Lê Lương Minh – Nhà ngoại giao lão luyện

Là người Việt Nam duy nhất có tên trong danh sách 500 người quyền lực nhất thế giới do tạp chí Foreign Policy bầu chọn, Tổng thư ký ASEAN Lê Lương Minh cho thấy ông nhận được sự ghi nhận đáng kể sau nhiều năm hoạt động ngoại giao.

Tổng thư ký người Việt của ASEAN Lê Lương Minh. Ảnh: Reuters

Ông Lê Lương Minh vừa được tạp chí danh tiếng Foreign Policy bầu chọn là một trong 500 người quyền lực nhất thế giới. Nhà ngoại giao sinh năm 1952 là người Việt Nam đầu tiên đảm nhận chức vụ Tổng thư ký ASEAN luân phiên, nhiệm kỳ 2013-2017.

Từng làm phiên dịch khi mới khởi nghiệp, ông Lê Lương Minh thành thạo hai ngoại ngữ Anh và Pháp. Ông tốt nghiệp Đại học Jawaharlal Nehru ở New Dehli, Ấn Độ, và phục vụ trong ngành ngoại giao từ năm 1975. Ông giữ chức Thứ trưởng Ngoại giao của Việt Nam từ tháng 12/2008 đến khi nhậm chức Tổng thư ký Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á tháng 1 năm nay.

Trong sự nghiệp ngoại giao, Tổng thư ký ASEAN từng có 14 năm công tác tại Liên Hợp Quốc, trong đó có 7 năm là đại diện thường trực của Việt Nam tại Geneve và New York.

Ông có hai lần giữ chức Chủ tịch Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc vào tháng 7/2008 và tháng 10/2009, khi Việt Nam là Ủy viên không thường trực của Hội đồng. Ở những vị trí này, ông đã trải qua những công việc cần sự trao đổi, phối hợp giữa các nước lớn và các quốc gia thành viên để tìm ra giải pháp cho những vấn đề khu vực và quốc tế.

Tờ Jakarta Post của Indonesia đánh giá rằng vốn kinh nghiệm phong phú mà ông Lê Lương Minh tích lũy trong thời gian đại diện cho Việt Nam tại Liên Hợp Quốc sẽ có ích rất nhiều cho ông khi ông đảm nhận vai trò của người chèo lái “con thuyền” ASEAN.

Phát biểu tại phiên họp toàn thể Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 21 ngày 18/11/2012, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng thể hiện lòng tin tưởng ở năng lực của ông Lê Lương Minh.

“Cương vị Tổng thư ký ASEAN sẽ là một trọng trách lớn đối với cá nhân ông Lê Lương Minh. Tôi tin rằng với bề dày kinh nghiệm, sự nhiệt tình và tâm huyết, ông Lê Lương Minh sẽ tiếp nối và phát huy những thành công của ngài Surin Pitsuwan (cựu ngoại trưởng Thái Lan, tiền nhiệm ông Minh), đóng góp hiệu quả vào công việc của Hiệp hội”, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng nói.

ASEAN bao gồm 10 quốc gia thành viên ở Đông Nam Á, thành lập năm 1967, hoạt động trên nguyên tắc đồng thuận. Tổng dân số các thành viên gồm khoảng 600 triệu người, tổng GDP năm 2010 lên tới 1,8 nghìn tỷ USD. Các nước đối tác và đối thoại của ASEAN bao gồm nhiều quốc gia và nền kinh tế lớn trên thế giới như Mỹ, Nhật, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nga, EU, Australia, Ấn Độ.

Báo Inquirer của Philippines dẫn lời ngoại trưởng Del Rosario, bày tỏ sự ủng hộ của quốc gia này đối với ông Lê Lương Minh. “Với những kinh nghiệm và trình độ chuyên môn phong phú, chúng tôi tin rằng ông ấy sẽ đáp ứng được những thách thức của ASEAN khi 10 nước thành viên cùng làm việc để thiết lập một cộng đồng chính trị gắn kết, kinh tế hội nhập và trách nhiệm xã hội”.

Vị trí Tổng thư ký được đề cử luân phiên giữa 10 nước thành viên với nhiệm kỳ kéo dài 5 năm. Căn cứ tiến trình lịch sử hình thành khu vực cũng như quá trình Việt Nam chính thức gia nhập ASEAN, đây là lần đầu tiên Việt Nam có đại diện làm Tổng thư ký ASEAN.

Nếu theo nguyên tắc luân phiên, 50 năm nữa Việt Nam mới lại có đại diện được bầu vào vị trí này. Khi đảm nhiệm vai trò Tổng thư ký ASEAN, ông Lê Lương Minh sẽ hoạt động như một chính khách quốc tế và phải bảo đảm công việc, những lợi ích chung của các nước ASEAN, Bộ trưởng Ngoại giao Việt Nam Phạm Bình Minh cho hay.

“Tôi tin vào bản lĩnh, năng lực, kinh nghiệm ngoại giao đa phương hơn 30 năm của Thứ trưởng Lê Lương Minh, đặc biệt khi ông đã đảm nhiệm qua các công việc ngoại giao đa phương tại Liên Hợp quốc, trong đó có những vấn đề lớn của quốc tế như duy trì hòa bình, ổn định, giải quyết các vấn đề xung đột ở các khu vực”, ông Phạm Bình Minh nói về tổng thư ký ASEAN.

Ông Lê Lương Minh cho biết ưu tiên của ông trong nhiệm kỳ là hướng tới xây dựng thành công Cộng đồng ASEAN vào năm 2015, duy trì đoàn kết nội khối và đẩy nhanh đàm phán, tiến tới hoàn thành Bộ quy tắc ứng xử trên Biển Đông (COC), nhằm đảm bảo ASEAN là một khu vực hòa bình, an ninh, ổn định và phát triển.

“Bất chấp những thách thức, tôi có niềm tin lớn lao rằng ASEAN đạt được thành công. Ban thư ký ASEAN sẽ tiếp tục đóng vai trò tích cực trong việc hỗ trợ và phối hợp các nước thành viên để thúc đẩy thành lập Cộng đồng ASEAN”, ông Lê Lương Minh nói trong ngày nhậm chức.

Từ khi nhận nhiệm sở, tổng thư ký ASEAN đã có nhiều cuộc gặp với các chính khách quốc tế nổi bật. Mới đây, hôm 2/5, ông gặp Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc Vương Nghị tại Jakarta. Ông Vương và ông Minh nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đảm bảo đầy đủ và thực hiện hiệu quả Tuyên bố về ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC) để tiến tới ký kết Bộ quy tắc ứng xử (COC). Phía Trung Quốc cho biết luôn sẵn sàng thảo luận COC và “đã nhất trí với ASEAN rằng hai bên sẽ xây dựng một COC trên cơ sở đồng thuận.”

Bộ trưởng Ngoại giao Trung Quốc cũng nói với ông Lê Lương Minh rằng các nhà lãnh đạo mới của Trung Quốc rất coi trọng quan hệ với ASEAN và ủng hộ một cách mạnh mẽ vai trò trung tâm của ASEAN trong khối hợp tác Đông Á.

The Vietnamnet