Phú thụ lý đơn khởi kiện ngày 16/6/2006 của ông Nguyễn Thanh Sơn kiện anh trai của mình là ông Nguyễn Ngọc Quang và Nguyễn Văn Trường để yêu cầu đòi lại nhà đất. Các ông Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Văn Trường và Nguyễn Thanh Sơn là ba anh em ruột con của cụ Nguyễn Văn Ban và cụ Nguyễn Thị Minh. Năm 1956, hai cụ Ban, Minh nhận chuyển nhượng lô đất số 102 tờ bản đồ số 14, diện tích 14.960 m2 tại xã Tân Sơn Nhì, đường Cách mạng tháng 8, phường 15 quận Tân Bình nay là đường Trường Chinh, phường Tây Thạnh, quận Tân Phú, thành phố Hồ Chí Minh. Sau khi nhận chuyển nhượng đất, các cụ Ban, Minh đã làm nhiều nhà trên đất để ở và cho thuê. Năm 1984 cụ Ban chết. Năm 1985,cụ Minh đã kê khai thửa 85 diện tích 1.134 m2 ,thửa 86 diện tích 3.325m2  , ông Sơn kê khai thửa 84 diện tích :397 m2 . Năm 1985 cụ Minh và  đến năm 1989 thì ông Quang, ông Trường mỗi người viết một “Giấy ủy quyền” cho ông Sơn được thay mặt cụ Minh, ông Quang , ông Trường giải quyết liên quan tới lô đất số 102 xã Tân Sơn Nhì đứng tên cụ Ban; các “Giấy ủy quyền” này đều có xác nhận của chính quyền. Năm 1987 thì cụ Minh cũng qua đời. Hiện nay trên đất này chỉ còn một căn nhà số 28/2 và diện tích đất tại các thửa 84,85,86 tổng cộng là 6.856m2 . Ngoài nhà đất trên, hai cụ còn tạo lập được nhà 93 Nguyễn Thái Học , phường Cầu Ông Lãnh, quận 1 thành phố Hồ Chí Minh..Năm 1989 ,ông Sơn được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất tạm thời 3.531m2 (thuộc thửa 84 diện tích 2.397m2, thửa 85 diện tích 1.134 m2).

Như vậy diện tích đất thuộc thửa 84,85 ông Sơn được cấp giấy chứng nhận tạm thời là do được mẹ và các anh ủy quyền chứ không phải do ông Sơn tạo lập hay được mẹ và các anh cho riêng ông Sơn.

Ngày 12/7/1994, các ông Quang , Trường , Sơn đã lập văn bản tự phân chia nhà đất của cha mẹ để lại. Theo đó ông Sơn được hưởng nhà 27/8, nhà 28/2 đường Cách Mạng Tháng Tám cùng với đất khuôn viên và đất ruộng thửa 102 . Còn ông Quang và ông Trường hưởng chung nhà 93 Nguyễn Thái Học ,ông Trường hưởng nhà 67/1 đường Cách Mạng Tháng Tám là nhà đã bị nhà nước quản lí do vợ ông Trường đi vượt biên .

Đáng lưu ý là văn bản này đã chia cả tài sản thuộc quyền sở hữu nhà của nhà nước nên không có xác nhận cuả chính quyền . Năm 1996 ông Trường xuất cảnh sang Hoa Kỳ. Sau khi có văn bản nói trên, các ông Quang , Sơn vẫn còn ký kết với nhau nhiều văn bản từ năm 1996, 1997 về việc ông Quang bán nhà 93 Nguyễn Thái Học, để ông Sơn cho bà Cúc thuê nhà đất tại 28/2 Cách Mạng tháng tám trên diện tích đất 530m2 do con là ông Sơn đứng đơn khai trình.

Do đó có căn cứ xác định mặc dù đã tự phân chia nhưng các ông Sơn, Quang, Trường vẫn thừa nhận là di sản do cha mẹ để lại, chưa ai có quyền sở hữu riêng phần tài sản nào mà khi định đoạt vẫn phải có ý kiến của nhau và nhà đất được cấp quyền sở hữu hợp pháp vẫn đứng tên cha mẹ.

Năm 2001, dường như nhận thấy có sự tư lợi của ông Sơn nên từ nước ngoài, ông Trường đã lập giấy ủy quyền cho ông Quang giải quyết thừa kế di sản của cha mẹ để lại (có hợp pháp hóa Lãnh sự việt Nam tại Hoa Kỳ ngày 22/3/2002). Sau đó, ngày 05/8/2002 các ông Quang, Sơn đã đề nghị UBND phường 15 giải quyết phân chia tài sản của cha mẹ là toàn bộ diện tích đất của các cụ Ban, Minh để lại (6.856m2). Theo sự phân chia này thì các ông Quang, Trường, Sơn mỗi người được sử dụng 2.068m2 đất tại các thửa 84,85,86. Năm 2004, ông Quang làm đơn xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất phần ông Quang và ông Trường được sử dụng, ông Sơn đã ký “xác nhận gia đình đã phân chia như thế”. Nhưng sau đó do có việc phải giải tỏa một phần đất thuộc ba thửa 84,85,86 làm đường Trường Chinh thì ông Sơn lại thay đổi,  không đồng ý thực hiện theo biên bản ngày 27/8/2002 về việc phân chia đất nữa. Vì vậy ông Sơn đã khởi kiện ra Tòa yêu cầu được giải quyết.

Vòng tố tụng đầu tiên và những sai phạm tố tụng sơ đẳng, lộ liễu.

Điều đáng ngạc nhiên là khi đã thụ lý đơn khởi kiện của ông Sơn yêu cầu chia cả ba thửa đất 84,85,86 đều tọa lạc trên một địa chỉ, đều cùng một quan hệ pháp luật là tranh chấp quyền sử dụng đất và điều quan trọng nhất là đều cùng có nguyên đơn là ông Sơn và bị đơn là ông Quang, ông Trường , nhưng Tòa án quận Tân Phú lại bất chấp qui định của pháp luật, lộ liễu, cố tình tách thành hai vụ án, một vụ là ông Sơn khởi kiện tranh chấp hai thửa đất 84 và 85 được Tòa Tân Phú giữ lại để xử; Việc tách vụ án này của TAND quận Tân Phú đã vi phạm nghiêm trọng Điều 38 LTTDS. Khoản 2 Điều 38 BLTTDS quy định như sau: “Toà án có thể tách một vụ án có các yêu cầu khác nhau thành hai hoặc nhiều vụ án nếu việc tách và việc giải quyết các vụ án được tách bảo đảm đúng pháp luật.”

Không dừng lại ở đó, khi cố tình làm sai qui định của pháp luật, giữ lại vụ án dân sự về tranh chấp hai thửa đất 84 và 85 để xét xử, Tòa án quận Tân Phú còn gạt 1 trong 3 “nhân vật” chính của vụ án là ông Trường, không đưa ông Trường vào tham gia tố tụng với tư cách bị đơn. Việc làm này của TAND quận Tân Phú cũng thật dễ hiểu vì ông Nguyễn Văn Trường là đương sự trong vụ án đang ở nước ngoài , mà tại khoản 3 Điều 33 BLTTDS lại quy định: “… Những tranh chấp, yêu cầu quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này mà có đương sự hoặc tài sản ở nước ngoài hoặc cần phải uỷ  thác tư pháp cho cơ quan Lãnh sự của Việt Nam ở nước ngoài, cho Toà án nước ngoài không thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án nhân dân cấp huyện.”. Nếu đưa ông Trường vào tham gia tố tụng thì TAND quận Tân Phú còn đâu thẩm quyền xét xử vụ án giá trị tranh chấp lớn này nữa.

Hai việc làm bất chấp qui định pháp luật này của thẩm phán TAND quận Tân Phú khiến dư luận có quyền đặt câu hỏi: Thẩm phán xét xử vụ án này được lợi lộc gì từ vụ án mà dám lộ liễu và liều đến thế?

Vụ kiện sau đó bị ông Quang kháng cáo. Liệu TAND TP.HCM, cấp xét xử cao hơn có sáng suốt hơn, tỉnh táo hơn, công minh hơn để gỡ sai cho Tòa án cấp dưới?

Vòng tố tụng tiếp theo : Công lý vẫn còn ở xa lắm…

Tòa án cấp phúc thẩm ( TAND TP.HCM) không những không sửa chữa những sai lầm nghiêm trọng trong quyết định của bản án sơ thẩm của TAND quận Tân Phú  mà còn y án các quyết định của bản án sơ thẩm. Do đó các bản án ( 4 bản án) sơ, phúc thẩm xét xử vụ án dân sự về lô đất 84,85 và bản án sơ, phúc thẩm xét xử vụ án dân sự về tranh chấp lô đất 86 đều đã bị Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tối cao kháng nghị theo thủ tục Giám đốc thẩm. Ngày 03/11/2010 Hội đồng thẩm phán TANDTC do Chánh án Trương Hòa Bình chủ tọa  đã xử hủy bản án phúc thẩm và bản án sơ thẩm xét xử về vụ án tranh chấp thửa đất 86. Giao hồ sơ vụ án cho TAND thành phố Hồ Chí Minh xét xử sơ thẩm lại theo đúng quy định của pháp luật.

Tại quyết định giám đốc thẩm số 794/2010/DS-GĐT ngày 23/11/2010 của Tòa dân sự Tòa án nhân dân tối cao đã chỉ rõ : Tòa án cấp sơ, phúc thẩm chỉ căn cứ vào việc ông Sơn mới được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất nông nghiệp để xác định thửa đất 84,85 là của ông Sơn buộc ông Quang phải giao đất cho ông Sơn và các khoản tiền nhận đền bù từ ban giải phóng mặt bằng là chưa có căn cứ…

Về tố tụng:.. Việc Tòa án các cấp không đưa ông Trường vào tham gia tố tụng là thiếu sót… Vụ án tranh chấp nhà đất tại thửa đất số số 86 đã được giải quyết tại bản án phúc thẩm số 163/2008/DSPT ngày 09/5/2008 của Tòa phúc thẩm TANDTC tại thành phố Hồ Chí Minh. Bản án này đã bị Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao hủy để giao hồ sơ cho Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh xét xử sơ thẩm lại. Nên khi xét xử lại, Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh cần nhập hai vụ án tranh chấp thửa đất 84, 85 và 86 này lại để xử thành một vụ án…

Đây là một Quyết định giám đốc bản án khách quan, thấu tình, đạt lý, được dư luận đồng tình.

Kiến nghị:

Vụ án này sắp tới sẽ được Tòa án nhân dân thành phố Hồ Chí Minh đưa ra xét xử lại từ giai đoạn sơ thẩm. Hy vọng rằng những sai lầm ở vòng tố tụng đầu tiên sẽ đựơc TAND TP.HCM khắc phục bằng những phán quyết hợp tình, hợp lý, khách quan, công tâm .
Khi nghiên cứu hồ sơ vụ án, tác giả thấy rõ có hai căn cứ sau, đề nghị và mong các thẩm phán lưu tâm khi xét xử:

1, Diện tích đất thuộc thửa 84,85 ông Sơn được cấp giấy chứng nhận tạm thời là do được mẹ và các anh ( ông Quang, ông Trường) ủy quyền chứ không phải do ông Sơn tạo lập , càng không phải ông Sơn được mẹ và các anh cho riêng.

2, Có căn cứ xác định mặc dù đã tự phân chia nhưng các ông Sơn, Quang, Trường vẫn thừa nhận là di sản do cha mẹ để lại, chưa ai có quyền sở hữu riêng phần tài sản nào, khi định đoạt vẫn phải có ý kiến của nhau và nhà đất tranh chấp thuộc quyền sở hữu hợp pháp của cha mẹ ba ông ( Quang, Trường, Sơn), chưa được phân chia.

Thực tiễn thời gian qua có nhiều vụ án dân sự( đặc biệt là loại án tranh chấp đất đai), đương sự rất khổ sở, hao tâm, tổn hại tiền bạc để theo kiện kéo dài, án xử thiên vị không khách quan, thẩm phán cố tình áp dụng sai pháp luật để làm lợi cho một bên, án bị hủy đi hủy lại vì những sai phạm rất sơ đẳng của thẩm phán, vì thẩm phán thiếu công tâm, tư lợi cá nhân khi được giao cầm cân nảy mực. Qua việc xét xử vụ án nêu trên ở vòng tố tụng đầu tiên, đề nghị cấp Tòa án tối cao cũng cần xem xét, cần thiết phải có hình thức xử lý đối với những thẩm phán cố tình làm sai luật vì mục đích động cơ cá nhân, không tuân thủ nguyên tắc “pháp luật là thượng tôn”.

LG.Công Tân



Ý kiến bạn đọc

You can leave a response, or trackback from your own site.