Vụ kiện “giữ từ đường” ở Khánh Hòa: Kéo dài 8 năm, đã thi hành án, nay lại về “ vạch xuất phát” và mong mỏi của nguyên đơn

(Pháp lý) – Có 3.000m2 đất di sản, gia đình anh lớn (bị đơn) được 1.700 m2, còn lại 1.300 m2, trên đó có nhà từ đường để năm người còn lại (nguyên đơn) gìn giữ chung làm nơi thờ cúng tổ tiên. Vậy mà vụ án kéo dài 8 năm, đã thi hành án, lại bị kháng nghị và bản án mới đây của TANDCC tại Đà Nẵng bác yêu cầu của nguyên đơn, đưa vụ án về vạch xuất phát… Các nguyên đơn cao tuổi lại khắc khoải gửi đơn kêu cứu đến các cấp có thẩm quyền và báo chí để giữ di sản của tổ tiên.

Phân chia để giữ từ đường

Ông Nguyễn Văn Xít (ở 225 Cầu Dứa, Phú Nông, tp Nha Trang, Khánh Hòa) có cha mẹ là cụ Nguyễn Mô (chết năm 1993) và cụ Bùi Thị Chảnh (chết năm 1973). Hai cụ có 6 người con gồm: Ông Nguyễn Hai, ông Nguyễn Ba, bà Nguyễn Thị Tư, ông Nguyễn Văn Xít, bà Nguyễn Thị Bảy và bà Nguyễn Thị Lui.

Ông Nguyễn Văn Xít cầm trên tay bản sao Sắc mệnh của tổ tiên
Ông Nguyễn Văn Xít cầm trên tay bản sao Sắc mệnh của tổ tiên

Năm 2006 ông Hai chết, có vợ là bà Phan Thị Cân và 5 người con. Khi còn sống, cụ Mô và cụ Chảnh để lại khối di sản gồm: 1 thửa đất diện tích khoảng 3000m2 trên đất có nhà từ đường; mộ địa của dòng họ diện tích khoảng 250m2, còn lại là đất vườn tại tổ 7 Xuân Lạc 2, xã Vĩnh Ngọc và 1 thửa đất màu (liền kề) diện tích khoảng 1.500m2.

Cụ Mô và cụ Chảnh mất đi không để lại di chúc và tài sản để lại do vợ chồng ông Hai quản lý. Năm 2003, ông Hai bị bệnh, anh em thống nhất phân chia thửa đất màu, cho ông Hai 500m2 để bán lấy tiền chữa bệnh, phần còn lại 1000m2 chia cho 5 anh chị em. Đối với thửa đất ở và đất vườn trên đất có từ đường, ông Hai và bà Cân tiếp tục quản lý, sử dụng.

Ngày 8/10/2006, ông Hai chết. Năm 2007, bà Cân đã tự ý chuyển một phần quyền sử dụng nhà, đất từ đường cho con trai là Nguyễn Ninh và một phần diện tích đất phân chia đất cho các con mà không có sự đồng ý của những người thừa kế của bố mẹ chồng. Sau khi phát hiện sự việc, ông Xít đã có đơn khiếu nại gửi UBND xã Vĩnh Ngọc, yêu cầu giải quyết. Tại biên bản làm việc của xã Vĩnh Ngọc ngày 5/12/2009, bà Cân thừa nhận nhà, đất đang quản lý là của cụ Mô và cụ Chảnh để lại và chỉ xin chuyển nhượng 300m2 đất để lấy tiền sửa lại nhà từ đường nhưng ông Xít không đồng ý. Sau đó mẹ con bà Cân vẫn treo bảng bán đất.

Thấy nguy cơ thửa đất có từ đường bị xẻ bán cho người khác, nên anh em ông Xít khởi kiện ra TAND tỉnh Khánh Hòa (do có đương sự là ông Nguyễn Ba ở nước ngoài) yêu cầu chia di sản thừa kế theo pháp luật cho 6 người con của hai cụ. Kỷ phần thừa kế của Xít gộp chung một khối với bà Tư, bà Bảy, bà Lui (nhận phần có nhà từ đường để gìn giữ thờ cúng tổ tiên).

Bản án dân sự sơ thẩm số 15/2010/DS-ST ngày 27/8/2010 của TAND tỉnh Khánh Hòa và Bản án dân sự phúc thẩm số 47/2011/DSPT ngày 26/4/2011 của Tòa phúc thẩm TANDTC tại Đà Nẵng đã chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Xít, chia di sản thừa kế của cụ Mô và cụ Chảnh theo quy định của pháp luật.

Sau khi bản án có hiệu lực pháp luật, cơ quan thi hành án dân sự đã thi hành bản án và ông Xít đã nhận tài sản theo đúng quyết định của bản án. Việc thi hành án rất khó khăn, năm 2013, ông Xít phải nhờ chính quyền bảo vệ mới sửa chữa, xây dựng và làm thêm được một số công trình như: xây tường bằng gạch có lưới, làm cổng, đổ đất nâng nền, sơn tường nhà từ đường… Từ đó đến nay, Từ đường là nơi tụ họp giỗ tết của con cháu rất đầm ấm, thay cho cảnh đổ nát trước kia.

Đề nghị kháng nghị Bản án phúc thẩm

Vụ tranh chấp tưởng như đã được khép lại thì có Quyết định kháng nghị và quyết định Giám đốc thẩm của Hội đồng thẩm phán TANDTC hủy hai bản án sơ thẩm và phúc thẩm, giao hồ sơ về TAND tỉnh Khánh Hòa thụ lý giải quyết lại. Ngày 08/9/2017, TAND tỉnh Khánh Hòa ra Bản án số 22/2017/DS-ST tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện của ông Xít. Do bị đơn kháng cáo nên ngày 18/5/2018, TANDCC tại Đà Nẵng xét xử và có Bản án số 61/2018/DSPT, bác toàn bộ kháng cáo của nguyên đơn Nguyễn Văn Xít, đưa vụ án trở về vạch xuất phát, sau 8 năm kiện tụng kể từ bản án sơ thẩm đầu tiên.

Trao đổi với chúng tôi, ông Nguyễn Văn Xít buồn bã nói: Anh em chúng tôi xưa nay rất thương yêu, nhường nhịn nhau, đất của cha mẹ để lại thì anh Hai luôn được chúng tôi nhường phần nhiều hơn, không ai so đo gì. Anh tôi mất đi mới có chuyện xẻ đất của từ đường để bán. Thửa đất này của tổ tiên tôi là cụ Nguyễn Nho, được vua Tự Đức ban sắc phong làm Chánh đội trưởng ở vệ Khánh Hòa vào năm 1882, từ đường xưa có chấp khích, lưu giữ sắc mệnh… rất thiêng liêng. Vì vậy chúng tôi mới phải khởi kiện để có quyền gìn giữ từ đường. Không ngờ lại có kháng nghị và Tòa án cấp cao Đà Nẵng ra bản án phúc thẩm bác hết yêu cầu của chúng tôi. Ông Xít cho rằng: “ đây là bản án có nhiều sai sót, thiên vị, không khách quan, nên oan sai dữ lắm”, ông Xít nói.

Anh em ông Xít bên Nhà từ đường hiện nay
Anh em ông Xít bên Nhà từ đường hiện nay

Đơn khiếu nại của ông Xít đề nghị Chánh án TANDTC kháng nghị huỷ Bản án dân sự phúc thẩm số 61/2018/DSPT ngày 18/5/2018 của TANDCC tại Đà Nẵng; giữ nguyên Bản án sơ thẩm số 22/2017/DS-ST ngày 08/9/2017 của TAND tỉnh Khánh Hòa và hoãn thi hành bản án… Theo đó, ông Xít chỉ ra những căn cứ xác đáng, chúng tôi xin trích đăng lại, thiết nghĩ các cơ quan bảo vệ PL cần quan tâm để bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho công dân:

– Trang 13 Bản án phúc thẩm số 61/2018/DSPT ghi nhận việc bà Nguyễn Thị Tư và Nguyễn Thị Lui khẳng định tài sản của cha mẹ các bà là cụ Mô và cụ Chảnh để lại là 7000 m2 đất nhưng đã được phân chia hợp lý và không đồng ý yêu cầu khởi kiện của ông Nguyễn Văn Xít. Những lời khai này không được kiểm chứng tại Tòa án mặc dù hoàn toàn sai sự thật. Bà Tư bà Lui không nói như vậy.

– Trang 14 bản án viết: “Chỉ sau khi ông Nguyễn Hai chết, bà Phan Thị Cân (vợ ông Nguyễn Hai) tặng cho quyền sử dụng đất cho con là ông Nguyễn Ninh, thì ông Nguyễn Văn Xít mới khởi kiện chia di sản thừa kế là không đúng”. Lập luận này là sai vì việc khởi kiện chia di sản thừa kế của ông Xít là quyền của công dân theo quy định của pháp luật.

– Nội dung đơn khởi kiện của ông là về việc chia di sản thừa kế, cụ thể là phần 3000 m2 đất mà ông Hai và bà Cân quản lý và đứng tên, việc này được tất cả các đương sự công nhận, kể cả ông Hai, bà Cân, các anh chị em trong gia đình. Có thể khẳng định rõ 3000 m2 đất đó là di sản thừa kế do cụ Mô, cụ Chảnh để lại chứ không phải tài sản của ông Hai và bà Cân tạo lập. Do đó việc khởi kiện của ông Xít là có căn cứ pháp lý, không có gì sai như bản án nhận đinh.

– Một căn cứ khác là TANDCC tại Đà Nẵng đã nhầm lẫn giữa tài sản được tặng cho cũng là di sản thừa kế, cụ thể là phần đất của ông Xít đang sử dụng, hồ sơ cấp bìa đỏ còn ghi rõ là “đất cha Nguyễn Mô cho năm 1976”, như vậy là tài sản được cha mẹ cho tặng chứ không phải là di sản thừa kế do bố mẹ để lại sau khi chết. Sự nhầm lẫn quan trọng này dẫn đến phán quyết sai.

– Một căn cứ rất quan trọng là Giấy thuận phân của anh em ông Xít ký ngày 17/02/2002 có chứng thực của UBND xã Vĩnh Ngọc đã thể hiện rõ nội dung phần đất của ông Hai và bà Cân là di sản do cụ Mô và cụ Chảnh để lại chưa phân chia. Giấy thuận phân cũng đã thể hiện rằng các đồng thừa kế cho phép ông Hai, bà Cân bán một phần di sản thừa kế và ông Hai, bà Cân công nhận và thực hiện đúng như vậy.

– Cũng vì sai lầm như vậy nên Bản án dân sự phúc thẩm “hợp pháp hóa” cho việc tồn tại Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của ông Nguyễn Hai và bà Phan Thị Cân là hoàn toàn sai. Trong hồ sơ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của UBND tp Nha Trang cho ông Hai và bà Cân không thể hiện được nguồn gốc đất đó là như thế nào, được tặng cho hay được thừa kế, vì sự thật đó là tài sản chung chưa phân chia.

Kết mở

Tòa án bằng phán quyết khách quan, đúng pháp luật và vì công lý sẽ bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, mang lại bình yên cho cuộc sống của người dân; nếu ngược lại tinh thần đó thì gây khiếu kiện phức tạp kéo dài, suy giảm niềm tin của người dân vào Tòa án, vào pháp luật. Vì thế, những người dân đang dõi theo vụ kiện mong mỏi Chánh án TANDTC, Viện trưởng VKSNDTC sớm xém xét khiếu nại của ông Nguyễn Văn Xít để có quyết định kháng nghị bản án kể trên.

Nguyễn Phú Phong

 

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *