Viết tiếp bài “Bị kiện vì mua đất đứng tên em trai ruột?!”: Bản án có khách quan (?)

(Pháp lý) – Ngày 11/9, Tòa án nhân dân TP.Pleiku (Gia Lai) đã mở phiên tòa xét xử sơ thẩm vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất” giữa nguyên đơn là bà Trần Thị Hiền và con trai bà Hiền là Nguyễn Sỹ Minh Đức, còn bị đơn chính là ông Nguyễn Sỹ Trung (anh chồng bà Hiền). 

Quang cảnh phiên tòa xét xử vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất” ngày 11/9/2015 ở TP. Pleiku (Gia Lai)
Quang cảnh phiên tòa xét xử vụ án “Tranh chấp quyền sử dụng đất” ngày 11/9/2015 ở TP. Pleiku (Gia Lai)

Sau 4 ngày nghị án, HĐXX đã tuyên án. Tuy nhiên, bản án được tuyên để lại những dư âm không mấy thuyết phục.

Nguyên đơn, bị đơn – Ai đúng, ai sai?

Tại phiên tòa, cả nguyên đơn và bị đơn đều đưa ra những căn cứ chứng minh quyền sở hữu lô đất tại thôn 2, xã Chư Á, TP. Pleiku (nay là phường Thắng Lợi) có diện tích 430m2 và đã được UBND TP. Pleiku cấp Giấy CNQSD đất mang tên ông Nguyễn Sỹ Hiếu.

Theo nguyên đơn Nguyễn Sỹ Minh Đức, bà Trần Thị Hiền và ông Nguyễn Sỹ Hiếu kết hôn và chung sống với nhau từ năm 1990. Cả hai có một người con chung là anh Nguyễn Sỹ Minh Đức (SN 1990). Năm 1995, vợ chồng bà Hiền có mua 1 lô đất tại thôn 2, xã Chư Á, TP. Pleiku (nay là phường Thắng Lợi) và đã được UBND TP. Pleiku cấp GCNQSD đất mang tên ông Nguyễn Sỹ Hiếu, diện tích 430m2. Ngày 15/9/2004, ông Hiếu chết tại Nghệ An. Ngày 7/9/2004, ông Hiếu có viết di chúc, nêu rằng, ông để lại toàn bộ tài sản của mình cho con trai duy nhất của ông và bà Hiền là Nguyễn Sỹ Minh Đức và để bà Hiền là người quản lý khối tài sản đó cho Đức. Bà Hiền cho rằng, sau khi chồng qua đời, bà mới được biết lô đất nói trên của vợ chồng bà, lúc này do ông Nguyễn Sỹ Trung đang cất giữ và muốn chiếm đoạt; nên ngày 27/7/2012, bà Hiền, anh Đức khởi kiện ông Nguyễn Sỹ Trung.

Tuy nhiên, theo ông Lê Hoài Sơn (Đoàn Luật sư tỉnh Bình Định) – Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn thì các chứng cứ kể trên có nhiều điểm không thuyết phục. Vì bản Di chúc lập ngày 7/9/2004 của ông Nguyễn Sỹ Hiếu trước khi chết ngày 15/9/2004 không đề cập đến di sản là lô đất tại thôn 2, xã Chư Á, TP. Pleiku, cho nên về hình thức lẫn nội dung không làm phát sinh hiệu lực pháp luật liên quan đến lô đất 430m2 là di sản của người chết (ông Nguyễn Sỹ Hiếu) để lại cho người thừa kế anh Đức hay bà Hiền.

Bị đơn – ông Nguyễn Sỹ Trung khẳng định vào ngày 26/1/1995, ông Trung và vợ là Nguyễn Thị Tám có xác lập “Đơn xin chuyển nhượng QSD đất”, với bên chuyển nhượng là ông Bùi Anh Tuấn cùng vợ là Trần Thị Huệ (trú thôn 2, xã Chư Á), bên nhận chuyển nhượng ghi tên ông Nguyễn Sỹ Hiếu, diện tích là 400m2 (thấp hơn 30m2 so với diện tích được cấp), đã được UBND xã Chư Á chứng thực vào ngày 27/1/1995 và Phòng Kinh tế thị xã Pleiku xác nhận ngày 28/01/2000. Trong “Đơn xin chuyển nhượng QSD đất” do ông Trung ghi nội dung, còn bà Tám ghi chữ “Hiếu” ở mục bên nhận chuyển nhượng. Đồng thời toàn bộ thủ tục, giấy tờ đều do bà Tám ký tên “Hiếu”. Thời điểm mua lô đất năm 1995 với giá trị 24 chỉ vàng vì ông Trung còn công tác nên sợ dị nghị, nên ông nhờ em ruột là ông Nguyễn Sỹ Hiếu đứng tên thay một lô. Bên cạnh đó, ông Trung cũng khẳng định thời gian từ 1995 đến 1997 chính ông là người đóng thuế sử dụng đất nông nghiệp, các biên lai nộp thuế hiện ông vẫn đang giữ.

Tranh luận giữa luật sư hai bên đương sự

Cả hai vị luật sư của hai bên đương sự đều đưa ra các luận chứng bảo vệ quan điểm của mình. Luật sư Đinh Công Hưng (là đại diện theo uỷ quyền của nguyên đơn) đưa ra chứng cứ chứng minh lô đất thuộc quyền sở hữu của con bà là anh Nguyễn Sỹ Minh Đức. Bao gồm: Giấy xác nhận tình trạng hôn nhân giữa bà Trần Thị Hiền và ông Nguyễn Sỹ Hiếu và Di chúc của ông Nguyễn Sỹ Hiếu. Ngoài ra, ông Hưng chỉ ra căn cứ việc tên của ông Hiếu có trong Giấy CNQSDĐ lô đất tại thôn 2, xã Chư Á, TP. Pleiku mà không đưa ra thêm chứng cứ nào chứng minh việc mua bán đất giữa ông Hiếu và người bán là ông Bùi Anh Tuấn và bà Trần Ngọc Huệ. Bà Hiền khai tại tòa rằng mình chỉ biết đưa tiền cho ông Hiếu mua lô đất, sau đó ông Hiếu nhờ ông Trung làm thủ tục mua đất, số tiền bao nhiêu chính bà Hiền cũng không rõ?!

Luật sư Lê Hoài Sơn (bảo vệ quyền lợi cho bị đơn) thì cho rằng, vợ chồng ông Trung, bà Tám chính là người bỏ tiền ra mua đất, là người nhận chuyển nhượng QSDĐ, sở hữu tài sản trên đất và đứng ra xác lập thủ tục giấy tờ xin cấp chứng nhận QSDĐ. Bên cạnh đó, thực quyền quản lý lô đất 430m2 tọa lạc tại thôn 2, xã Chư Á, TP.Pleiku là liên tục, công khai từ năm 1995 đến nay và ông Trung, bà Tám đã thực thi nghĩa vụ tài chính nộp thuế sử dụng đất đầy đủ. Nguyên đơn không đưa ra được tài liệu chứng cứ nào để chứng minh việc mua bán đất, ông Trung cũng đã khẳng định không hề có sự việc vợ chồng ông cho tặng hoặc đã chuyển nhượng lại lô đất kể trên cho em trai Nguyễn Sỹ Hiếu. Luật sư Lê Hoài Sơn khẳng định, bản di chúc mà nguyên đơn căn cứ cũng không hề ghi rõ lô đất thôn 2, xã Chư Á, TP. Pleiku mà ông Nguyễn Sỹ Hiếu để lại cho con trai Nguyễn Sỹ Minh Đức.

Kết thúc phần tranh luận, HĐXX thông báo vì tính chất phức tạp của vụ án nên cần tiến hành nghị án dài ngày, đồng thời HĐXX cũng ấn định thời gian tuyên án vào lúc 14 giờ ngày 16/9/2015.

Bản án có khách quan?

Sau 4 ngày nghị án, HĐXX tuyên bản án số 05 năm 2015 (16/9/2015) về việc “Tranh chấp quyền sử dụng đất” quy định tại khoản 7 Điều 25 Luật Tố tụng Dân sự. Trong bản án, HĐXX chỉ ra những căn cứ: “Giấy xác nhận ngày 21/3/2013 của Bùi Anh Tuấn và Trần Ngọc Huệ khi bán đất cho ông Trung không rõ ràng về thửa đất, không thống nhất với bản tự khai và biên bản lấy lời khai ông Tuấn, bà Huệ ngày 14/1/2015. Tại biên bản số 935 ngày 22/7/2015 của UBND TP.Pleiku khẳng định: Hồ sơ cấp Giấy CNQSDĐ cho ông Nguyễn Sỹ Hiếu trên cơ sở hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất do các bên ký có xác nhận của UBND xã Chư Á và Phòng Kinh tế thị xã Pleiku, đất không có tranh chấp nên UBND TP.Pleiku cấp giấy CNQSDĐ cho ông Nguyễn Sỹ Hiếu là đúng trình tự, thủ tục và quy định của pháp luật.

Ngày 7/9/2004, ông Hiếu có bản di chúc để lại toàn bộ tài sản của vợ chồng chung sức làm ra cho con là Nguyễn Sỹ Minh Đức. Ngày 14/9/2004, ông Nguyễn Sỹ Trung có xem nội dung của bản di chúc và ký tên vào bản di chúc do ông Hiếu lập nhưng ông Trung không có ý kiến gì về thửa đất số 569B nhằm chuyển tài sản của mình cho người khác sau khi chết. Lý do mà ông Trung đưa ra về việc nhờ ông Hiếu đứng tên hộ vì sợ ảnh hưởng đến quá trình công tác trong quân đội là không có cơ sở vì lúc này ông Hiếu đang công tác trong quân đội, nhưng pháp luật cũng không hạn chế việc cá nhân được sử dụng diện tích đất là bao nhiêu. Trong thời gian ông Hiếu bị bệnh nặng, ông Trung thường xuyên chăm sóc nhưng không thực hiện thủ tục sang tên vì lý do chưa cần thiết”. Vì những căn cứ trên, HĐXX cho rằng lời khai của ông Trung không có cơ sở, không được thừa nhận. Từ những căn cứ trên, HĐXX tuyên án: Buộc ông Trung trả lại toàn bộ diện tích đất là 384,8m2 đất theo kết quả thẩm định, kèm theo Giấy CNQSDĐ cho anh Nguyễn Sỹ Minh Đức và bà Trần Thị Hiền.

Bình luận phán quyết của HĐXX, Luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn – ông Lê Hoài Sơn cho rằng, việc Tòa án nhân dân TP. Pleiku thụ lý đơn khởi kiện có quan hệ là “tranh chấp quyền sử dụng đất” là xác định quan hệ pháp luật không đúng. Bởi lẽ, tính chất của vụ kiện là “kiện đòi tài sản”, xuất phát từ yêu cầu khởi kiện của bà Hiền và anh Đức muốn lấy lại 430m2  đất mà ông Trung đang sử dụng. Việc Tòa án nhân dân TP. Pleiku xác định sai quan hệ pháp luật, không đúng tinh thần của đơn khởi kiện, không có nghĩa lô đất trên thuộc quyền sở hữu của nguyên đơn. Bởi ông Nguyễn Sỹ Trung chỉ nhờ em trai là Nguyễn Sỹ Hiếu đứng tên hộ và mọi hoạt động mua bán liên quan đến lô đất đều do ông Trung đứng ra đảm nhiệm. Đáng chú ý, Luật sư Lê Hoài Sơn đề nghị Viện Kiểm sát nhân dân TP. Pleiku xem xét, giám sát hoạt động tố tụng của HĐXX theo pháp luật. Vì ngày 17/7/2015, ông Trung, bà Tám đã rút đơn phản tố nên những chứng cứ, lời khai trong đơn không thể đưa vào hồ sơ vụ án, trong khi đó chủ tọa phiên tòa lại công bố văn bản này tại phiên tòa, như vậy hoạt động tố tụng của chủ tọa đã vi phạm Luật Tố tụng Dân sự.

Đồng thời, Luật sư Sơn còn chỉ ra việc HĐXX chưa công bố một tài liệu quan trọng của vụ án là “Giấy xác nhận” ngày 24/3/2013 của ông Bùi Anh Tuấn và bà Trần Ngọc Huệ xác nhận việc mua bán lô đất tại thôn 2, xã Chư Á, TP. Pleiku mà bên mua là vợ chồng ông Nguyễn Sỹ Trung. Tài liệu này là một chứng cứ có ảnh hưởng lớn trong vụ án nhưng lại bị chủ tọa phiên tòa bỏ qua không công bố, chỉ đến khi luật sư bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của bị đơn chỉ rõ thì chủ tọa Trần Văn Thưởng mới công bố với lý do là trước đó đã công bố rồi, nhưng Luật sư Sơn lại khẳng định 100% là HĐXX chưa hề công bố.

Còn ông Nguyễn Sỹ Trung thì cho rằng bản án của HĐXX thiếu khách quan, chưa làm sáng tỏ nhiều vấn đề liên quan đến vụ án, những căn cứ để tuyên án cũng chăm chăm bảo vệ nguyên đơn.

DIỆP HOÀNG – NHƯ MAI

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *